„Poza tym pojęcie interesu prawnego powinno być interpretowane z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia ochrony prawnej (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, nie publ., z dnia 30 maja 2003 r., III CKN 1137/00, nie publ., z dnia 27 stycznia 2004 r., II CK 387/02, nie publ. oraz z dnia 22 października 2014 r., II CSK 687/13, nie publ.).”
„Na poparcie swojego stanowiska powódka powołała się m.in. na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01 (nie publ.), w którym przyjęto, że nieważna jest umowa o oddanie na rzecz innych osób gruntu w użytkowanie wieczyste zawarta przed rozpoznaniem, zgłoszonego na podstawie dekretu warszawskiego wniosku poprzedniego 13 właściciela o przyznanie użytkowania wieczystego tego gruntu.”
„Powołano się przy tym na ten nurt orzecznictwa (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01 oraz z dnia 27 stycznia 2004 r., II CK 387/02, nie publ.), według którego uzależnienie powództwa o ustalenie od interesu prawnego należy pojmować elastycznie z uwzględnieniem celowościowej wykładni …”
„Piaseckiego, Warszawa 2010, komentarz do art. 189 oraz tamże wyroki Sądu Naj- wyższego z dnia 10 lipca 1997 r., I CKN 161/97; z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01 i z dnia 6 października 1998 r., II CKU 46/98).”
„… (...) W orzecznictwie i doktrynie interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. ujmuje się szeroko, dlatego formułowany jest postulat wykładni tego pojęcia z uwzględnieniem prawa dostępu do sądu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, "Izba Cywilna" 2003, nr 11, s. 51).”
„… postulat wykładani pojęcia interesu prawnego w ustaleniu istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego z uwzględnieniem szeroko rozumianego dostępu do sądu (wyrok SN z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, IC 2003, nr 11, s. 51), do którego odwołał się skarżący wymaga uzupełnienia przez wskazanie (zgodnie z tezą powołanego wyroku), iż takie rozumienie pojęcia interesu prawnego służyć ma zapewnieniu …”
„Pojęcie interesu prawnego powinno być wykładane z uwzględnieniem szeroko rozumianego dostępu do sądu w celu zapewnienia ochrony podmiotom prawa cywilnego, jeżeli jednak występuje rzeczywista potrzeba jej udzielenia (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 lutego 2003 roku, sygn. akt I CKN 58/01, z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKU 46/98, i z dnia 10 lipca 1997 roku, sygn. akt I CKN 161/97).”
„Formułowane w piśmiennictwie dyrektywy interpretacyjne, mające udzielić odpowiedzi na pytanie, kiedy powód ma interes prawny w ustaleniu, akcentują, że pojęcie interesu prawnego powinno być wykładane z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądu w celu zapewnienia ochrony prawnej w takiej postaci, opartej jednak na istnieniu rzeczywistej potrzeby jej udzielenia (wyrok SN z 20.02.2003 r., I CKN 58/01).”
„… z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II CK 395/05, Lex nr 192028 oraz z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt II CSK 687/13, Lex nr 1566718; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., sygn. akt I CKN 58/01, Lex nr 83830, z dnia 30 maja 2003 r., sygn. akt III CKN 1137/00, Lex nr 83838, z dnia 27 stycznia 2004 r., sygn. akt II CK 387/02, LEX nr 391789 oraz z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II CSK …”
I ACa 787/20Sąd apelacyjny · wyrok · 2022-01-25
„Poza tym pojęcie interesu prawnego powinno być interpretowane z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia ochrony prawnej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 lutego 2003 r., sygn. akt I CKN 58/01, z dnia 30 maja 2003 r., sygn. akt III CKN 1137/00, z dnia 27 stycznia 2004 r., sygn. akt II CK 387/02 oraz z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II CSK 687/13).”
„… prawnego należy w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego pojmować elastycznie z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia ochrony prawnej (por. wyr. SN: z 20.2.2003 r., I CKN 58/01, Legalis oraz z 30.5.2003 r., III CKN 1137/00, Legalis) oraz celowościowej wykładni pojęcia "interes prawny", konkretnych okoliczności danej sprawy i od tego, czy w drodze powództwa o świadczenie strona …”
„Wynika to z obowiązujących standardów międzynarodowych oraz z art. 45 Konstytucji (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., II CSK 395/05, z dnia 1 kwietnia 2004 r., II CK 125/03 i z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01).”
„SN z 20.02.2003 r., I CKN 58/01, Legalis nr 58168 i z 02.02.2006 r., II CK 395/05, Legalis nr 173845).”
„Pojęcie interesu prawnego w ustaleniu w procesie istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego powinno być wykładane z uwzględnieniem szeroko rozumianego dostępu do sądu w celu zapewnienia ochrony prawnej w takiej postaci, opartej jednak na istnieniu rzeczywistej potrzeby jej udzielenia (wyrok SN z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, Legalis nr 58168).”
I ACa 992/16Sąd apelacyjny · wyrok · 2017-08-09
„Nr 50, poz. 279 ze zm.), wniosku poprzedniego właściciela o przyznanie użytkowania wieczystego tego gruntu (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, LEX nr 83830).”
I ACa 397/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2015-09-23
„… zapewni powodowi ochronę jego praw przez definitywne zakończenie istniejącego między stronami sporu lub zapobiegnie jego powstaniu w przyszłości (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r. I CKN 58/01, L.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r. IICSK 33/09, L.).”
III Ca 1490/19Sąd powszechny · 2020-09-14
„OSNC Nr 7-8/1994 poz. 149, zob. ponadto wyroki SN z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, zbiór L.; z dnia 6 października 1998 r., II CKU 46/98, niepubl. oraz z dnia 10 lipca 1997 r., I CKN 161/97, niepubl.) Wreszcie niezwykle istotne jest przy tym to, że interesu prawnego nie można utożsamiać z interesem jedynie ekonomicznym (tak SN w wyroku z dnia 4 października 2001 r., I CKN 425/00, opubl.”
I C 120/17Sąd powszechny · wyrok · 2020-09-08
„… zapewni powodowi ochronę jego praw przez definitywne zakończenie istniejącego między stronami sporu lub zapobiegnie jego powstaniu w przyszłości (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r. I CKN 58/01, L.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r. II CSK 33/09, L.).”
„… szeroko rozumianego dostępu do sądu w celu zapewnienia ochrony prawnej w takiej postaci, opartej jednak na istnieniu rzeczywistej potrzeby jej udzielenia (tak także: wyrok SN z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, Legalis nr 58168).”
„Pojęcie interesu prawnego powinno być wykładane z uwzględnieniem szeroko rozumianego dostępu do sądu w celu zapewnienia ochrony prawnej w takiej postaci, opartej jednak na istnieniu rzeczywistej potrzeby jej udzielenia (wyrok Sądu Najwyższego z 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, niepubl.).”
III Ca 1808/17Sąd powszechny · 2018-03-06
„OSNC Nr 7-8/1994 poz. 149, zob. ponadto wyroki SN z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, zbiór L.; z dnia 6 października 1998 r., II CKU 46/98, niepubl. oraz z dnia 10 lipca 1997 r., I CKN 161/97, niepubl.) Interes prawny w rozumieniu art. 189 występuje wówczas, gdy istnieje niepewność …”
IV P 105/17Sąd powszechny · wyrok · 2017-12-19
„… dostępu do sądu w celu zapewnienia ochrony prawnej w takiej postaci, opartej jednak na istnieniu rzeczywistej potrzeby jej udzielenia” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r. w sprawie I CKN 58/2001, Monitor Prawniczy 2006/10 str. 555).”
„… pojmowanego dostępu do sądu w celu zapewnienia ochrony prawnej w takiej postaci, opartej jednak na istnieniu rzeczywistej potrzeby jej udzielenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003r., I CKN 58/2001).”
II C 886/15Sąd powszechny · wyrok · 2017-08-18
„Wskazać należy w dalszej kolejności, że zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., sygn. I CKN 58/01 (LEX nr 83830), nieważna jest umowa o oddaniu na rzecz innych osób gruntu w użytkowanie wieczyste, zawarta przed rozpoznaniem, zgłoszonego na podstawie dekretu, wniosku poprzedniego właściciela o …”
„Piaseckiego, Wydawnictwo C.H.Beck, 2010 r., komentarz do art. 189 oraz tamże wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 1997 r., I CKN 161/97; z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01 i z dnia 6 października 1998 r., II CKU 46/98).”
II Ca 791/16Sąd powszechny · wyrok · 2017-02-28
„V CKN 852/00, Lex nr 56024; wyrok SN z dnia 16 kwietnia 2002 roku, V CKN 953/00, Lex nr 57200; wyrok SN z dnia 11 lutego 2003 roku, V CKN 1651/00, Lex nr 479362; wyrok SN z dnia 20 lutego 2003 roku, I CKN 58/01, Lex nr 83830; wyrok SN z dnia 26 czerwca 2003 roku, V CKN 419/01, Lex 355365; wyrok SN z dnia 2 lutego 2005 roku, IV CK 474/04, Lex 488986; wyrok SN z dnia 24 maja 2005 roku, V CK 644/04, Lex nr 180825;”
I C 328/15Sąd powszechny · wyrok · 2017-02-01
„… praw obywatelskich i politycznych w celu zapewnienia ochrony podmiotom prawa cywilnego, jeżeli występuje rzeczywista potrzeba jej udzielenia (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 lutego 2003 r, I CKN 58/01, nie publ., z dnia 6 października 1998 r., II CKU 46/98, nie publ. i z dnia 10 lipca 1997 r., I CKN 161/97, nie publ.).”
I C 994/13Sąd powszechny · wyrok · 2016-08-22
„W takich okolicznościach, z uwzględnieniem wykładni celowościowej i uwzględnieniem szeroko pojmowanego prawa do sądu, należy przyjąć że interes prawny po stronie powoda będzie oznaczał potrzebę wprowadzenia jasności i pewności prawnej w sferze jego sytuacji prawnej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 1988 r., III CZP 26/88, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01).”
„Nadto, pojęcie interesu prawnego powinno być interpretowane z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia ochrony prawnej (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, niepubl. oraz z dnia 30 maja 2003 r., III CKN 1137/00, niepubl.).”
I C 1936/15Sąd powszechny · 2016-04-05
„Pojęcie interesu prawnego powinno być wykładane z uwzględnieniem szeroko rozumianego dostępu do sądu w celu zapewnienia ochrony prawnej w takiej postaci, opartej jednak na istnieniu rzeczywistej potrzeby jej udzielenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01).”
„Jednocześnie w orzecznictwie i doktrynie interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. ujmuje się szeroko, dlatego formułowany jest postulat wykładni tego pojęcia z uwzględnieniem prawa dostępu do sądu (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 58/01, publ. Izba Cywilna 2003, nr 11, s. 51).”
I C 1442/13Sąd powszechny · 2015-09-24
„Pojęcie interesu prawnego powinno być wykładane z uwzględnieniem szeroko rozumianego dostępu do sądu w celu zapewnienia ochrony prawnej w takiej postaci, opartej jednak na istnieniu rzeczywistej potrzeby jej udzielenia (wyr. SN z 20.2.2003 r., I CKN 58/01, niepubl.).”
„… 1977/38/167), koniecznym jest odstąpienie od dawniej przyjmowanej ścieśniającej wykładni przesłanki „interesu prawnego”, a pojęcie to należy obecnie wykładać z uwzględnieniem jak najszerzej rozumianego dostępu do sądów (wyr. SN z 10.07.1997 r. I CKN 161/97; wyr. SN z 20.02.2003 r. I CKN 58/01; wyr. SN z 6.10.1998 r. II CKU 46/98).”
VII Pa 110/14Sąd powszechny · 2014-09-18
„… postulat wykładani pojęcia interesu prawnego w ustaleniu istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego z uwzględnieniem szeroko rozumianego dostępu do sądu (wyrok SN z dnia 20 lutego 2003 r. sygn. akt I CKN 58/01), wymaga uzupełnienia przez wskazanie (zgodnie z tezą powołanego wyroku), iż takie rozumienie pojęcia interesu prawnego służyć ma zapewnieniu ochrony prawnej, która jednak oparta być musi na istnieniu …”
