POSTANOWIENIE

Dnia 26 stycznia 2023 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mariusz Łodko

w sprawie skargi Ł. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze
‎z 28 listopada 2019 r., sygn. akt II Ca 698/19 wydanego

w sprawie z powództwa Ł. K.
‎przeciwko P. spółce akcyjnej w W.
‎o zapłatę,
‎na posiedzeniu niejawnym 26 stycznia 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie,

odrzuca skargę.

UZASADNIENIE

Ł. K. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z 28 listopada 2019 r. Zaskarżając wyrok w całości oparł skargę na rażącym naruszeniu prawa materialnego, tj. art. 361 § 2 k.c., wnosząc o stwierdzenie, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z tym przepisem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Artykuł 424⁵ § 1 k.p.c. określa wymogi konstrukcyjne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, które powinny być spełnione kumulatywnie. Brak któregokolwiek z elementów konstrukcyjnych skargi jest brakiem istotnym, nieusuwalnym w postępowaniu naprawczym i powoduje jej odrzucenie a limine (zob. postanowienia SN: z 30 listopada 2005 r., IV CNP 4/05; z 18 stycznia 2006 r., III CNP 26/05, i z 2 marca 2006 r., IV CNP 8/06).

Obowiązkiem wnoszącego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest uprawdopodobnienie wyrządzenia mu szkody przez jego wydanie (art. 424⁵ § 1 pkt 4 k.p.c.). Szkodą w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest konkretny uszczerbek majątkowy, ustalony zgodnie z art. 361 § 2 k.c. (zob. postanowienie SN z 23 czerwca 2015 r., V CNP 60/14). W poglądach orzeczniczych Sądu Najwyższego przyjmuje się, że uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody przez wydanie wyroku polega na złożeniu przez skarżącego oświadczenia, że szkoda wystąpiła oraz przeprowadzeniu przekonywającego wywodu wskazującego na rodzaj szkody będącej konsekwencją wydania zaskarżonego wyroku, czas jej powstania oraz związek przyczynowy między poniesioną szkodą a wydaniem zaskarżonego orzeczenia oraz także przedstawienie dowodów służących uwiarygodnieniu tego wywodu (zob. postanowienia SN: z 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05; z 8 grudnia 2016 r., V CNP 37/16; z 23 września 2005 r., III CNP 5/05, i z 16 marca 2018 r., V CNP 42/17).

Skarga powoda tego wymogu nie spełnia. Skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy. Przedstawiona w skardze argumentacja odnosząca się do przesłanki uprawdopodobnienia szkody ogranicza się do wskazania i przedłożenia przez skarżącego kopii dokumentów stanowiących elementy materiału dowodowego zgromadzonego przez Sądy meriti, w tym umowy najmu pojazdu zastępczego, umowy cesji wierzytelności oraz wystawionej przez powoda faktury VAT, wydanych przez Sądy obu instancji wyroków, czy składanych przez skarżącego w toku postępowania pism procesowych. Skarga nie zawiera natomiast wywodu prawnego określającego postać i rozmiar szkody, czas jej powstania oraz związek przyczynowy między wystąpieniem uszczerbku a wydaniem wyroku objętego skargą o stwierdzenie. Skoro między wydaniem zaskarżonego orzeczenia a powstaniem szkody musi zachodzić normalny, adekwatny związek przyczynowy, to szkoda spowodowana przez wydanie orzeczenia powinna zresztą powstać później niż w dacie wydania orzeczenia. Z tej przyczyny judykatura zgodnie przyjmuje, że nieuwzględnienie powództwa w żądanej wysokości, nie może być utożsamiane z wyrządzeniem szkody (zob. postanowienie SN z 28 listopada 2016 r., II CNP 24/16).

Twierdzenia skarżącego nie są zatem przekonujące, że szkoda rzeczywiście została mu wyrządzona, co w świetle przytoczonych wyżej poglądów nie może być uznane za spełnienie wymagania, o którym mowa w art. 424⁵ § 1 pkt 4 k.p.c. Uprawdopodobniając szkodę ponadto skarżący odwołał się do jej postaci, jako pasywów wynikających z powstania nowych zobowiązań. Nie budzi wątpliwości, że zaciągniecie zobowiązania z tytułu umowy najmu może powiększać pasywa i stanowić element szkody, z tym jednak zastrzeżeniem, że to nie skarżący jest zobowiązany do zapłaty kosztów wynajmu pojazdu na podstawie umowy najmu, ale poszkodowana w wypadku komunikacyjnym, która jedynie przeniosła na powoda swoje prawo do odszkodowania za wynajem samochodu zastępczego od ubezpieczyciela sprawcy wypadku.

Formułując natomiast zarzuty skargi skarżący nie powołał jurydycznych argumentów, które mogłyby przekonywać o tym, że naruszenie przepisów powołanych w podstawach skargi, jeśli miało miejsce, skutkowało wydaniem orzeczenia, którego niezgodność z prawem miałaby charakter elementarny i oczywisty. Lakoniczne wywody przedstawione w uzasadnieniu skargi stanowiły polemikę ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, właściwą zwykłym środkom odwoławczym rozpoznawanym w toku instancji. W całości pomijały one specyfikę skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, której zasadność jest warunkowana stwierdzeniem kwalifikowanych błędów w ocenie stanu prawnego, których wykazanie obciąża każdorazowo stronę skarżącą (por. wyrok TK z dnia 27 września 2012 r., SK 4/11, OTK-A 2012, Nr 8, poz. 97 oraz wyroki SN: z 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 2007, Nr 1, poz. 17; z 4 stycznia 2007 r., V CNP 132/06, OSNC 2007, Nr 11, poz. 174, i z 13 stycznia 2017 r., III CNP 3/16).

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zmiana lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 424⁵ § 1 pkt 5 k.p.c.). Skuteczne wniesienie skargi obejmuje również powinność przeprowadzenia prawniczej analizy przepisów dotyczących środków prawnych, których zastosowanie jest niedopuszczalne lub które z innych przyczyn nie mogłyby odnieść skutku. Skarżący nie zawarł w tym zakresie żadnego wywodu, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 424⁸ § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.