Przepis Art. 91 Kodeksu pracy reguluje kwestie potrąceń z wynagrodzenia pracownika, które nie zostały wymienione w Art. 87 § 1 i 7. Zgodnie z § 1, takie potrącenia są możliwe tylko pod warunkiem wyrażenia przez pracownika pisemnej zgody. Oznacza to, że pracodawca nie może jednostronnie dokonywać potrąceń z wynagrodzenia pracownika, jeśli nie dotyczą one należności wymienionych w Art. 87. § 2 precyzuje zaś wysokość kwot wynagrodzenia wolnych od potrąceń w tych sytuacjach. Przy potrącaniu należności na rzecz pracodawcy wolna od potrąceń jest kwota określona w Art. 87¹ § 1 pkt 1, natomiast w przypadku potrącania innych należności niż na rzecz pracodawcy, wolne od potrącenia jest 80% tej kwoty. Zatem przepis chroni pracownika, gwarantując mu zachowanie części wynagrodzenia na utrzymanie, nawet gdy zgodził się na potrącenia.
Przepis znajdzie zastosowanie w sytuacjach, gdy pracodawca chce potrącić z wynagrodzenia pracownika należności nieujęte w katalogu Art. 87. Dotyczy to m.in. potrąceń za pożyczki udzielone pracownikowi przez pracodawcę, potrąceń za zniszczone przedmioty lub innych roszczeń, które wymagają zgody pracownika. Przesłanką konieczną jest wyrażenie przez pracownika zgody na piśmie, co ma chronić go przed nieuprawnionym lub jednostronnym potrąceniem. Dodatkowo, kwota wolna od potrąceń, określona procentowo, zapewnia, że pracownik otrzyma przynajmniej część wynagrodzenia.
Praktycznym przykładem zastosowania Art. 91 może być sytuacja, gdy pracownik pożycza od pracodawcy środki finansowe na cele osobiste. Pracodawca chce potrącić raty spłaty z jego wynagrodzenia. W takiej sytuacji musi uzyskać pisemną zgodę pracownika na dokonanie takich potrąceń. Zgodnie z przepisem, nawet przy zgodzie, potrącenia nie mogą zmniejszyć wynagrodzenia pracownika poniżej określonej kwoty wolnej, co chroni jego podstawowe środki utrzymania.
Często spotykanym błędem przy stosowaniu Art. 91 jest dokonywanie potrąceń bez wymaganej pisemnej zgody pracownika lub nieprawidłowe obliczanie kwoty wolnej od potrąceń. Zdarza się także mylne stosowanie kwot z Art. 87 przy innych niż tam wymienione należnościach, co może naruszać prawa pracownika. Niejasności wywołuje też rozróżnienie między potrąceniami wynikającymi z Art. 87 oraz tymi, które wymagają zgody. Dlatego poprawne stosowanie tego przepisu wymaga dokładnego rozpoznania charakteru należności i formalnego uzyskania zgody. W indywidualnych przypadkach zaleca się konsultację z prawnikiem, aby uniknąć naruszeń praw pracowniczych.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
