„Sąd ten ma jednak nie tylko uprawnienie, ale wręcz obowiązek rozważenia na nowo całego zebranego w sprawie materiału, oraz dokonania jego własnej, samodzielnej i swobodnej oceny, w tym oceny zgromadzonych w postępowaniu przed sądami obu instancji dowodów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, niepubl.).”
I ACa 392/19Sąd apelacyjny · wyrok · 2020-12-18
„Polega na odwołaniu się do nowych okoliczności, które miały miejsce po powstaniu zobowiązania i które sprzeciwiają się jego wykonaniu (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371 i z 9 stycznia 2004 r., IV CK 338/02, LEX nr 520026).”
„… 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371).”
„Nie może być natomiast samodzielną podstawą powstania, nabycia bądź utraty praw podmiotowych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, Lex nr 54371).”
„… roszczenia innego podmiotu, a nie stanowić podstawę normatywną żądania wykreowania lub, jak w niniejszej sprawie, zakończenia stosunku prawnego (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 5 marca 2002 r. I CKN 934/00).”
„Artykuł 5 k.c. służy wyłącznie ochronie osoby zobowiązanej i nie może być samodzielną podstawą nabycia praw podmiotowych, ponieważ te ostatnie wywodzą się ze stanowiących je norm prawa materialnego (orzeczenie SN z 28 kwietnia 2000 r., II CKN 258/00, wyrok SN z 5 marca 2002 r., I CKN 934/00).”
„W uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2002 r. (I CKN 934/00) wskazano, że art. 5 k.c. dotyczy sytuacji, gdy stosunek prawny już istnieje i istniejące uprawnienie wchodzące w skład jego treści jest ważne, ale w trakcie trwania tego stosunku prawnego zaszły takie …”
„Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie (wyrok Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2000 r., sygn. akt II CKN 258/00, LEX, nr 52556, wyrok Sądu Najwyższego z 5 marca 2002 r., sygn. akt I CKN 934/00, LEX, nr 54371, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt I ACa 1070/13, LEX nr 1438079).”
I ACa 880/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2015-03-26
„… być samodzielną podstawą nabycia praw podmiotowych, te bowiem wywodzą się ze stanowiących je norm prawa materialnego (wyrok z 28 kwietnia 2000 r., II CKN 258/00, Lex, nr 52556, wyrok z 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, Lex, nr 54371).”
„Artykuł 5 k.c. może zatem stanowić środek obrony, a nie podstawę powództwa (wyrok SN z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, niepubl.).”
„Chybiony jest też zarzut naruszenia art. 5 k.c. W orzecznictwie SN ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 5 k.c. służy wyłącznie ochronie osoby zobowiązanej i nie może być samodzielną podstawą nabycia praw podmiotowych, te bowiem wywodzą się ze stanowiących je norm prawa materialnego (wyrok z 28 kwietnia 2000 r., II CKN 258/00, Lex, nr 52556, wyrok z 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, Lex, nr 54371).”
I ACa 1563/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-02-13
„Nie może być natomiast samodzielną podstawą powstania, nabycia, bądź utraty praw podmiotowych" (wyrok SN z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, Lex, nr 54371).”
„Artykuł 5 k.c. może zatem stanowić środek obrony, a nie podstawę powództwa (wyrok SN z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, Lex nr 54371).”
I ACa 822/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-03-18
„Powoływania się na nieważność czynności prawnej nie może być więc uznane za czynienie użytku z prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c. (por. stanowisko Sądu Najwyższego prezentowane w orzeczeniach z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371 oraz z dnia 10 października 2002 r., V CK 370/02, Lex nr 77191).”
VIII Ua 38/25Sąd powszechny · 2026-03-02
„Jako sąd orzekający merytorycznie ma obowiązek poczynić własne ustalenia i samodzielnie je ocenić z punktu widzenia przepisów prawa materialnego (zob. wyr. SN z 5.3.2002 r., I CKN 934/00, Legalis).”
„Jako sąd orzekający merytorycznie ma obowiązek poczynić własne ustalenia i samodzielnie je ocenić z punktu widzenia przepisów prawa materialnego (zob. wyr. SN z 5.3.2002 r., I CKN 934/00, L.).”
„Jako sąd orzekający merytorycznie ma obowiązek poczynić własne ustalenia i samodzielnie je ocenić z punktu widzenia przepisów prawa materialnego (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371).”
„… to powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, iż rzeczona instytucja może stanowić wyłącznie środek obrony, nie zaś podstawę (bądź jedną z podstaw) powództwa (wyrok SN z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, Lex nr 54371).”
II Ca 163/19Sąd powszechny · postanowienie · 2019-03-28
„… dla czynności prawnych sprzecznych z prawem, nie przewidując od tego żadnych wyjątków (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2002 roku, II CKN 726/00, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2002 r., V CK 370/02, OSN 2004, Nr 2, poz. 21, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2010 r., IV CSK 248/10, OSNC – Zb. dodatkowy 2011, Nr B, poz.”
„Nieważna czynność prawna jest całkowicie bezskuteczna i nie wywołuje żadnych skutków prawnych, jakie mogłyby powstać na jej podstawie; nieważność takiej czynności powoduje, że nie stwarza ona w ogóle uprawnień (por. wyrok SN z 5.3.2002 r., I CKN 934/00, Legalis).”
„… dochodzonym przez powoda roszczeniem (wyroki SN z dnia 27 stycznia 1999 r., II CKN 151/98, OSNC 1999, nr 7–8, poz. 134, z dnia 28 kwietnia 2000 r., II CKN 258/00, LEX nr 52556, SN z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371jak i wyrok z dnia 11 lipca 2012 r., II CSK 677/11, LEX nr 1228438).”
„… i jako sąd orzekający merytorycznie ma on obowiązek poczynić własne ustalenia i samodzielnie je ocenić z punktu widzenia prawa materialnego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2003 roku, I CKN 934/00, Legalis nr 55422; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2014 roku, II Cz 8/14, Legalis nr 1048698).”
„… roszczenia innego podmiotu, a nie stanowić podstawę normatywną żądania wykreowania lub, jak w niniejszej sprawie, zakończenia stosunku prawnego (vide wyrok Sądu Najwyższego z 5 marca 2002 roku I CKN 934/00).”
III Ca 1206/17Sąd powszechny · wyrok · 2017-12-29
„Nie może być natomiast samodzielną podstawą powstania, nabycia, bądź utraty praw podmiotowych" (wyrok SN z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371).”
I C 57/17Sąd powszechny · wyrok · 2017-12-15
„Przepis ten stanowi zatem środek obrony przed nadużyciem prawa, nie jest natomiast samodzielną podstawą powstania, nabycia, bądź utraty praw podmiotowych (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2002r. wydany w sprawie I CKN 934/00).”
II Ca 127/17Sąd powszechny · postanowienie · 2017-06-23
„Nie może wobec tego być samodzielną podstawą powstania i nabycia praw podmiotowych (por. wyroki SN: z dnia 11 lipca 2012 r., II CSK 677/11, LEX nr 1228438; z dnia 19 lutego 2004 r., IV CK 85/03, niepubl.; z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, niepubl. i z dnia 17 listopada 1998 r., III CKN 15/98, LEX nr 1214391).”
„Z kolei w innym orzeczeniu Sąd Najwyższy słusznie zauważył, że „ art. 5 k.c. nie może być samodzielną podstawą powstania, nabycia, bądź utraty praw podmiotowych" (wyrok SN z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00).”
„Nieważna czynność prawna jest całkowicie bezskuteczna i nie wywołuje żadnych skutków prawnych jakie mogłyby powstać na jej podstawie (wyrok Sądu Najwyższego z 5 marca 2002 r., I CKN 934/00,, Legali) "nieważność takiej czynności powoduje, że nie stwarza ona w ogóle uprawnień").”
II Ca 1581/15Sąd powszechny · wyrok · 2016-06-09
„W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 5 k.c. służy wyłącznie ochronie osoby zobowiązanej i nie może być samodzielną podstawą nabycia praw podmiotowych, te bowiem wywodzą się ze stanowiących je norm prawa materialnego (wyrok z 28 kwietnia 2000 r., II CKN 258/00, wyrok z 5 marca 2002 r., I CKN 934/00).”
„Nie może być samodzielną podstawą powstania, nabycia, bądź utraty praw podmiotowych" (wyrok SN z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371).”
II Ca 706/15Sąd powszechny · wyrok · 2015-12-08
„Innymi słowy, nie może być samodzielną podstawą powstania i nabycia praw podmiotowych (vide wyroki SN: z dnia 14 listopada 2013 r., II CSK 78/13, LEX nr 1415503; z dnia 11 lipca 2012 r., II CSK 677/11, LEX nr 1228438; z dnia 27 czerwca 2012 r., IV CSK 601/11, LEX nr 1229972; z dnia 19 lutego 2004 r., IV CK 85/03, LEX nr 529694 oraz z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371).”
II Ca 288/15Sąd powszechny · postanowienie · 2015-09-24
„Innymi słowy, nie może wobec tego być samodzielną podstawą powstania i nabycia prawa podmiotowych (vide wyroki SN: z dnia 14 listopada 2013 r., II CSK 78/13, LEX nr 1415503; z dnia 11 lipca 2012 r., II CSK 677/11, LEX nr 1228438; z dnia 27 czerwca 2012 r., IV CSK 601/11, LEX nr 1229972; z dnia 19 lutego 2004 r., IV CK 85/03, LEX nr 529694 oraz z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371).”
„Nie może być natomiast samodzielną podstawą powstania, nabycia, bądź utraty praw podmiotowych” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371).”
„… przeznaczeniem prawa, na podstawie którego roszczenie jest dochodzone przez powoda (wyrok SN z dnia 1 kwietnia 2011 r., III CSK 181/10, LEX nr 864003, wyrok SN z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371).”
„… samodzielną podstawą nabycia praw podmiotowych, te bowiem wywodzą się ze stanowiących je norm prawa materialnego (por. wyrok z 28 kwietnia 2000r., II CKN 258/00, Lex, nr 52556, wyrok z 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, Lex, nr 54371).”
„… (wyrok SN z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, Lex nr 54371).”
„… powództwa i że nie może wobec tego być samodzielną podstawą powstania i nabycia prawa podmiotowych jest również ugruntowany w orzecznictwie (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00; z dnia 19 lutego 2004 r., IV CK 85/03, z dnia 11.07.2011 r., II CSK 677/11, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2010 r., VI ACa 1047/09).”
„… ze stanowiących je norm prawa materialnego (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2000 r., sygn. akt II CKN 258/00, Lex, nr 52556, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2002 r., sygn. akt I CKN 934/00, Lex, nr 54371).”
„I KC przeciwstawiają się dochodzeniu uprawnienia tak długo dopóki będą trwały te okoliczności, zastosowanie winien znaleźć właśnie art. 5 KC (vide: uzasadnienie wyroku SN z dnia 5 marca 2002 r. I CKN 934/00, Legalis 55422).”
„Nie może być samodzielną podstawą powstania, nabycia, bądź utraty praw podmiotowych" (wyrok SN z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, Lex, nr 54371).”
II Ca 416/13Sąd powszechny · wyrok · 2014-02-07
„… 5 k.c. może zatem stanowić środek obrony, a nie podstawę powództwa (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371).”
„Z nie tylko kontrolnego, ale również merytorycznego charakteru postępowania apelacyjnego wynika obowiązek poczynienia przez Sąd Odwoławczy samodzielnej oceny ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji pod kątem zgodności z przepisami prawa (wyrok Sądu Najwyższego z 05.03.2002 r, I CKN 934/00, LEX nr 54371).”
„… wyrażony w orzecznictwie, z którego wynika, że art. 5 kc nie może wobec tego być samodzielną podstawą powstania i nabycia praw podmiotowych (tak m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, LEX nr 54371; z dnia 19 lutego 2004 r., IV CK 85/03, LEX nr 529694; z dnia 11 lipca 2012 r., II CSK 677/11, LEX nr 1228438, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2010 r., VI ACa …”
„Relacja między nieważnością czynności prawnych a nadużyciem prawa była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 5 marca 2002 r., I CKN 934/00 (Lex, nr 54371, gdzie stwierdził m.in., że art. 5 k.c. dotyczy sytuacji, gdy stosunek prawny już istnieje i istniejące uprawnienie wchodzące w skład jego treści jest ważne, ale w trakcie trwania tego …”