I CSK 1012/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
29 stycznia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 29 stycznia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.P. i K.P.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 16 lipca 2024 r., I ACa 1234/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 15 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że umowa
kredytu hipotecznego z dnia 16 stycznia 2004 r. zawarta pomiędzy powodami A.P. i
K.P., a Bankiem1 S.A. z siedzibą w K., którego następcą prawnym jest Banku S.A.
z siedzibą w W., jest nieważna w całości (pkt I); zasądził od pozwanego na rzecz
powodów 100 733,78 zł oraz 17 763,94 CHF z odsetkami ustawowymi za
opóźnienie od dnia 16 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty (pkt II); oddalił powództwo w
pozostałym zakresie (pkt III) i orzekł o kosztach postępowania (pkt IV).
Wyrokiem z 16 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił
zaskarżony wyrok w punkcie trzecim częściowo w ten sposób, że zasądził
dodatkowo od Banku spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz A.P. i K.P. odsetki
ustawowe za opóźnienie liczone od zasądzonych w punkcie drugim kwot za okres
I CSK 1012/25
2
od 9 lutego 2021 roku do 15 czerwca 2022 roku (pkt I); oddalił apelację powodów w
pozostałej części (pkt II); oddalił apelację pozwanego (pkt III) i orzekł o zwrocie
kosztów
postępowania
w instancji odwoławczej (pkt IV).
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu
Apelacyjnego w części, tj. co do punktów I, III i IV. We wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na potrzebę wykładni przepisów
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, tj. art. 56 k.c. oraz art. 65 § 2 k.c.
w zw. z art. 3851 § 1 i 2 k.c. oraz art. 3852 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13
w zw. z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w zw. z art. 288 TFUE oraz art. 2 i 54 Traktatu
akcesyjnego w zw. z art. 2 i 9 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji RP.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie
wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania
jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem
rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność ta polega, co
wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie
I CSK 1012/25
3
zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa,
zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego,
z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny
i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto,
podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1
pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego
wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (postanowienia SN
z: 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r.,
I CSK 980/14; 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
Potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących poważne wątpliwości
bądź rozbieżności w orzecznictwie nie zachodzi, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już
stanowisko w określonej kwestii, a nie zachodzi potrzeba jego zmiany. Tymczasem
powołane przez skarżącego przepisy były już przedmiotem licznych wypowiedzi
Sądu Najwyższego.
Okoliczność, że przepisy dyrektywy 93/13 co do zasady nie mają
zastosowania do umów, które zostały zawarte przed dniem wejścia państwa
członkowskiego do UE nie oznacza, że kontekst unijny jest całkowicie pozbawiony
znaczenia. Należy bowiem uwzględnić, że ustawa z dnia 2 marca 2000 r.
o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę,
wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, która wprowadziła do kodeksu cywilnego
obowiązującą obecnie regulację dotyczącą wzorców umów i kontroli
niedozwolonych postanowień umownych, w tym art. 3851 § 1 k.c., miała na celu
m.in. przedakcesyjną transpozycję dyrektywy 93/13. W związku z tym, dążąc do
zapewnienia jednolitości wykładni istotnych w niniejszej sprawie przepisów kodeksu
cywilnego w czasie ich obowiązywania przed akcesją i po akcesji, a także mając na
względzie zobowiązanie, wynikające z art. 68 Układu Europejskiego,
ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami
Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, sporządzonego w Brukseli dnia
16 grudnia 1991 r. oraz zobowiązanie do prowadzenia negocjacji akcesyjnych
w dobrej wierze, należy kierować się przy tej wykładni wskazówkami wynikającymi
z prawa unijnego oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
(zob. wyrok SN z 14 lipca 2017 r. II CSK 803/16; postanowienia SN:
I CSK 1012/25
4
z 27 września 2024 r., I CSK 4295/23; wyrok SN z 6 czerwca 2024 r.,
II CSKP 1468/22; z 20 maja 2025 r., I CSK 2171/24).
Należy także przypomnieć, że przywołane przez skarżącego kwestie zostały
obszernie wyjaśnione w uchwale składu całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego
z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, zasadzie prawnej, (OSNC 2024, nr 12, poz.
118), w której przyjęto, że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu
indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu
waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące,
w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego
postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający
z przepisów prawa lub zwyczajów oraz stwierdził, że w razie niemożliwości
ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego
lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Według art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
uchwała składu całej Izby, z chwilą jej podjęcia, uzyskuje moc zasady prawnej, co
oznacza, że wiąże inne składy Sądu Najwyższego. Odstąpienie od zasady prawnej
przyjętej przez skład całej Izby Sądu Najwyższego jest możliwe tylko przez wydanie
kolejnej uchwały w analogicznym składzie (zob. art. 88 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r. o Sądzie Najwyższym).
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że
wskazane w skardze kasacyjnej wątpliwości interpretacyjne nie mają waloru
nowości i nie mogą przyczynić się do rozwoju prawa.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
A.G.
[SOP]
