I CSK 1230/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Beata Janiszewska
16 kwietnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 16 kwietnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa E.K.
przeciwko […] Spółdzielni Mieszkaniowej O. w T.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej E.K.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 11 września 2023 r., I ACa 1982/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze środków Skarbu Państwa -
Sądu Apelacyjnego w Katowicach na rzecz adwokata P.K. 8100
(osiem tysięcy sto) złotych, powiększoną o należny podatek od
towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej z urzędu powodowi E.K.,
3. zasądza od E.K. na rzecz […] Spółdzielni Mieszkaniowej O.
w T. 500 (pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania
kasacyjnego.
I CSK 1230/24
2
UZASADNIENIE
Powód E.K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Katowicach, którym oddalono apelację skarżącego od wyroku Sądu pierwszej
instancji wydanego w sprawie o zapłatę przeciwko […] Spółdzielni Mieszkaniowej
O. w T.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący
wskazał potrzebę dokonania wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. W ocenie
powoda wykładni, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., wymaga
art. 123 § 1 pkt 1 k.c., gdyż stwarza on wątpliwości w zakresie tego, „czy
w uzasadnionych przypadkach, zainicjowanie postępowania karnego
o przestępstwo z art. 286 §1 k.k., mającego związek z roszczeniem, czynność ta
nie powoduje przerwania biegu przedawnienia, czy też Sąd może w niektórych
przypadkach przyjąć, iż czynność ta nie ma związku z roszczeniem i uznać to
roszczenie za przedawnione” (s. 4 skargi).
Powód stwierdził, że kwestia tego, czy zawiadomienie o możliwości
popełnienia przestępstwa przerywa bieg przedawnienia jakiejś (niesprecyzowanej
bliżej) kategorii roszczeń jest oceniana w orzecznictwie oraz doktrynie w sposób
niejednolity. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
nie przedstawiono jednak żadnego poglądu: ani wspierającego tezę o możliwości
zastosowania w omawianym przypadku art. 123 § 1 pkt 1 k.c., ani negującego
taką możliwość.
Potrzeba, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., oznacza, że określony
przepis, istotny z punktu widzenia podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia,
może być rozumiany na różne sposoby, a orzecznictwo i nauka prawa albo nie
wypracowały w tym przedmiocie żadnego poglądu, albo prezentują rozbieżne
stanowiska. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno
w takim wypadku zawierać wskazanie, które przepisy wymagają wykładni i na czym
I CSK 1230/24
3
polegają poważne wątpliwości związane z ich rozumieniem lub rozbieżnościami
w ich stosowaniu (zob. postanowienia SN z: 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09 oraz
24 kwietnia 2018 r., II CSK 743/17). Rozbieżność w orzecznictwie sądów powinna
natomiast zostać wykazana przez przywołanie judykatów, w których odmienne
rozstrzygnięcia zapadły w stanach faktycznych nieróżniących się od siebie
w relewantny prawnie sposób (zob. postanowienie SN z 7 czerwca 2015 r.,
III CSK 59/15).
Skarżący nie wykazał, by art. 123 § 1 pkt 1 k.c. wymagał wykładni, o której
mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Nie przedstawił bowiem – poza niepopartą
konkretnymi przykładami deklaracją o istnieniu w tym przedmiocie rozbieżnych
poglądów – argumentacji dotyczącej tego, by kwestia kwalifikacji zawiadomienia
o możliwości popełnienia przestępstwa jako czynności, o której mowa
w art. 123 § 1 pkt 1 k.c., stanowiła rzeczywisty problem prawny.
Wobec powyższego jedynie ubocznie należy wyjaśnić, że stosownie do
art. 123 § 1 pkt 1 k.c. bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed
sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania
roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą
bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub
zabezpieczenia roszczenia. Organy postępowania karnego nie są przy tym
„powołane do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń”, a zawiadomienie
o możliwości popełnienia przestępstwa w sposób oczywisty nie stanowi działania
przedsięwziętego „bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo
zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia”. Przedstawiony przez skarżącego
problem należało zatem uznać pozorny, gdyż prawidłowy kierunek wykładni
omawianego unormowania nie budzi wątpliwości.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że
z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone
w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., mając na względzie
sytuację osobistą i majątkową powoda. O wynagrodzeniu pełnomocnika
reprezentującego go z urzędu rozstrzygnięto z koeli zgodnie z § 8 pkt 7
I CSK 1230/24
4
w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki
samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata
z urzędu.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak
w sentencji postanowienia.
Beata Janiszewska
[J.T.]
[a.ł]