I CSK 1007/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Łochowski
16 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 16 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
przeciwko Gminie L.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z 28 października 2025 r., I ACa 713/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w
P. na rzecz Gminy L. 7500 złotych kosztów postępowania
kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
niniejszego postanowienia T. spółce z ograniczoną
odpowiedzialnością w P. do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Powód T. sp. z o.o. w P. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Poznaniu z 28 października 2025 r., zaskarżając wyrok w całości,
wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy w sposób bliżej
określony w skardze kasacyjnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
I CSK 1007/26
2
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne:
1) Czy zastosowanie przez strony w nowo zawartej umowie sprzedaży
nieruchomości instytucji potrącenia w celu dokonania rozliczenia ceny zapłaconej
na podstawie wcześniej zawartej przedwstępnej umowy obejmującej oddanie
nieruchomości w użytkowanie, może determinować przyjęcie, że strony ww. umów
zastosowały instytucję odnowienia, w sytuacji, gdy obie umowy odnoszą się do tej
samej nieruchomości, lecz nowo zawarta umowa nie zmienia postanowień
wcześniej zawartej umowy, a poza kwestiami rozliczeniowymi w postaci potrącenia
w ogóle do tej umowy się nie odnosi i nie zawiera postanowień, które w swej treści
wskazywałyby na jej zawarcie w celu wykonania świadczenia, którego spełnienie
powoduje w całości wygaśnięcie dotychczasowych zobowiązań z wcześniej
zawartej umowy przedwstępnej?
2) Czy, ewentualnie jakie okoliczności towarzyszące zawarciu nowej umowy,
odnoszącej się do tego samego przedmiotu, co wcześniej zawarta umowa między
tymi samymi stronami, mogą świadczyć o zastosowaniu przez strony instytucji
odnowienia w rozumieniu art. 506 k.c., w sytuacji gdy strony nie przewidziały w
tejże umowie wprost instytucji odnowienia i nie wskazują, że spełnienie innego
świadczenia w ramach tejże nowej umowy ma skutkować wygaśnięciem
zobowiązań objętych umową wcześniej zawartą?
3) Czy zastosowanie instytucji potrącenia w celu stricte rozliczeniowym może
jednocześnie stanowić zastosowanie instytucji odnowienia w rozumieniu art. 506
k.c.?
4) Czy na gruncie aktualnie obowiązujących norm Kodeksu cywilnego,
dopuszczalne jest zastosowanie per analogiam instytucji odnowienia do innych
przypadków, które wprost nie stanowią odnowienia w rozumieniu art. 506 k.c., tj.
w szczególności czy istnieje możliwość przypisania skutków tożsamych z tymi,
które wiążą się z instytucją odnowienia do sytuacji, które odnowienia nie stanowią?
5) Czy zastosowanie instytucji odnowienia, w rozumieniu art. 506 k.c.,
prowadzi do wygaśnięcia – z mocy samego zastosowania przedmiotowej instytucji
– uprawnień akcesoryjnych w postaci odsetek należnych od wierzytelności
I CSK 1007/26
3
podlegającej wygaśnięciu w konsekwencji dokonanego odnowienia, na tej samej
zasadzie, co uprawnienia akcesoryjne wyszczególnione w art. 507 k.c.?
Ponadto skarżący wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona, co przejawia się w wydaniu orzeczenia oddalającego apelację
powoda, w sytuacji, gdy istniały w stopniu oczywistym podstawy do uwzględnienia
apelacji w całości, z uwagi na: a) treść zawartej przez strony umowy sprzedaży i
potrącenia w sposób wyraźny potwierdza posłużenie się przez strony instytucją
potrącenia wyłącznie w celu dokonania w oznaczonym zakresie rozliczenia; b) treść
zawartej przez strony umowy sprzedaży i potrącenia nie zawiera żadnych
postanowień, które pozwalałyby zastosować instytucję odnowienia, w tym żadnym
stopniu nie świadczą, aby zamiarem stron było dokonanie odnowienia w rozumieniu
art. 506 k.c.; c) odsetki kapitałowe należne stronie powodowej na podstawie umowy
przedwstępnej użytkowania nie były objęte uzgodnieniami stron czynionymi w
ramach umowy sprzedaży i potrącenia, a strony nie złożyły w tym względzie
żadnych oświadczeń, które mogłyby prowadzić do stanowiska w przedmiocie
zrzeczenia się przez stronę powodową prawa do odsetek lub ich umorzenia.
W odpowiedzi na skargę pozwana gmina wniosła o odmowę przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede
wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie
faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie
być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu.
Przedstawione przez skarżącego zagadnienia prawne tych wymagań nie
spełnia. Skarżący nie sporządził w sposób prawidłowy uzasadnienia dla pierwszej
przesłanki kasacyjnej, gdyż nie przytoczył argumentów wskazujących na istnienie
poważnych wątpliwości prawnych odnośnie do przedstawionych zagadnień,
I CSK 1007/26
4
poglądów orzecznictwa i doktryny, możliwych rozbieżnych interpretacji prawnych
i racji jurydycznych stojących za każdą z nich. Należy też zauważyć, że dla
pierwszych trzech zagadnień prawnych skarżący sporządził wspólne uzasadnienie.
(s. 9-10 skargi). Tymczasem, każde z zagadnień wymagało odrębnego
uzasadnienia, które powinno obejmować wyżej wskazane argumenty. Taka
konstrukcja uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
uniemożliwia jego uwzględnienie. Ponadto, z treści dwóch pierwszych zagadnień
prawnych, mimo ich pozornie abstrakcyjnego charakteru, wynika jednoznacznie, że
skarżący w istocie nie domaga się rozwiązania uniwersalnego problemu prawnego,
ale dokonania wykładni oświadczeń woli w zawartych przez strony umowach.
Skarga kasacyjna jest natomiast oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone
nią orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste
naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby
dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania
prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji.
Skarżący powinien wykazać kwalifikowaną postać naruszenia konkretnych
przepisów prawa materialnego lub procesowego, widoczną prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Ma to być przy tym zasadność
łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi. Ponadto naruszenie to
musi mieć oczywisty wpływ na wynik sprawy.
Skarżący nie wykazał, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Przede
wszystkim powód nie wskazał, jaki konkretnie przepis bądź przepisy zostały jego
zdaniem naruszone w stopniu kwalifikowanym, przemawiającym za oczywistą
zasadnością skargi (s. 13-14 skargi kasacyjnej). Taka konstrukcja wniosku
wyklucza przyjęcie, że skarga jest oczywiście uzasadniona.
Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. oraz
§ 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
I CSK 1007/26
5
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie obciążył
skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.
Marcin Łochowski
(D.Z.)
[a.ł]
