Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 40.

Aktualizacja: 30 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Przepisu art. 39 nie stosuje się w razie uzyskania przez pracownika prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VII P 1740/12Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Utrata zaufania do pracownika a wypowiedzenie umowy o pracę

Fragment uzasadnienia

… obowiązki pracownicze, a także przepisy wskazujące zdarzenia, uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę lub zmianę warunków umownych w szczególnych sytuacjach, zwłaszcza art. 40 i 43 k.p. (Komentarz do kodeksu pracy [w:] R. Celeda, E. Chmielek-Łubińska, L. Florek, G. Goździewicz, A. Hintz, A. Kijowski, Ł. Pisarczyk, J. Skoczyński, B. Wagner, T. Zieliński, Kodeks pracy. Komentarz, LEX, 2009, wyd. V.). Zasadność powyższego…
VII P 1034/13Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Brak wyników pracy a wypowiedzenie umowy o pracę

Fragment uzasadnienia

… obowiązki pracownicze, a także przepisy wskazujące zdarzenia, uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę lub zmianę warunków umownych w szczególnych sytuacjach, zwłaszcza art. 40 i 43 k.p. (Komentarz do kodeksu pracy [w:] R. Celeda, E. Chmielek-Łubińska, L. Florek, G. Goździewicz, A. Hintz, A. Kijowski, Ł. Pisarczyk, J. Skoczyński, B. Wagner, T. Zieliński, Kodeks pracy. Komentarz, LEX, 2009, wyd. V.). Zasadność powyższego…
II FSK 94/20Naczelny Sąd Administracyjny

II FSK 94/20

Fragment uzasadnienia

… Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej; d) art. 58 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U z 2018 r., poz. 1025 ze zm.; dalej jako "k.c.") w zw. z art. 40 k.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, iż zawarte umowy o świadczenie usług były sprzeczne z prawem, a w konsekwencji nieważne; e) art. 83 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, iż oświadczenia woli stron umowy…
  • Inne
  • Podatek dochodowy od osób fizycznych
Czytaj orzeczenie
III Pa 2/21Sąd Okręgowy w Suwałkach

III Pa 2/21

Fragment uzasadnienia

… posiadał odpowiedni bo co najmniej 35-letni, staż pracy. Jednocześnie nie wystąpiły okoliczności wyłączające ochronę przewidzianą w art. 39 kp , o których mowa w przepisach art. 40 i 41 1 kp . Ponadto z dniem 3.03.2020r. pozwany powierzył mu pracę na stanowisku podleśniczego leśnictwa Z. , co można interpretować, jako próbę szykany, bowiem delegowanie jedynego zastępcy nadleśniczego na takie stanowisko może być postrzegane…
  • przywrócenie do pracy
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 40: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 40 Kodeksu pracy stanowi wyjątek od zasady zawartej w art. 39 tego samego kodeksu. Według tego przepisu, art. 39, który reguluje prawa i obowiązki pracownika w określonych sytuacjach (np. związanych z przejściem na emeryturę lub rentę), nie jest stosowany, jeśli pracownik nabył prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W praktyce oznacza to, że sytuacja uzyskania przez pracownika renty z powodu całkowitej niezdolności do pracy wyłącza stosowanie regulacji przewidzianych w art. 39. Przepis art. 40 ma na celu wskazanie wyraźnej granicy pomiędzy różnymi rodzajami świadczeń i uprawnień pracowniczych. Warto podkreślić, że całkowita niezdolność do pracy jest specyficznym stanem zdrowia pracownika, który powoduje konieczność zapewnienia mu szczególnej ochrony prawnej, co również znajduje odzwierciedlenie w powyższym przepisie.

Przepis art. 40 stosuje się zawsze wtedy, gdy pracownik uzyskał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, co eliminuje zastosowanie art. 39 Kodeksu pracy. Stosowanie tego wyłączenia ma miejsce na podstawie prawomocnego orzeczenia lub decyzji właściwego organu zabezpieczenia społecznego, przyznającego rentę. Oznacza to, że pracodawca lub inne instytucje nie mogą nakładać lub stosować norm art. 39 w stosunku do pracownika będącego w tej specyficznej sytuacji prawnej. To ogranicza zakres regulacji art. 39 wyłącznie do przypadków, gdy renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy nie została przyznana.

Przykładem zastosowania art. 40 KP może być sytuacja pracownika, który po wypadku w pracy został uznany przez ZUS za całkowicie niezdolnego do wykonywania swojej dotychczasowej pracy i przyznano mu rentę z tego tytułu. W takim przypadku, mimo że ogólne przepisy art. 39 mogłyby mieć zastosowanie do różnych aspektów zatrudnienia czy ustania stosunku pracy, art. 40 jednoznacznie wyłącza ich stosowanie wobec tego pracownika. Pracownik ten nie podlega więc regulacjom art. 39, co ma wpływ na sposób jego dalszych relacji z pracodawcą i korzystanie z przysługujących świadczeń.

Częstym błędem przy stosowaniu art. 40 jest mylenie tej normy z samym przepisem art. 39 lub nieuznawanie prawidłowo stanu faktycznego, co skutkuje niewłaściwym stosowaniem przepisów. Pracodawcy czasem błędnie próbują stosować postanowienia art. 39 wobec pracowników posiadających rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, co jest sprzeczne z art. 40. Innym problemem jest brak odpowiedniego potwierdzenia uzyskania renty, co może prowadzić do niejasności i sporów prawnych. Z tego względu ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego.

Podsumowując, art. 40 KP wyraźnie wskazuje wyjątek od stosowania art. 39 Kodeksu pracy, ograniczając jego stosowanie wobec osób posiadających prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W konkretnych sprawach zaleca się konsultację z prawnikiem, aby właściwie ocenić sytuację i skutki prawne wynikające z tego przepisu.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy art. 40 KP ma zastosowanie?

Art. 40 KP stosuje się, gdy pracownik uzyskał prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Czy art. 39 KP obowiązuje pracownika z rentą całkowitej niezdolności do pracy?

Nie, art. 40 KP wyłącza stosowanie art. 39 wobec takich pracowników.

Jak potwierdzić prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy?

Prawo to potwierdza orzeczenie lub decyzja właściwego organu zabezpieczenia społecznego.

Czy pracodawca może stosować art. 39 wobec pracownika z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy?

Nie, zgodnie z art. 40 KP stosowanie art. 39 jest wtedy wyłączone.

Czy w indywidualnej sprawie konieczna jest pomoc prawnika?

Tak, w konkretnej sytuacji zawsze warto skonsultować się z prawnikiem.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 40

Zobacz wszystkie artykuły na blogu