I CSK 1036/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz
16 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 16 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku G. R.
z udziałem M. J.
o podział majątku spółki cywilnej,
na skutek skargi kasacyjnej M. J.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie
z 6 października 2023 r., (… …),
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. ustala, że uczestnicy ponoszą koszty postępowania
kasacyjnego związane ze swoim udziałem w tym postępowaniu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego
osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze
publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej
pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd
I CSK 1036/24
2
Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania
skargi kasacyjnej uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie z
dnia 6 października 2023 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania skarżąca wskazała na występowanie w sprawie istotnego
zagadnienia prawnego, oraz na oczywistą zasadność wniesionej skargi.
Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego
przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze
względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na
sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do
rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas
nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania
wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,
OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się
w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla
rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych
spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia
prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,
na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji
jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,
nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.
151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.).
Skarżąca w skardze podniosła jako istotne zagadnienie prawne pytania:
1. „w sytuacji, gdy pozbawiony posiadania współwłaściciel rzeczy wspólnej nie
występuje przeciwko drugiemu współwłaścicielowi posiadającemu rzecz
wspólną
z powództwem o wydanie rzeczy, lecz zamiast tego składa wniosek o
I CSK 1036/24
3
zniesienie współwłasności tej rzeczy wspólnej na podstawie art. 617 i nast.
Kodeksu Postępowania Cywilnego (KPC), to czy powzięcie przez
współwłaściciela posiadającego rzecz wspólną wiedzy o złożeniu wniosku o
zniesienie współwłasności jest równoznaczne z określonym w art. 224 § 2
Kodeksu Cywilnego (KC) powzięciem wiedzy o wytoczeniu powództwa o
wydanie rzeczy?”
2. „czy dla ustalenia wysokości rynkowego wynagrodzenia za korzystanie
z rzeczy o którym mowa w art. 224 § 2 Kodeksu Cywilnego (KC) możliwe
jest ustalenie tego wynagrodzenia na podstawie hipotetycznej wysokości rat
leasingowych obliczonych odpowiednio dla umowy leasingu, gdy ustalona w
ten sposób wysokość wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy obejmuje
również spłatę ceny nabycia zgodnie z zasadami określonymi w art. 7091 KG
lub spłatę wartości rzeczy zgodnie z zasadami określonymi w art. 70918 KC?”
Tak sformułowane zagadnienie prawne sprowadza się wyłącznie do pytań
o czysto incydentalnym i kazuistycznym charakterze, nie zawierając w sobie
elementów, które mogłyby pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy
– w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej – ogólnego stanowiska o uniwersalnym
wymiarze. W konsekwencji, podniesiona kwestia z oczywistych powodów nie może
stanowić istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Skarżąca w skardze kasacyjnej nie wykazała także występowania innej
przesłanki przedsądu w postaci oczywistej zasadności skargi. W judykaturze Sądu
Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej
oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie
zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka w szczególności istnieje wtedy, gdy bez
wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne,
że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty
oczywiście uzasadniają wniesiony środek zaskarżenia. Pamiętać przy tym trzeba,
że oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy,
czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Skarżący musi zatem
wykazać, że orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów
prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie,
widocznym na pierwszy rzut oka, bez konieczności przeprowadzenia bardziej
I CSK 1036/24
4
szczegółowej analizy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca
2008 r., III CSK 110/08, nie publ.).
Bliższa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi
kasacyjnej pozwanej nie pozwala przyjąć, by była ona – w powyższym rozumieniu
– oczywiście uzasadniona. Uczestniczka nie wykazała, że zastosowanie
powołanych w podstawach skargi przepisów, których naruszenie miałoby
wskazywać na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, było – w okolicznościach
sprawy – oczywiście błędne lub doprowadziło do tego, że zaskarżone orzeczenie
jest oczywiście nieprawidłowe.
Należy także zauważyć, że między twierdzeniem skarżącej, iż w sprawie
występuje istotne zagadnienia prawne oraz że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona zachodzi wewnętrzna sprzeczność. Sąd Najwyższy w postanowieniu
z dnia 25 kwietnia 2008 r., III CSK 64/08 (nie publ.) wyjaśnił, że powoływanie się na
oczywistość skargi i konieczność dokonania wykładni prawa wzajemnie się
wyklucza. Taki sposób konstruowania skargi kasacyjnej jest pozorowaniem
występowania w sprawie okoliczności publicznoprawnych, w oparciu o które Sąd
Najwyższy dokonuje oceny na podstawie art. 3989 k.p.c.
Z tych wszystkich względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 520
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 oraz art. 39821 k.p.c.
[a.ł]
Karol Weitz
