I CNP 124/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
16 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 16 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie ze skargi S. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z 6 grudnia 2024 r., IX Ga 469/24,
wydanego w sprawie z powództwa S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w
W.
przeciwko S. S.
o zapłatę,
1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania;
2. oddala wniosek o zasądzenie kosztów postępowania przed
Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą pozwanego S.S. o stwierdzenie niezgodności z
prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z 6 grudnia 2024 r.,
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Orzeczenie niezgodne z prawem, to orzeczenie niewątpliwie sprzeczne
z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie
przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco
błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie
I CNP 124/25
2
wymaga głębszej analizy prawniczej. Niezgodność z prawem rodząca
odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa musi zatem mieć charakter
kwalifikowany, elementarny i oczywisty, tylko bowiem w takim przypadku
orzeczeniu sądu można przypisać cechy bezprawności (zob. wyrok Sądu
Najwyższego z 28 lutego 2018 r., sygn. akt II CNP 21/17, postanowienie Sądu
Najwyższego z 31 stycznia 2022 r., I CNP 8/22).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wyrokiem niezgodnym
z prawem - w rozumieniu art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 4171 § 2 k.c. - jest
orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej
wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane
w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania
prawa (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z: 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05,
OSNC 2007, z. 1, poz. 17; 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, z. 2, poz. 35;
3 czerwca 2009 r., IV CNP 18/09, 5 września 2008 r., I CNP 27/08, 20 stycznia
2011 r., I BP 4/10).Tę wykładnię wskazanej normy zawartej w przytoczonym
przepisie podzielił Trybunał Konstytucyjny, orzekając w wyroku dnia 27 września
2012 roku, (SK 4/11, OTK ZU nr A 2012/8/97), że art. 4241 § 1 k.p.c. rozumiany
w ten sposób, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje tylko wtedy, kiedy niezgodność ta jest
oczywista, rażąca i przybiera postać kwalifikowaną, jest zgodny z art. 77 ust. 1
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Bezprawność judykacyjną, o której mowa
w art. 4241 § 1 k.p.c., rozumie się zatem w sposób autonomiczny, węższy od
tradycyjnie rozumianej bezprawności w dziedzinie odpowiedzialności cywilnej,
z uwzględnieniem specyfiki sądowego stosowania prawa, istoty władzy
sądowniczej i niezawisłości sędziowskiej (zob. wyroki Sądu Najwyższego z: 17
maja 2006 r., I CNP 14/06; 28 marca 2007 r., II CNP 124/06; 14 kwietnia 2008 r., II
BP 62/07; 25 marca 2009 r., V CNP 93/08; 3 czerwca 2009 r., IV CNP 116/08; 20
stycznia 2011 r., I BP 4/10). Wiąże się to z założeniem, iż treść orzeczenia zależy
również od wyników wykładni, które mogą być różne, w zależności od jej
przedmiotu i przyjętych metod interpretacji norm prawnych przez Sąd orzekający.
W związku z tym, może istnieć wiele możliwych interpretacji, a sam fakt wykładni
z natury rzeczy cechuje subiektywizm (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z:
I CNP 124/25
3
7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, z. 2, poz. 35; 13 maja 2009 r., IV CNP
122/08).
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, jeżeli jest ona
oczywiście bezzasadna (art. 4249 k.p.c.). Oceny bezzasadności skargi należy
dokonywać w powiązaniu z przedstawioną wyżej i utrwaloną w orzecznictwie
wykładnią pojęcia ,,niezgodności prawomocnego wyroku z prawem”. Bezzasadność
skargi jest oczywista, jeśli z jej treści bez głębszej analizy i jurydycznych dociekań
wynika, że nie może być uwzględniona (zob. postanowienia Sądu Najwyższego
z 6 lutego 2009 r., sygn. akt I BP 20/08; 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt III BP 3/08;
20 czerwca 2007 r., II CNP 74/07; 22 czerwca 2007 r., sygn. akt V CNP 81/07).
Oczywista bezzasadność skargi zachodzi, gdy przywołane przez skarżącego
podstawy skargi już przy pierwszej ocenie prowadzą do konstatacji, że nie ma
możliwości ich uwzględnienia, ponieważ nie miały miejsca, albo nie mogły mieć
wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia. Ocena tego, czy skarga jest oczywiście
bezzasadna, zawiera w sobie element antycypowaniu stanowiska sądu, który
orzekałby co do istoty sprawy z powództwa skarżącego przeciwko Skarbowi
Państwa o wynagrodzenie szkody wyrządzonej wydaniem prawomocnego
orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2015 r., V CNP
57/14, postanowienie Sądu Najwyższego z 20 maja 2022 r., I CNP 12/22).
Wskazać zatem należy, że orzeczenie niezgodne z prawem, to orzeczenie
niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni
przepisami albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub
niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej
analizy prawnej. Tylko w takim przypadku orzeczeniu sądu można przypisać cechy
bezprawności. W niniejszej sprawie w uzasadnieniu skargi skarżący nie przestawił
argumentacji służącej wykazaniu istnienia takiej niezgodności (bezprawności).
Wywód prawny skarżącego powinien zawierać argumenty przekonujące o tym, że
zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi
i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami
rozstrzygnięć (dyskrecjonalności) albo że zostało wydane w wyniku błędnej
I CNP 124/25
4
wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 20 maja 2022 r., I CNP 12/22).
Natomiast motywy skargi, wskazujące na to, że skarżący nie zgadza się
z oceną materiału dowodowego dokonanego przez Sądy meriti, poza tym, że nie
mogą być podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem to jednocześnie
w tej sprawie, nie mogą być uznane za czyniące zadość wymaganiu
profesjonalnego wywodu prawnego służącemu wykazaniu niewątpliwej
sprzeczności orzeczenia Sądu ad quem z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej
wykładni przepisami prawa. Autor skargi kasacyjnej wskazał bowiem, że orzeczenie
Sądu II instancji jest wadliwe ponieważ „Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę
roszczenia, które wynikało z podwyższenia wynagrodzenia przez firmę M.
wykonującej prace dodatkowe poza ustalonymi przy zawarciu umowy, a które
polegać miały na wymianie układu sterowania, mimo iż pozwany nie wyraził zgody
na rozszerzenie zakresu prac i podwyższenie wynagrodzenia.
Przede wszystkim pozwany opiera swoją skargę na wydaniu orzeczenia
przez wadliwie obsadzony sąd. Sędzia orzekająca w niniejszej sprawie wybrana
została na skutek uchwały upolitycznionej KRS, która też nie jest organem
państwowym.”
W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, że sprzeczność składu sądu
z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi wtedy, gdy
w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie
powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw,
jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach,
do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1
Konstytucji, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1
EKPC. Odwołanie się w takim przypadku do nieważności postępowania byłoby
zatem możliwe tylko wówczas, gdyby istniały jeszcze przesłanki przekonujące
o naruszeniu przez dany skład sądu w okolicznościach konkretnej sprawy
standardu niezawisłości i bezstronności (zob. np. postanowienie Sądu
I CNP 124/25
5
Najwyższego z 20 listopada 2025 r., I CSK 2703/25). Skarżący takich przesłanek
nie przytoczył. Co istotne, nie chodzi o to, że skarżący takich przesłanek nie
udowodnił, ale w ogóle ich nie powołał. W związku tym, jego zarzut dotyczący
„wadliwie obsadzonego sądu” należy uznać za całkowicie chybiony.
Jednocześnie należy przypomnieć, że z ustaleń faktycznych dokonanych
przez Sądy obu instancji, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2
k.p.c.) wynika, że przed przystąpieniem do dzieła w postaci zleconej przez
poprzednika prawnego powoda remontu prasy CTO i wymiany sterownika,
pozwany uzgodnił z P. K. zakres naprawy oraz cenę. P. K. poinformował
pozwanego, że niezbędnym jest, aby wykonanie nowego układu sterowania
poprzedzone było naprawą zniszczonych podzespołów hydraulicznych. Następnie,
pozwany był informowany o kolejnych etapach naprawy oraz, po zapoznaniu się ze
sporządzanymi przez P. K. protokołami, akceptował przedstawiony przez
poprzednika powoda plan naprawy. W toku powyższych ustaleń pozwany nigdy nie
zgłaszał uwag co do zaproponowanego przez P. K. sposobu i zakresu naprawy
urządzenia, oraz nie zgłaszał uwag co do treści przesłanych mu protokołów
zawierających szczegółowe wyszczególnienie wykonanych prac. Strony umowy
zgodnie ustaliły ponadto, że wykonana przez P. K. usługa nie będzie obejmować
wymiany pompy, bowiem pozwany zadeklarował, że wymieni ją samodzielnie.
Uznać zatem należy, że skarżący skupia się w istocie na niedopuszczalnym
na etapie postępowania przed Sądem Najwyższym zakwestionowaniu ustalonego
w sprawie stanu faktycznego i poczynionej przez sądy obu instancji oceny
dowodów. Natomiast ocena dowodów pozostaje wyłączną domeną sądów
powszechnych i nie może być dokonywana oraz kontrolowana przez Sąd
Najwyższy.
Tym samym również te zarzuty muszą być uznane za niedopuszczalne,
ponieważ, wbrew wyraźnemu zakazowi ustawowemu, w istocie zmierzają do
podważenia ustaleń faktycznych, na których został oparty zaskarżony wyrok (zob.
postanowienie SN z 25 maja 2022 r. I CNP 113/220).
Zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek powoda o zasądzenie od
skarżącego kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym podlegał oddaleniu.
I CNP 124/25
6
Wniósł on bowiem jedynie o oddalenie skargi, nie wnosił zaś o odmowę jej
przyjęcia do rozpoznania. Skutkuje to tym, że koszty sporządzenia i wniesienia
odpowiedzi na skargę nie mogą być uznane w razie odmowy przyjęcia skargi do
rozpoznania za koszty celowej obrony. Wniosek o ich zasądzenie związany był
z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem (zob. np. postanowienia Sądu
Najwyższego z 28 maja 2020 r., IV CSK 349/19, , 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14,
OSNC 2015, nr 7-8, poz. 91).
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 4249 k.p.c.).
M.L.
[a.ł]
Krzysztof Wesołowski
