I CSK 110/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
15 września 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 15 września 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.S. i M.S.
przeciwko P. spółce akcyjnej w W.
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej P. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 11 czerwca 2024 r., I ACa 1543/22,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów po
2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 11 czerwca 2024 r., Sąd Apelacyjny w Warszawie, w sprawie
z powództwa J.S. i M.S. przeciwko P. spółce akcyjnej w W., o zapłatę i ustalenie, na
skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 5 sierpnia
2022 r., oddalił apelację (pkt I) oraz orzekł o kosztach postępowania (pkt II).
2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona
pozwana, zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie pkt I.
I CSK 110/25
2
3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując
się na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na
skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,
będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do
czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą
być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się
instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,
nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy
I CSK 110/25
3
wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,
w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom
sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
6. Skarga kasacyjna strony pozwanej nie zawiera argumentów
dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzą
powołane przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.
7. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w
stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a
jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić
Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się
do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu
Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,
III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
8. Złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w
judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego
zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem
przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na
to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8
października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący,
przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej
I CSK 110/25
4
„oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter
tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP
2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49;
z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).
9. To co ma świadczyć o oczywistej zasadności skargi nie może być
jednocześnie ujmowane jako podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.,
gdyż jeżeli występuje istotne zagadnienie prawne albo poważny problem
świadczący o potrzebie wykładni przepisu, to nie można jednocześnie twierdzić, że
z tych samych przyczyn skarga jest oczywiście uzasadniona, jako że twierdzenie o
oczywistej zasadności skargi pozostaje wówczas w kolizji z problemami prawnymi
warunkującymi pierwszą i drugą podstawę przedsądu. Taka konstrukcja wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania dyskwalifikuje jego zasadność już na
samym wstępie (zob. postanowienie SN z 24 czerwca 2021 r., III CSK 77/21).
W przedmiotowej sprawie skarżący nie sformułował istotnych zagadnień
prawnych. Brak ich we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz
w uzasadnieniu tego wniosku.
W przypadku zaś oczywistej zasadności skargi skarżący powołuje się na
oświadczenie powodów o potrąceniu, co miało skutkować wygaśnięciem
roszczenia powodów. Słusznie jednak zauważył Sąd Apelacyjny, że „pozwany w
niniejszym postępowaniu zgłosił tylko zarzut zatrzymania, oświadczył, że nie
zgłasza zarzutu potrącenia. Również strona powodowa nie zgłosiła do chwili
zamknięcia rozprawy zarzutu potrącenia.” Nie można zatem w niniejszej sprawie
uznać, że doszło do naruszenia, które spowodowało wydanie oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia. Ponadto Sąd Najwyższy podziela argumentację
wyrażoną w odpowiedzi na skargę kasacyjną, a ponowne przywoływanie
wskazanych tam wywodów uznaje w tym miejscu za zbędne.
10. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
11. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.). O kosztach postępowania
I CSK 110/25
5
kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 7
i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października
2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
(M.M.)
[SOP]
