I CSK 11/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki
26 marca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 26 marca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.
przeciwko Z. J.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Z. J.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z 1 lutego 2024 r., I AGa 161/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5 400 (pięć
tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
niniejszego postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Pozwany Z. J. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
Krakowie z 1 lutego 2024 r., wydanego w sprawie z powództwa P. sp. z o.o. o
zapłatę.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, pozwany wskazał
na jej oczywistą zasadność, wynikającą z naruszenia art. 73 u.k.w.h. poprzez
zastosowanie wobec pozwanego zasad odpowiedzialności wekslowej w miejsce
właściwego w sprawie reżimu odpowiedzialności rzeczowej.
I CSK 11/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno zostać
oparte o jedną z przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c. Każda z nich z kolei wymaga
przytoczenia ustalonych w orzecznictwie elementów koniecznych do wykazania, iż
wskazana przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania występuje w danej
sprawie.
Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy
rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z
przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Przy czym, o ile dla
uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona,
to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci
naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego
oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej. Skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na
argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc
powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż
stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia
2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III
CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK
412/20).
Skarżący nie uzasadnił wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w
wystarczający sposób.
Do szczególnych uprawnień dłużnika rzeczowego należy możliwość
podnoszenia przeciwko wierzycielowi nie tylko zarzutów własnych, ale także
wszelkich zarzutów, które przysługiwałyby dłużnikowi osobistemu, choćby tamten
się ich zrzekł lub z nich nie korzystał (art. 73 u.k.w.h.). Pochodną tej zasady jest
przyjęcie, że tytuł egzekucyjny wystawiony przeciwko dłużnikowi osobistemu nie
może być podnoszony przeciwko dłuznikowi rzeczowemu. Dłużnik rzeczowy
powinien bowiem mieć własną szansę obrony swoich praw, w tym podnoszenia
I CSK 11/25
3
zarzutów, które przysługiwałyby dłużnikowi osobistemu ze stosunku
podstawowego, w oddzielnym postępowaniu.
Innymi słowy, dłużnikowi rzeczowemu przysługują dwie grupy zarzutów –
zarzuty własne (związane zasadniczo z wadliwością samego trybu ustanowienia
lub przeniesienia hipoteki) oraz zarzuty cudze, czyli takie, którymi dłużnik osobisty
mógł kwestionować stosunek podstawowy (zob. np. wyrok SN z 6 kwietnia 2023 r.,
II CSKP 491/22, OSNC 2023, nr 11, poz. 112).
Sądy orzekające w niniejszej sprawie nie wykroczyły przeciwko opisanym
zasadom. Skarżący miał możliwość swobodnego podnoszenia w postępowaniu
wszelkich zarzutów, które niweczyłyby zabezpieczony wekslem stosunek
podstawowy. Nie przytoczył jednak na tę okoliczność żadnych faktów ani dowodów,
które mogłyby doprowadzić do upadku zabezpieczenia rzeczowego na jego
majątku. Przyczyną uwzględnienia powództwa był zatem brak wykazania przez
pozwanego relewantnych prawnie okoliczności, nie zaś zastosowanie wobec niego
niewłaściwego systemu odpowiedzialności czy też przekroczenie zakresu
związania prawomocnym wyrokiem określonego w art. 365 k.p.c.
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego
rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców
prawnych.
[a.ł]
