I CO 81/21

Sygn. akt I CO 81/21

POSTANOWIENIE

Dnia 30 czerwca 2021 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Roman Trzaskowski

w sprawie z powództwa C. sp. z o.o. w S.
‎przeciwko S. S.-M.
‎o zawarcie umowy przyrzeczonej,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2021 r.,
‎na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w K. akt o sygn. I C […]

celem przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,

odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 10 maja 2021 r. Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Z przedstawienia akt wynika, że przyczynę wystąpienia stanowiło złożone przez stronę pozwaną pismo z dnia 10 lutego 2020 r., w którym wywiodła, iż Sąd Okręgowy w K. rozpoznaje szereg jej spraw, w których jest traktowana niesprawiedliwie. Wskazała, że w sprawie I C [X.] sędzia Sądu Okręgowego w K. nie wydawał przez wiele miesięcy prokuraturze do zbadania weksla, przez co wydanie opinii co do jego autentyczności bez jego zniszczenia okazało się niemożliwe i Sąd  ten ponosi odpowiedzialność za to, iż opinii nie da się wykonać. Zarzuciła też, że we wskazanym postępowaniu Sąd Okręgowy od wielu miesięcy ignoruje jej wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i wyznacza rozprawę, a także nadał klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty, który nie był prawomocny i nakaz ten przesłał do wierzyciela, czym naraził ją na niepowetowaną szkodę i tylko jej szybka reakcja doprowadziła do tego, iż klauzula została uchylona. Pozwana zwróciła uwagę, że w następstwie tej sytuacji jej były mąż M. M. złożył w prokuraturze doniesienie o przestępstwie na sędziego Sądu Okręgowego i w takiej sytuacji w społecznym odbiorze może powstać wrażenie - choćby nawet nieuzasadnione - że Sąd Okręgowy w K. nie jest bezstronny, skoro osoba spowinowacona ze stroną złożyła doniesienie do prokuratury na sędziego. Ponadto  wskazała, że prowadzone przez nią i jej męża firmy wielokrotnie na przestrzeni kilkunastu lat obsługiwały cateringi gastronomiczne na imprezach organizowanych dla sędziów w Sądzie Okręgowym w K., w Sądzie Rejonowym w K. i w Sądzie Rejonowym w J., co potwierdzają faktury wystawiane dla tych Sądów. Zdaniem skarżącej, przedstawione okoliczności wywołują w sposób oczywisty wątpliwości wobec wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w K. co do braku bezstronności w rozpoznaniu sprawy I C […].

W ocenie Sądu Okręgowego, argumentacja pozwanej zasługuje na uwzględnienie w części, w jakiej wskazuje na korzystanie przez Sąd Okręgowy w K. w przeszłości z przedsiębiorstw prowadzonych przez pozwaną i jej męża, między innymi w ramach organizacji imprez integracyjnych z funduszu socjalnego (zarządzenie z dnia 18 stycznia 2021 r. - k. 416).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ może dojść w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przyjęte przez Sąd Okręgowy za podstawę wystąpienia, jak również wskazane przez samą pozwaną w piśmie z dnia 10 lutego 2020 r. okoliczności nie uzasadniają takiej oceny w przedmiotowej sprawie. Sam fakt świadczenia w przeszłości przez prowadzone przez pozwaną i jej męża przedsiębiorstwa usług cateringowych na rzecz Sądu nie jest równoznaczny z istnieniem okoliczności, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób bezstronny przez Sąd Okręgowy w K..

Podstawy wyznaczenia w sprawie innego sądu nie mogło też stanowić twierdzenie pozwanej dotyczące jej niesprawiedliwego traktowania w sądzie występującym. Zarzut ten skierowany został w istocie pod adresem sędziego, który miał orzekać w innej toczącej się w Sądzie Okręgowym w K. sprawie pozwanej – o zapłatę (sygn. I C [X.]). Przepis art. 44¹ k.p.c. ma jednak na względzie przeszkody dotyczące danego sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości, a nie przeszkody odnoszące się do poszczególnego sędziego, gdyż w tym przypadku do rozwiązania zaistniałych wątpliwości służy instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w danej sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2020 r., IV CO 108/20, niepubl.). Nie jest również wystarczające dla stwierdzenia zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, w tym realnej obawy wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w Sądzie Okręgowym w K. bezstronnie rozpoznana, złożenie przez byłego męża pozwanej w związku z jej inną sprawą toczącą się w Sądzie Okręgowym w K. (sygn. I C [X.]) zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez sędziego, który w tej sprawie orzekał (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2020 r., V CO 1/20, niepubl., z dnia 16 stycznia 2018 r., V KO 112/17, niepubl. I z dnia 23 stycznia 2018 r., III KO 122/17, niepubl.).

Z tych względów, na podstawie art. 44¹ k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

jw