Art. 94¹³ Kodeksu pracy precyzuje, w jakich sytuacjach pracodawca jest zobowiązany do przeprowadzenia szkoleń dla pracowników. Przepis wskazuje, że gdy obowiązek szkolenia wynika z układu zbiorowego pracy, porozumienia zbiorowego, regulaminu, przepisów prawa albo umowy o pracę, to pracodawca ma obowiązek zorganizować takie szkolenie. Szkolenia te dotyczą nabycia kwalifikacji lub umiejętności niezbędnych do wykonywania określonego rodzaju pracy lub pracy na danym stanowisku. Ponadto, jeśli szkolenie jest polecone przez przełożonego, również traktuje się je jako obowiązek pracodawcy.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy pracownik musi odbyć szkolenie z powodu wymagań prawnych, regulaminowych lub umownych, które dotyczą konkretnego stanowiska lub pracy. Oznacza to, że szkolenia inicjowane z takich podstaw muszą być opłacone przez pracodawcę i w miarę możliwości realizowane w czasie pracy. Również jeśli szkolenie odbywa się poza ustalonymi godzinami pracy, czas ten winien być wliczony do czasu pracy, co oznacza, że pracownik nie traci z tego tytułu wynagrodzenia ani prawa do odpoczynku.
Przykładowo, wyobraźmy sobie firmę budowlaną, w której pracownicy muszą przejść obowiązkowe szkolenie BHP przed rozpoczęciem pracy na nowym stanowisku. Szkolenie wynika z przepisów prawa oraz postanowień układu zbiorowego pracy. W tej sytuacji pracodawca organizuje i finansuje szkolenie, które powinno odbyć się w godzinach pracy. Jeśli jednak szkolenie będzie się odbywać poza tymi godzinami, na przykład po zakończeniu normalnego czasu pracy, to całość czasu szkolenia zostanie wliczona do czasu pracy i pracownik otrzyma za ten czas wynagrodzenie.
Częstym nieporozumieniem jest mylne przekonanie, że pracownik musi sam pokrywać koszty takich szkoleń lub że szkolenie można zorganizować poza czasem pracy bez skutków dla wynagrodzenia. Niekiedy pracodawcy nie uwzględniają również wliczania czasu szkolenia poza godzinami pracy do czasu pracy, co jest naruszeniem prawa. Art. 94¹³ KP jednoznacznie stanowi, że szkolenie musi być finansowane przez pracodawcę i w miarę możliwości organizowane w godzinach pracy, a czas odbywania go poza tymi godzinami jest równoważny z czasem pracy. W konkretnej sytuacji zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, aby ocenić obowiązki pracodawcy i prawa pracownika dotyczące szkoleń.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.