Art. 59 Kodeksu pracy dotyczy sytuacji, w której pracodawca rozwiązuje umowę o pracę na czas określony z naruszeniem obowiązujących przepisów dotyczących rozwiązywania umów bez wypowiedzenia. Przepis stanowi, że w takim przypadku pracownikowi nie przysługuje przywrócenie do pracy, jeżeli umowa już wygasła z upływem terminu, na jaki była zawarta lub gdy przywrócenie jest niewskazane z powodu bliskiego końca czasu trwania umowy. W takiej sytuacji pracownik otrzymuje wyłącznie odszkodowanie, którego wysokość określa art. 58 Kodeksu pracy. Tym samym artykuł ten ma na celu ochronę praw pracownika przy nieprawidłowym rozwiązaniu umowy, jednocześnie uwzględniając realia praktyczne związane z okresem trwania umowy.
Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy pracodawca rozwiązał umowę zawartą na czas określony, ale zrobił to z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów bez wypowiedzenia. Warunkiem koniecznym do zastosowania art. 59 jest upływ terminu umowy lub sytuacja, gdy z uwagi na krótki pozostały czas do zakończenia umowy przywrócenie do pracy nie jest zasadne. Dzięki temu przepis eliminuje obowiązek przywracania pracownika w sytuacjach, gdzie stosowanie takiego środka ochronnego byłoby niewłaściwe ze względu na czas pozostający do zakończenia stosunku pracy.
Przykładowo, jeśli pracodawca rozwiązał umowę na czas określony bez zachowania przepisów dotyczących rozwiązania bez wypowiedzenia, a umowa miała trwać do końca miesiąca, a rozwiązanie nastąpiło blisko tego terminu, to pracownik nie będzie mógł domagać się przywrócenia do pracy. Zamiast tego otrzyma odszkodowanie zgodnie z art. 58 Kodeksu pracy. Taka sytuacja może wystąpić na przykład gdy umowa wygasa za kilka dni, a pracodawca rozwiązał ją samowolnie w dniu dzisiejszym.
Częstym błędem przy stosowaniu art. 59 jest niewłaściwe interpretowanie przesłanki „krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu”. Pracownicy i pracodawcy mogą różnie oceniać, co oznacza "krótki okres", co może prowadzić do nieporozumień. Niekiedy zdarza się też, że pracodawca próbuje uniknąć obowiązku przywrócenia na podstawie tego przepisu mimo że pozostały czas do końca umowy jest istotny. Ponadto, pomijanie prawa do odszkodowania, gdy umowa już wygasła, jest kolejnym frequentnym błędem. Artykuł 59 wyraźnie wskazuje, że w takich przypadkach odszkodowanie jest jedynym uprawnieniem pracownika.
W przypadku indywidualnym, w którym pojawiają się wątpliwości co do zasadności przywrócenia do pracy lub odszkodowania, zaleca się skonsultowanie sprawy z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
