I CSK 113/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Łochowski
19 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 19 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa D.D. i K.D.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 26 sierpnia 2025 r., V ACa 43/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz D.D. i K.D.
po 1350 złotych kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami
w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia
Bank spółce akcyjnej w W. do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Apelacyjnego we Wrocławiu z 26 sierpnia 2025 r., zaskarżając ten wyrok w całości,
wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona wobec
I CSK 113/26
2
zastosowania przez Sąd Apelacyjny dyspozycji art. 3851 § 1 k.c. do umowy kredytu
stricte dewizowego (walutowego), z całkowitym pominięciem charakteru umowy, jej
specyfiki, jak również wyłącznie fakultatywnego charakteru postanowień
dotyczących wypłaty i spłaty kredytu, które w toku postępowania zostały uznane za
abuzywne, co stoi w całkowitej sprzeczności z wyrokiem Sądu Najwyższego
z 9 października 2020 r., III CSK 99/18 oraz postanowieniem tego Sądu z 23
sierpnia 2023 r. , III CSK 7034/22, wydanymi w sprawach, w których przedmiotem
oceny były umowy kredytowe, tożsame co do treści stanowiących podstawę
orzekania, jak umowa kredytu występująca w niniejszej sprawie (zawarta według
tego samego wzorca stosowanego przez pozwanego), ocenione przez Sąd
Najwyższy jako typowe umowy o kredyt walutowy i nie zawierające niedozwolonych
postanowień umownych.
Ponadto skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienia
prawne:
1) Czy w przypadku umowy kredytu, która: a) wyraża kwotę kredytu w
walucie obcej, b) od samego początku zawiera postanowienia, które dają
kredytobiorcy wybór i umożliwiają wypłatę kredytu w walucie obcej albo w walucie
polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w oparciu o kursy pochodzące z tabeli
kursów, c) od samego początku zawiera postanowienia, które dają kredytobiorcy
wybór i umożliwiają spłatę kredytu w walucie obcej albo w walucie polskiej przy
zastosowaniu przeliczenia w oparciu o kursy pochodzące z tabeli kursów, w
sytuacji uznania, że umowa kredytu zawiera niedozwolone postanowienia umowne
odsyłające do tabeli kursów, możliwe jest utrzymanie umowy w mocy i jej
wykonywanie w oparciu o istniejące postanowienia umożliwiające wypłatę i spłatę
kredytu bezpośrednio w walucie obcej, skoro nie uległy one eliminacji?
2) Czy na etapie badania przesłanek i oceny kwestii zarzucanej przez
kredytobiorcę abuzywności umowy kredytu powiązanego z walutą obcą
okoliczności indywidualne dotyczące osoby tego kredytobiorcy lub
współkredytobiorców, takie jak ponadprzeciętna, fachowa wiedza i doświadczenie
w dziedzinach prawa i bankowości, wynikające z posiadanego wykształcenia oraz
doświadczenia zawodowego lub zajmowanego stanowiska albo piastowanej funkcji,
I CSK 113/26
3
winny być brane pod uwagę jako czynnik rzutujący na ustalenie, czy w realiach
konkretnej sprawy doszło do spełnienia przesłanek z art. 3851 k.c., w szczególności
zaś przesłanki „rażącego naruszenia interesów konsumenta”?
W odpowiedzi na skargę powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią
orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste
naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby
dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania
prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji.
Skarżący powinien wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa
materialnego lub procesowego, widoczną prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej. Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna
już nawet przy pobieżnej lekturze skargi.
Po pierwsze, z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania w ogóle nie wynika, jakie przepisy – zdaniem skarżącego – miałby
zostać naruszone przez Sąd Apelacyjny w sposób kwalifikowany. W skardze
kasacyjnej nie zostały w tym kontekście wskazane żadne przepisy (s. 9-14 skargi).
Stwierdzenie, że ocena umowy dokonana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku
„pozostaje w opozycji do zapatrywań Sądu Najwyższego w przedmiocie oceny
charakteru Umowy kredytu występującej w sprawie – vide uzasadnienie wyroku
Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2020 r., III CSK 99/18” oraz powołanie się
na to, iż „[t]ożsame stanowisko w zakresie analogicznej Umowy kredytu zajął Sąd
Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2023 roku w sprawie o sygn. akt
I CSK 7034/22” jest niewystarczające do przyjęcia, iż doszło do kwalifikowanego
naruszenia bliżej nieokreślonych przepisów.
Po drugie, walutowy charakter umowy nie wyklucza przecież możliwości
zawarcia w niej niedozwolonych postanowień umownych. Artykuł 3851 § 1 k.c.
znajduje zastosowanie do oceny postanowień wszystkich umów zawieranych
między przedsiębiorcą a konsumentem oraz niektórych umów zawieranych
I CSK 113/26
4
w obrocie obustronnie profesjonalnym (art. 805 § 4 k.c.). Nawet zatem udzielenie
kredytu w walucie obcej nie wyłącza zastosowania do oceny takiej umowy art. 3851
k.c. Nie sposób więc mówić o naruszeniu art. 3851 k.c. tylko z tej przyczyny, że
został zastosowany w odniesieniu do kredytu udzielonego – jak twierdzi skarżący –
w walucie obcej.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
natomiast zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się
w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń,
a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby
umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,
niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu.
Nieodzowne jest ponadto wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu
Najwyższego wypowiedzią a wynikiem postępowania kasacyjnego.
Sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne nie czynią zadość tym
wymaganiom, gdyż nie są to zagadnienie nowe. Wprost przeciwnie,
w dotychczasowym bogatym orzecznictwie Sąd Najwyższy odnosił się do
pierwszego zagadnienia wielokrotnie i wyczerpująco. Swoistym zwieńczeniem
orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego problematyki kredytów
denominowanych i indeksowanych jest uchwała składu całej Izby Cywilnej Sądu
Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118), do
której treści oraz uzasadnienia, w tym również powołanego w niej orzecznictwa,
należy odesłać. Trzeba przypomnieć, że według art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r. o Sądzie Najwyższym uchwała składu całej Izby, z chwilą jej podjęcia,
uzyskuje moc zasady prawnej, co oznacza, że wiąże inne składy Sądu
Najwyższego (zob. art. 87 i 88 ustawy o Sądzie Najwyższym).
Odnosząc się do drugiego zagadnienia należy przypomnieć, że samo
wykształcenie kredytobiorcy, jego wiedza czy zajmowane przez niego stanowisko
nie mają wpływu na ocenę charakteru umowy oraz statusu strony umowy jako
konsumenta. Z perspektywy art. 221 k.c. decydujące są cel zawarcia umowy oraz
I CSK 113/26
5
bezpośredniość jej związku z wykonywaną działalnością gospodarczą lub
zawodową. Wykazanie jakiegokolwiek związku z działalnością gospodarczą nie
powinno być przy tym automatycznie uznawane za istnienie bezpośredniego
związku z działalnością gospodarczą podmiotu (wyrok SN z 14 czerwca 2023 r., II
CSKP 254/22). W stosunkach z konsumentami, także mającymi rozległą wiedzę
o ekonomii, trudno jest przy tym przyjmować, że każde oświadczenie o
świadomości ryzyka kursowego i o znajomości czynników, które je powodują, jest
zarazem wyrazem akceptacji dla poniesienia tego ryzyka w całości i bez
ograniczeń. W umowach kredytu, w których odwołanie się do waluty obcej przy
wyrażeniu wartości świadczeń pełni wyłącznie funkcję przeliczeniową, akceptacja
dla ryzyka kursowego, które ma ponosić kredytobiorca, nie wykracza zwykle poza
granice wypełnienia tej funkcji przez tę walutę obcą. Zgody konsumenta na
poniesienie ryzyka kursowego wyższego niż zwykłe, materializującego się
wówczas, gdy jej kurs zostanie ukształtowany przez oddziaływanie pewnych
czynników nadzwyczajnych, nie można wyprowadzać z ogólnych oświadczeń
konsumenta o świadomości ryzyka kursowego (zob. wyrok SN z 13 maja 2022 r., II
CSKP 405/22).
Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania,
w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania, a stosownie do art. 98 § 1,
11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności radców prawnych obciążył skarżącego kosztami postępowania
kasacyjnego.
Marcin Łochowski
I CSK 113/26
6
(D.Z.)
[SOP]
