WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
z dnia 8 listopada 2012 r. (
*1
)
„Szósta dyrektywa VAT — Stosowanie — Wspólnotowy kodeks celny — Towary pochodzące z państwa trzeciego objęte procedurą składu celnego na terytorium państwa członkowskiego — Przetworzenie towarów w ramach procedury uszlachetniania czynnego z zastosowaniem systemu zawieszeń — Sprzedaż towarów i ponowne objęcie procedurą składu celnego — Pozostawanie towarów w tym samym składzie celnym podczas wszystkich procesów i transakcji — Dostawa towarów dokonana odpłatnie na terytorium kraju — Zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT”
W sprawie C-165/11
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Najvyšší súd Slovenskej republiky (Słowacja) postanowieniem z dnia 22 marca 2011 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 4 kwietnia 2011 r., w postępowaniu:
Daňové riaditeľstvo Slovenskej republiky
przeciwko
Profitube spol. s r.o.,
TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
w składzie: A. Tizzano, prezes izby, A. Borg Barthet, E. Levits, J.J. Kasel i M. Safjan (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: P. Mengozzi,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi przedstawione:
|
—
|
w imieniu Daňové riaditeľstvo Slovenskej republiky przez V. Paňka, działającego w charakterze pełnomocnika,
|
|
—
|
w imieniu Profitube spol. s r.o. przez M. Čižmárika, advokát,
|
|
—
|
w imieniu rządu słowackiego przez B. Ricziovą, działającą w charakterze pełnomocnika,
|
|
—
|
w imieniu rządu czeskiego przez M. Smolka i J. Vláčila działających w charakterze pełnomocników,
|
|
—
|
w imieniu Komisji Europejskiej przez L. Lozano Palacios i P. Pecha, działających w charakterze pełnomocników,
|
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 22 maja 2012 r.,
wydaje następujący
Wyrok
|
1
|
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. L 302, s. 1), zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 648/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 kwietnia 2005 r. (Dz.U. L 117, s. 13) (zwanego dalej „kodeksem celnym”), oraz szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, s. 1), zmienionej dyrektywą Rady 2004/66/WE z dnia 26 kwietnia 2004 r. (Dz.U. L 168, s. 35) (zwanej dalej „szóstą dyrektywą”).
|
|
2
|
Wniosek ten złożono w ramach sporu pomiędzy Daňové riaditeľstvo Slovenskej republiky (dyrekcją ds. podatków Republiki Słowackiej, zwaną dalej „Daňové riaditeľstvo”) a spółką Profitube spol. s r.o. (zwaną dalej „Profitube”) z siedzibą w Koszycach (Słowacja) w przedmiocie zapłaty podatku od wartości dodanej (zwanego dalej „podatkiem VAT”) dotyczącego sprzedaży towarów pochodzących z państwa trzeciego i umieszczonych w składzie celnym położonym na terytorium Republiki Słowackiej, objętych procedurą składu celnego, a następnie procedurą uszlachetniania czynnego z zastosowaniem systemu zawieszeń.
|
Ramy prawne
Prawo Unii
Kodeks celny
|
3
|
Kodeks celny został uchylony i zastąpiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 450/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. ustanawiającym Wspólnotowy kodeks celny (zmodernizowany kodeks celny) (Dz.U. L 145, s. 1). Jednakże biorąc pod uwagę czas wystąpienia okoliczności faktycznych sporu przed sądem odsyłającym, zastosowanie w tym sporze ma kodeks celny.
|
|
4
|
Artykuł 3 kodeksu celnego stanowił:
„1. Obszar celny Wspólnoty obejmuje:
[...]
|
—
|
terytorium Republiki Słowackiej,
|
[...]
3. Do obszaru celnego Wspólnoty włączone są morza terytorialne, morskie wody wewnętrzne oraz przestrzeń powietrzna państw członkowskich i terytoriów określonych w ust. 2, z wyjątkiem mórz terytorialnych, morskich wód wewnętrznych i przestrzeni powietrznej terytoriów, które nie są częścią obszaru celnego Wspólnoty zgodnie z ust. 1.”.
|
|
5
|
Artykuł 84 ust. 1 kodeksu celnego miał następujące brzmienie:
„Dla art. 85–90:
|
a)
|
gdy używa się określenia »procedura zawieszająca«, odnosi się ono w przypadku towarów niewspólnotowych do następujących procedur:
[...]
|
—
|
uszlachetniania czynnego z zastosowaniem systemu zawieszeń;
|
|
[...]”.
|
|
6
|
Artykuł 98 ust. 1 i 2 kodeksu celnego przewidywał:
„1. Procedura składu celnego pozwala na składowanie w składzie celnym:
|
a)
|
towarów niewspólnotowych, które w czasie tego składowania nie podlegają należnościom celnym przywozowym ani środkom polityki handlowej;
|
[...]
2. Składem celnym jest każde miejsce uznane przez organy celne i podlegające ich kontroli, w którym towary mogą być składowane zgodnie z ustalonymi warunkami”.
|
|
7
|
Artykuł 99 akapity pierwszy i drugi kodeksu celnego stanowił:
„Skład celny może być składem publicznym lub składem prywatnym.
|
—
|
»Skład publiczny« oznacza skład celny, z którego może korzystać każda osoba w celu składowania towarów;
|
|
—
|
»skład prywatny« oznacza skład celny przeznaczony do składowania towarów przez prowadzącego skład”.
|
|
|
8
|
Artykuł 114 ust. 1 i ust. 2 lit. a) kodeksu celnego miał następujące brzmienie:
„1. Bez uszczerbku dla art. 115 procedura uszlachetniania czynnego pozwala na poddanie na obszarze celnym Wspólnoty jednemu lub większej liczbie procesów uszlachetniania:
|
a)
|
towarów niewspólnotowych przeznaczonych do powrotnego wywozu poza obszar celny Wspólnoty w postaci produktów kompensacyjnych, bez obciążania tych towarów należnościami celnymi przywozowymi ani stosowania wobec nich środków polityki handlowej;
|
[...]
2. Niżej wymienione określenia oznaczają:
|
a)
|
system zawieszeń: procedurę uszlachetniania czynnego w formie przewidzianej w ust. 1 lit. a)”.
|
|
Szósta dyrektywa
|
9
|
Szósta dyrektywa została uchylona i zastąpiona dyrektywą Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347, s. 1). Jednakże biorąc pod uwagę czas wystąpienia okoliczności faktycznych sporu przed sądem odsyłającym, zastosowanie w tym sporze ma szósta dyrektywa.
|
|
10
|
Artykuł 2 szóstej dyrektywy przewidywał:
„Opodatkowaniu podatkiem [VAT] podlega:
|
1)
|
dostawa towarów lub usług świadczona [świadczenie usług dokonywane] odpłatnie na terytorium kraju przez podatnika, który jako taki występuje [działającego w takim charakterze];
|
|
|
11
|
Artykuł 3 ust. 1–3 szóstej dyrektywy stanowił:
„1. Do celów niniejszej dyrektywy:
|
—
|
»terytorium państwa członkowskiego« oznacza terytorium kraju określone w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego w ust. 2 i 3,
|
|
—
|
»Wspólnota« oraz »terytorium Wspólnoty« oznacza terytorium państw członkowskich określone w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego w ust. 2 i 3,
|
|
—
|
»terytorium trzecie« oraz »państwo trzecie« oznacza każde terytorium inne niż terytorium określone w ust. 2 i 3 jako terytorium państwa członkowskiego.
|
2. Do celów niniejszej dyrektywy »terytorium kraju« oznacza obszar, na którym stosuje się [odpowiada zakresowi stosowania traktatu WE, który jest] określony w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego w art. [299 WE].
3. Następujące terytoria poszczególnych państw członkowskich nie stanowią części terytorium kraju:
|
—
|
Republika Federalna Niemiec:
Wyspa Helgoland,
terytorium Büsingen,
|
|
—
|
Królestwo Hiszpanii:
Ceuta,
Melilla;
|
|
—
|
Republika Włoska:
Livigno,
Campione d’Italia,
włoska część jeziora Lugano.
|
Następujące terytoria poszczególnych państw członkowskich również nie stanowią części terytorium kraju:
|
—
|
Królestwo Hiszpanii:
Wyspy Kanaryjskie,
|
|
—
|
Republika Francuska:
departamenty zamorskie,
|
|
—
|
Republika Grecka:
Άγιο Όπος (Góra Athos)”.
|
|
|
12
|
Zgodnie z art. 5 ust. 1 szóstej dyrektywy „dostawa towaru” oznacza przeniesienie prawa do rozporządzania dobrami materialnymi jak właściciel.
|
|
13
|
Artykuł 7 ust. 1–3 akapit pierwszy szóstej dyrektywy stanowił:
„1. »Przywóz towaru« oznacza:
|
a)
|
wprowadzenie do Wspólnoty towarów, które nie spełniają warunków określonych w art. [23 WE i 24 WE] lub też – w przypadku gdy są objęte przepisami [traktatu EWWiS] – nie znajdują się w swobodnym obrocie;
|
|
b)
|
wprowadzenie do Wspólnoty towarów z terytoriów państw trzecich, innych niż towary objęte lit. a).
|
2. Miejscem przywozu towarów jest państwo członkowskie, na którego terytorium znajdują się towary po wprowadzeniu do Wspólnoty.
3. Bez względu na ust. 2, w przypadku gdy towary określone w ust. 1 lit. a) zostają po ich wprowadzeniu do Wspólnoty objęte jednym z uregulowań określonych w art. 16 ust. 1 (B) lit. a), b), c) i d) [,] regulacją dotyczącą czasowego wwozu przy całkowitym zwolnieniu od opłat przywozowych lub objęte procedurą wysyłkową, miejscem przywozu takich towarów jest państwo członkowskie, na którego terytorium towary te przestają podlegać takim regulacjom”.
|
|
14
|
Zgodnie z art. 10 ust. 1–3 akapit pierwszy szóstej dyrektywy:
|
a)
|
»Zdarzenie podatkowe [powodujące powstanie obowiązku podatkowego]« oznacza fakt, którego zaistnienie spełnia warunki prawne konieczne dla zaistnienia należności podatkowej [wymagalności podatku].
|
|
b)
|
Podatek staje się »wymagalny«, gdy organ podatkowy staje się z mocy prawa uprawniony do żądania zapłaty podatku od podatnika, pomimo iż termin płatności może zostać odroczony.
|
2. Zdarzenie podatkowe [powodujące powstanie obowiązku podatkowego] ma miejsce i podatek staje się wymagalny w momencie dostarczenia towarów lub wykonania usług.
[...]
3. Z chwilą przywozu towarów ma miejsce zdarzenie podatkowe [powodujące powstanie obowiązku podatkowego], a podatek staje się wymagalny. W przypadku gdy towary z chwilą ich wprowadzenia na obszar Wspólnoty zostają objęte jedną z regulacji określonych w art. 7 ust. 3, zdarzenie podatkowe [powodujące powstanie obowiązku podatkowego] ma miejsce, a podatek staje się wymagalny jedynie wówczas, gdy towary przestają być objęte tymi regulacjami”.
|
|
15
|
Artykuł 16 ust. 1 szóstej dyrektywy, zatytułowany „Szczególne zwolnienia związane z międzynarodowym przepływem towarów”, w brzmieniu wynikającym z jej art. 28c (E) pkt 1, stanowił:
„Bez uszczerbku dla innych wspólnotowych przepisów podatkowych państwo członkowskie może, z zastrzeżeniem konsultacji przewidzianych w art. 29, podejmować szczególne środki mające na celu zwolnienie wszystkich lub niektórych z następujących transakcji, pod warunkiem że ich celem nie jest ostateczne zużycie lub konsumpcja i że kwota podatku [VAT] należnego [podlegającego zapłacie] w momencie ustania uregulowań dotyczących sytuacji określonych w pkt A–E odpowiada kwocie podatku, który byłby należny [podlegałby zapłacie], gdyby każda z tych transakcji została opodatkowana na terytorium kraju:
[...]
|
B.
|
dostawy towarów z zamiarem:
[...]
|
c)
|
objęcia procedurą składu celnego lub procedurą uszlachetniania czynnego;
|
[...]
Miejscami określonymi w lit. a), b), c) i d) są miejsca w rozumieniu obowiązujących wspólnotowych przepisów celnych;
|
[...]
|
D.
|
dostawy towarów i usług dokonywane:
|
a)
|
w miejscach wyszczególnionych w pkt B lit. a), b), c) i d) i w dalszym ciągu uzależnione od sytuacji tam określonych;
|
|
b)
|
w miejscach wyszczególnionych w pkt B lit. e) i w dalszym ciągu uzależnione, na terytorium kraju, od sytuacji tam określonej.
|
W przypadku korzystania z możliwości przewidzianej w lit. a) dla transakcji dokonywanych w składach celnych państwa członkowskie podejmują niezbędne środki, aby zapewnić ustalenie uregulowań o składach innych niż skład celny, pozwalających na stosowanie przepisów zawartych w lit. b) do takich samych transakcji dotyczących towarów wymienionych w załączniku J, które są dokonywane w takich składach, innych niż składy celne.
|
[...]”.
|
Prawo krajowe
|
16
|
Według art. 46 ust. 1 konstytucji Republiki Słowackiej każdy może dochodzić swych praw w sposób zgodny z ustawą przed niezawisłym i bezstronnym sądem.
|
|
17
|
Zákon č. 222/2004 Z.z. o dani z pridanej hodnoty [ustawa nr 222/2004 o podatku od wartości dodanej (nr 1/2004 Z.z), zwana dalej „ustawą o podatku VAT”] z dnia 6 kwietnia 2004 r., w brzmieniu mającym zastosowanie do sprawy przed sądem odsyłającym, dokonuje transpozycji szóstej dyrektywy do słowackiego porządku prawnego.
|
|
18
|
Artykuł 2 ust. 1 lit. a) wspomnianej ustawy przewiduje, że odpłatna dostawa towarów dokonana na terytorium kraju przez podatnika podlega podatkowi VAT.
|
|
19
|
Artykuł 2 ust. 2 lit. a) tej ustawy stanowi, że dla celów podatku VAT terytorium kraju oznacza terytorium Republiki Słowackiej.
|
|
20
|
Artykuł 8 ust.1 lit. a) ustawy o podatku VAT stanowi, że dostawa towaru oznacza dostawę dobra materialnego powodującą zmianę prawa własności.
|
|
21
|
Zgodnie z art. 12 rzeczonej ustawy przywóz towarów oznacza wprowadzenie towarów pochodzących z terytorium państwa trzeciego na obszar Unii Europejskiej, a przy przywozie towarów na terytorium kraju do podatku stosuje się przepisy celne, chyba że ustawa ta stanowi inaczej.
|
|
22
|
Zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. a) tej samej ustawy miejscem dostawy towarów, jeżeli dostawa wiąże się z wysyłką lub przewozem towarów, jest miejsce, w którym towar znajduje się w chwili rozpoczęcia wysyłki lub przewozu do nabywcy, z zastrzeżeniem wyjątku wskazanego w ust. 1 lit. b) tego artykułu, w ust. 2 tego artykułu i w art. 14 tej ustawy.
|
|
23
|
Artykuł 18 ust. 2 ustawy o podatku VAT stanowi, że jeżeli przywieziony towar w momencie wprowadzenia na obszar Unii jest składowany czasowo, umieszczony w wolnym obszarze celnym lub w składzie wolnocłowym, objęty procedurą składu celnego, procedurą uszlachetniania czynnego, procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem z należności celnych przywozowych lub gdy jest dopuszczony na morze terytorialne, miejscem przywozu jest państwo członkowskie, w którym przestają obowiązywać te środki celne.
|
|
24
|
Artykuł 19 ust. 1 rzeczonej ustawy przewiduje, że podatek VAT staje się wymagalny w dniu dostawy towarów, którym jest dzień uzyskania przez nabywcę prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel.
|
|
25
|
Artykuł 69 ust. 1 tej samej ustawy stanowi, że podatnik dokonujący dostawy towarów lub świadczący usługi na terytorium kraju jest zobowiązany do zapłaty podatku VAT.
|
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
|
26
|
Z postanowienia odsyłającego i z uwag przedłożonych Trybunałowi wynika, że Daňový úrad pre vybrané daňové subjekty (urząd podatkowy dla niektórych podatników, zwany dalej „Daňový úrad”) przeprowadził kontrolę podatkową spółki Profitube w zakresie podatku VAT za lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2005 r. oraz za styczeń, luty, kwiecień, maj i grudzień 2006 r.
|
|
27
|
Kontrola podatkowa wykazała, że w kontrolowanym okresie spółka SSIM a.s. z siedzibą w Koszycach sprowadziła z Ukrainy półprodukty stalowe, a mianowicie zwoje walcowane na gorąco, które sprzedała spółce Profitube. Zwoje te, składowane w publicznym składzie celnym wykorzystywanym przez Profitube i położonym na terytorium Republiki Słowackiej, zostały objęte procedurą składu celnego w rozumieniu art. 98 kodeksu celnego.
|
|
28
|
Wspomniane zwoje walcowane na gorąco zostały następnie objęte procedurą uszlachetniania czynnego z zastosowaniem systemu zawieszeń w rozumieniu art. 114 kodeksu celnego w celu przetworzenia ich w kształtowniki stalowe.
|
|
29
|
Profitube sprzedała te kształtowniki stalowe (zwane dalej „spornymi towarami”) spółce Mercurius s.r.o. z siedzibą w Koszycach, zarejestrowanej jako podatnik podatku VAT (transakcja zwana dalej „sporną sprzedażą”). Sporne towary zostały ponownie objęte procedurą składu celnego. Profitube uznała, że sporna sprzedaż nie podlega podatkowi VAT.
|
|
30
|
Podczas wszystkich tych procesów i transakcji przeprowadzonych w latach podatkowych 2005 i 2006 sporne towary pozostawały w tym samym publicznym składzie celnym.
|
|
31
|
W decyzjach z dnia 27 czerwca 2006 r. Daňový úrad uznał, że z powodu nieuiszczenia podatku VAT od spornej sprzedaży Profitube naruszyła art. 69 ust. 1 ustawy o podatku VAT w związku z art. 2 ust. 1 lit. a) i z art. 2 lit. a), art. 8 ust. 1 lit. a), art. 13 ust. 1 lit. a) i art. 19 ust. 1 tej ustawy.
|
|
32
|
W tej kwestii Daňový úrad uznał, że w drodze sprzedaży towarów składowanych w publicznym składzie celnym położonym na terytorium Republiki Słowackiej Profitube dokonała dostawy towarów, która zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. a) ustawy o podatku VAT podlega temu podatkowi.
|
|
33
|
W decyzjach z dnia 25 października 2007 r. Daňové riaditeľstvo potwierdziła decyzje Daňový úrad.
|
|
34
|
W wyroku z dnia 23 lipca 2008 r. Krajský súd v Bratislave (sąd regionalny w Bratysławie) uwzględnił skargę wniesioną przez Profitube na decyzje Daňové riaditeľstvo i odesłał sprawę do Daňové riaditeľstvo. Krajský súd v Bratislave stwierdził w szczególności, że towary pochodzące z państwa trzeciego podlegają podatkowi VAT pod warunkiem ich dopuszczenia do swobodnego obrotu.
|
|
35
|
W wyniku wniesienia przez Daňové riaditeľstvo apelacji od tego wyroku Najvyšší súd Slovenskej republiky (sąd najwyższy Republiki Słowackiej) w dniu 20 października 2009 r. zmienił wyrok Krajský súd v Bratislave, orzekając, że skład celny położony na terytorium państwa członkowskiego stanowi część tego terytorium pod względem prawnym. Daňové riaditeľstvo uznała więc zasadnie, że sporna sprzedaż stanowiła odpłatną dostawę towarów dokonaną na terytorium kraju w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) ustawy o podatku VAT. Co więcej, sporne towary nie były przedmiotem przywozu w rozumieniu art. 12 tej ustawy.
|
|
36
|
Profitube wniosła skargę kasacyjną od wyroku Najvyšší súd Slovenskej republiky do Ústavný súd Slovenskej republiky (sądu konstytucyjnego Republiki Słowackiej). W wyroku z dnia 27 października 2010 r. Ústavný súd Slovenskej republiky uchylił wyrok Najvyšší súd Slovenskej republiky i odesłał do niego sprawę w celu ponownego rozpatrzenia.
|
|
37
|
Ústavný súd Slovenskej republiky uznał, że Najvyšší súd Slovenskej republiky naruszył przysługujące spółce Profitube podstawowe prawo do ochrony sądowej w rozumieniu art. 46 ust. 1 konstytucji Republiki Słowackiej oraz jej prawo do rzetelnego procesu sądowego w rozumieniu art. 6 ust. 1 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. Sąd kasacyjny zaznaczył zwłaszcza, że Najvyšší súd Slovenskej republiky nie zbadał kwestii stosowania art. 12 ustawy o podatku VAT, zgodnie z którym w wypadku przywozu towarów przepisom celnym przysługuje pierwszeństwo względem tej ustawy.
|
|
38
|
W tych okolicznościach Najvyšší súd Slovenskej republiky postanowił zawiesić postępowanie i skierować do Trybunału następujące pytania prejudycjalne:
|
„1)
|
Czy w sytuacji, w której w latach 2005 i 2006, kiedy to do publicznego składu celnego w państwie członkowskim Unii Europejskiej przez importera z tego państwa członkowskiego przywożone były towary pochodzące z państwa nienależącego do Unii Europejskiej (Ukrainy), które następnie były przetwarzane w tym składzie celnym w procedurze uszlachetniania czynnego z zastosowaniem systemu zawieszeń i w której produkt końcowy, zamiast zostać natychmiast wywieziony zgodnie z art. 114 [kodeksu celnego], został sprzedany w tym samym składzie przez podmiot, który dokonał jego przetworzenia, innej spółce z rzeczonego państwa członkowskiego, która nie wprowadziła go do swobodnego obrotu ze wspomnianego składu celnego, lecz następnie objęła ponownie procedurą składu celnego, do wspomnianej sprzedaży towarów w tym samym składzie celnym mają zastosowanie wciąż jedynie wspólnotowe przepisy celne lub też czy wraz z omawianą sprzedażą towarów sytuacja prawna uległa zmianie, tak iż wspomniana transakcja podlega [szóstej dyrektywie], czyli dla celów systemu podatku [VAT] w rozumieniu szóstej dyrektywy publiczny skład celny położony na terytorium jednego z państw członkowskich można uznać za część obszaru Wspólnoty, a dokładniej terytorium tego państwa członkowskiego w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 szóstej dyrektywy?
|
|
2)
|
Czy opisaną powyżej sytuację można oceniać w świetle doktryny nadużycia prawa wypracowanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej i dotyczącej stosowania szóstej dyrektywy [wyrok z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in., Zb.Orz. s. I-1609] w ten sposób, iż dokonując sprzedaży towarów w publicznym składzie celnym położonym na terytorium Republiki Słowackiej, [Profitube] dokonała odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju?
|
|
3)
|
Jeżeli na pierwsze pytanie zostanie udzielona odpowiedź twierdząca, mianowicie że omawiana transakcja jest objęta szóstą dyrektywą, to czy taka transakcja stanowi zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego:
|
a)
|
związane z wymagalnością podatku w rozumieniu art. 10 ust. 1 i 2 szóstej dyrektywy, jako że dostawa towarów miała miejsce w składzie celnym na terytorium Republiki Słowackiej, czy
|
|
b)
|
jako że w następstwie przywozu towarów z państwa trzeciego (art. 10 ust. 3 szóstej dyrektywy), podczas ich składowania we wspomnianym składzie celnym, procedura celna zakończyła się wraz ze sprzedażą składowanych towarów innej osobie z państwa członkowskiego?
|
|
|
4)
|
Czy cele szóstej dyrektywy określone w jej motywach, a w szczególności cele [Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (GATT)] [układ znajdujący się w załączniku 1A Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO) zatwierdzony decyzją Rady 94/800/WE z dnia 22 grudnia 1994 r. dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, porozumień, będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994) (Dz.U. L 336, s. 1)], są osiągnięte, gdy sprzedaż towarów przywiezionych z państwa trzeciego do składu celnego, a następnie tam przetworzonych i sprzedanych innej osobie z tego państwa członkowskiego w składzie celnym położonym na terytorium państwa członkowskiego Wspólnoty Europejskiej, nie podlega systemowi podatku [VAT] w rzeczonym państwie członkowskim?”.
|
|
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytań pierwszego i trzeciego
|
39
|
W pytaniach pierwszym i trzecim, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy w sytuacji gdy towary pochodzące z państwa trzeciego zostały objęte procedurą składu celnego w państwie członkowskim, następnie przetworzone w ramach procedury uszlachetniania czynnego z zastosowaniem systemu zawieszeń, po czym zostały sprzedane i ponownie objęte procedurą składu celnego, przy czym podczas tych wszystkich transakcji pozostawały w tym samym składzie celnym położonym na terytorium tego państwa członkowskiego, sprzedaż tych towarów podlega podatkowi VAT, a jeśli tak, to co jest zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku podatkowego.
|
|
40
|
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 2 szóstej dyrektywy podatkowi VAT podlega przywóz towarów oraz dostawa towarów lub świadczenie usług dokonywane odpłatnie na terytorium kraju przez podatnika działającego w takim charakterze.
|
|
41
|
W pierwszej kolejności należy zbadać, czy towary takie jak te, których dotyczy postępowanie główne, były przedmiotem przywozu w rozumieniu art. 2 pkt 2 szóstej dyrektywy.
|
|
42
|
Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. a) szóstej dyrektywy „przywóz towaru” oznacza wprowadzenie do Wspólnoty towaru, który nie spełnia warunków określonych w art. 23 WE i 24 WE.
|
|
43
|
Jeżeli chodzi o art. 7 ust. 3 szóstej dyrektywy, przepis ten precyzuje, że w wypadku gdy towar taki zostaje po jego wprowadzeniu do Wspólnoty objęty jednym z uregulowań określonych w art. 16 ust. 1 (B) lit. a), b), c) i d) tej dyrektywy, miejscem przywozu takiego towaru jest państwo członkowskie, na którego terytorium towar ten przestaje podlegać takim regulacjom.
|
|
44
|
W niniejszej sprawie sporne towary pochodzące z państwa trzeciego zostały objęte procedurą składu celnego w państwie członkowskim, następnie procedurą uszlachetniania czynnego z zastosowaniem systemu zawieszeń, i zostały sprzedane, zanim ponownie objęto je procedurą składu celnego w tym samym państwie członkowskim.
|
|
45
|
W konsekwencji towary te po ich wprowadzeniu do Wspólnoty zostały objęte dwiema procedurami wskazanymi w art. 16 ust. 1 (B) lit. c) szóstej dyrektywy.
|
|
46
|
Jako że w dniu spornej sprzedaży sporne towary nie przestały jeszcze podlegać tym procedurom, mimo iż zostały już fizycznie wprowadzone na obszar Unii, nie można uważać, że były one przedmiotem „przywozu” w rozumieniu art. 2 pkt 2 szóstej dyrektywy (zob. podobnie wyrok z dnia 9 lutego 2006 r. w sprawie C-305/03 Komisja przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, Zb.Orz. s. I-1213, pkt 41).
|
|
47
|
Okoliczność, że procedura celna, którą objęte były te towary, uległa zmianie, nie może nadać im statusu towarów przywiezionych, ponieważ obydwie omawiane procedury celne są wskazane w art. 7 ust. 3 szóstej dyrektywy.
|
|
48
|
W konsekwencji przy braku przywozu w okresie, kiedy miały miejsce okoliczności faktyczne sporu przed sądem odsyłającym, sporne towary nie podlegały podatkowi VAT na mocy art. 2 pkt 2 szóstej dyrektywy.
|
|
49
|
W tych okolicznościach w drugiej kolejności należy zbadać, czy sprzedaż towarów takich jak będące przedmiotem postępowania głównego stanowi odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju przez podatnika działającego w takim charakterze w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy.
|
|
50
|
W tym zakresie należy, po pierwsze, zaznaczyć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 szóstej dyrektywy „dostawa towaru” oznacza przeniesienie prawa do rozporządzania dobrami materialnymi jak właściciel. Trybunał w swym orzecznictwie wyjaśnia, że pojęcie to obejmuje każdą czynność przekazania dobra materialnego przez stronę, która nadaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania tym dobrem w taki sposób, jakby była jego właścicielem (zob. w szczególności wyroki: z dnia 8 lutego 1990 r. w sprawie C-320/88 Shipping and Forwarding Enterprise Safe, Rec. s. I-285, pkt 7; a także z dnia 10 marca 2011 r. w sprawach połączonych C-497/09, C-499/09, C-501/09 i C-502/09 Bog i in., Zb.Orz. s. I-1457, pkt 59).
|
|
52
|
Po trzecie, dostawa towarów musi być dokonana przez podatnika „działającego w takim charakterze”. Podatnik działa w takim charakterze, jeśli dokonuje transakcji w ramach swojej działalności podlegającej opodatkowaniu (wyrok z dnia 27 września 2012 r. w sprawie C-587/10 VSTR, pkt 49). W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że Profitube jest podatnikiem zarejestrowanym do celów podatku VAT.
|
|
53
|
W związku z tym sprzedaż taka jak sporna sprzedaż stanowi odpłatną dostawę towarów dokonaną przez podatnika działającego w takim charakterze. W sprawie przed sądem odsyłającym miejscem dostawy było miejsce, w którym towar znajdował się w dniu wspomnianej sprzedaży, czyli publiczny skład celny wykorzystywany przez spółkę Profitube, położony na terytorium Słowacji.
|
|
54
|
Po czwarte, sąd odsyłający dąży konkretnie do ustalenia, czy skład celny położony na terytorium państwa członkowskiego znajduje się „na terytorium kraju” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy.
|
|
55
|
W tej kwestii należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3 ust. 2 szóstej dyrektywy „terytorium kraju” odpowiada terytorialnemu zakresowi stosowania traktatu WE, który jest określony w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego w art. 299 WE.
|
|
56
|
Artykuł 299 WE ust. 1 wymienia państwa członkowskie, do których stosuje się traktat WE, a jego następne ustępy zawierają szczególne postanowienia dotyczące pewnych terytoriów.
|
|
57
|
Natomiast art. 3 ust. 3 szóstej dyrektywy w wyraźny sposób wyklucza pewne terytoria państw członkowskich z zakresu stosowania tej dyrektywy.
|
|
58
|
Żaden z przepisów wspomnianych w pkt 56 i 57 niniejszego wyroku ani żaden inny przepis szóstej dyrektywy nie przewiduje zaś, iż składy celne – niezależnie od tego, czy chodzi o składy publiczne, czy prywatne – nie znajdują się „na terytorium kraju”, jeżeli są one położone na terytorium państwa członkowskiego w znaczeniu wskazanym w art. 3 ust. 1 szóstej dyrektywy. Również kodeks celny w ramach swojego zakresu stosowania nie przyznaje szczególnego statusu składom celnym.
|
|
59
|
W konsekwencji w rozumieniu art. 2 ust. 1 szóstej dyrektywy skład celny znajduje się „na terytorium kraju”, jeżeli jest położony na terytorium państwa członkowskiego.
|
|
60
|
Ponadto należy zaznaczyć, że art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy nie dokonuje rozróżnienia pomiędzy dostawami towarów wspólnotowych i innych. Wbrew zatem twierdzeniom spółki Profitube zawartym w jej uwagach na piśmie sama okoliczność, że przywóz spornych towarów nie miał miejsca, nie wyklucza, że doszło do dostawy na terytorium państwa członkowskiego.
|
|
61
|
W świetle powyższego należy stwierdzić, że co do zasady sprzedaż taka jak sporna sprzedaż podlega podatkowi VAT na mocy art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy, ponieważ zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego ma miejsce w dniu dostawy towarów zgodnie z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy.
|
|
62
|
Niemniej jednak w art. 16 ust. 1 części B i D szóstej dyrektywy przewidziano w odniesieniu do wskazanych tam uregulowań, że państwa członkowskie mogą zwolnić z podatku VAT dostawy towarów z zamiarem objęcia procedurą składu celnego lub procedurą uszlachetniania czynnego albo dostawy towarów w miejscach wyszczególnionych w pkt B lit. a), b), c) i d) i w dalszym ciągu uzależnione od sytuacji tam określonych, pod warunkiem że ich celem nie jest ostateczne zużycie lub konsumpcja i że kwota podatku VAT podlegającego zapłacie w momencie ustania uregulowań odpowiada kwocie podatku, który zostałby zapłacony, gdyby każda z tych transakcji została opodatkowana na terytorium kraju.
|
|
63
|
W konsekwencji państwa członkowskie mogą zwolnić pewne transakcje dokonane na terytorium kraju dotyczące towarów objętych uregulowaniami lub znajdujących się w sytuacjach przewidzianych we wspomnianym art. 16 ust. 1 części B i D, w tym procedurą składu celnego i uszlachetniania czynnego, albo transakcje dokonywane w składzie celnym (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, pkt 40).
|
|
64
|
Jak zaznaczył rzecznik generalny w pkt 29 i 30 opinii, art. 16 ust.1 szóstej dyrektywy w jasny sposób potwierdza wykładnię, zgodnie z którą dostawa towarów objętych zawieszającą procedurą celną dokonana odpłatnie przez podatnika w składzie celnym położonym na terytorium państwa członkowskiego zasadniczo podlega podatkowi VAT na mocy art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy.
|
|
65
|
W niniejszej sprawie, zgodnie z twierdzeniami skarżącej w postępowaniu głównym, państw członkowskich, które przedstawiły uwagi na piśmie, i Komisji Europejskiej, sporna sprzedaż podlega podatkowi VAT, chyba że Republika Słowacka skorzystała z przysługującej jej na mocy art. 16 ust. 1 tej dyrektywy możliwości zwolnienia tej transakcji z podatku VAT.
|
|
66
|
Do sądu krajowego należy ustalenie, czy Republika Słowacka skorzystała z tej możliwości.
|
|
67
|
Na pytania pierwsze i trzecie należy zatem odpowiedzieć, że w sytuacji gdy towary pochodzące z państwa trzeciego zostały objęte procedurą składu celnego w państwie członkowskim, następnie przetworzone w ramach procedury uszlachetniania czynnego z zastosowaniem systemu zawieszeń, po czym zostały sprzedane i ponownie objęte procedurą składu celnego, przy czym podczas tych wszystkich procesów i transakcji pozostawały w tym samym składzie celnym położonym na terytorium tego państwa członkowskiego, sprzedaż tych towarów podlega podatkowi VAT na mocy art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy, chyba że wspomniane państwo członkowskie skorzystało z przysługującej mu na mocy art. 16 ust. 1 wskazanej dyrektywy możliwości zwolnienia tej transakcji z podatku VAT, czego ustalenie należy do sądu krajowego.
|
W przedmiocie pytań drugiego i czwartego
|
68
|
W związku z odpowiedzią udzieloną na pytania pierwsze i trzecie nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na zadane przez sąd odsyłający pytania drugie i czwarte.
|
W przedmiocie kosztów
|
69
|
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
|
| |
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
|
| |
W sytuacji gdy towary pochodzące z państwa trzeciego zostały objęte procedurą składu celnego w państwie członkowskim, następnie przetworzone w ramach procedury uszlachetniania czynnego z zastosowaniem systemu zawieszeń, po czym zostały sprzedane i ponownie objęte procedurą składu celnego, przy czym podczas tych wszystkich procesów i transakcji pozostawały w tym samym składzie celnym położonym na terytorium tego państwa członkowskiego, sprzedaż tych towarów podlega podatkowi od wartości dodanej na mocy art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zmienionej dyrektywą Rady 2004/66/WE z dnia 26 kwietnia 2004 r., chyba że wspomniane państwo członkowskie skorzystało z przysługującej mu na mocy art. 16 ust. 1 wskazanej dyrektywy możliwości zwolnienia jej z podatku od wartości dodanej, czego ustalenie należy do sądu krajowego.
|
(
*1
) Język postępowania: słowacki.