Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 190.

Aktualizacja: 30 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Młodocianym w rozumieniu kodeksu jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat.

§ 2.Zabronione jest zatrudnianie osoby, która nie ukończyła 15 lat, z zastrzeżeniem art. 191 § 21–23.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I UK 130/12Wydział I

Wcześniejsza emerytura a praca w szczególnych warunkach - wyrok SN 2012

Fragment uzasadnienia

… na danym stanowisku pracy (§ 2 pkt 1 rozporządzenia). Bezsporne jest, że ubezpieczony, urodzony w dniu 7 kwietnia 1949 r. był do dnia 6 kwietnia 1967 r. młodocianym w rozumieniu art. 190 § 1 k.p. Nie budzi wątpliwości, że okresy zatrudnienia młodocianych na obszarze Państwa Polskiego na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1975 r. uważa się za okresy składkowe (por. art. 6 ust. 2 pkt 3…
V U 451/21Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

V U 451/21

Fragment uzasadnienia

… pracowała w warunkach szczególnych. W spornym okresie od dnia 1 września 1974 roku do dnia 30 czerwca 1976 roku wnioskodawczyni będąc osobą młodocianą w rozumieniu art.190 § 1 k.p. pobierała naukę zawodu w (...) (...) Szkole Zawodowej na podstawie umowy z dnia 1 września 1974 roku zawartej z (...) Spółdzielnią Pracy (...) w B. . W umowie tej został ustalony czas pracy wnioskodawczyni który wynosił : dla osób w wieku od 14…
  • kapitał początkowy
Czytaj orzeczenie
I ACa 587/18Sąd Apelacyjny w Białymstoku

I ACa 587/18

Fragment uzasadnienia

… Kodeksu pracy , w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia przedmiotowej umowy przekazania gospodarstwa rolnego (Dz. U. z 1974 Nr 24, poz. 141). Stosownie do treści art. 190 § 1 k.p. , młodocianym w rozumieniu kodeksu była osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Z kolei § 2 powołanego przepisu stanowił, że zabronione jest zatrudnianie osoby, która nie ukończyła 15 lat. W tym stanie rzeczy, wobec braku…
  • nieważność umowy
Czytaj orzeczenie
V U 163/18Sąd Okręgowy w Legnicy

V U 163/18

Fragment uzasadnienia

… emerytalnej. W okolicznościach sprawy, w chwili podejmowania nauki zawodu wnioskodawczyni ze względu na datę jej urodzenia ( (...) ) była osobą młodocianą w rozumieniu art. 190 § 1 k.p. Nie posiadając kwalifikacji zawodowych, zgodnie z art. 191 § 2 k.p. M. T. - na co wprost wskazuje nie tylko nazwa zawartej w dniu 30 sierpnia 1976 r. umowy - została zatrudniona w celu przygotowania zawodowego, zgodnie z jej treścią, w celu…
  • wysokość renty
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 190: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 190 Kodeksu pracy precyzuje dwie istotne kwestie dotyczące osób młodocianych w zatrudnieniu. Po pierwsze, w § 1 tego przepisu młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Po drugie, § 2 zakazuje zatrudniania osób poniżej 15 roku życia, chyba że odwołując się do innych przepisów (art. 191 § 2¹-2³) pojawią się wyjątki przewidziane przez ustawę. W ten sposób przepis określa zarówno wiek, od którego można legalnie zatrudniać młodocianych, jak i jasno wyznacza granicę wieku minimalnego, poniżej której zatrudnienie jest co do zasady zakazane.

Przepis ma zastosowanie każdorazowo wtedy, gdy pracodawca rozważa zatrudnienie osoby młodszej niż 18 lat. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy dana osoba jest niepełnoletnia, a jej wiek mieści się w przedziale od 15 do 18 lat. W przypadku osób poniżej 15 roku życia, prawo zatrudnienia jest generalnie zakazane, chyba że ustawowo przewidziano wyjątki, które uwzględniają np. prace lekkie czy praktyki szkolne. Odnosząc się do art. 191 § 2¹-2³, przepisy te regulują szczegółowo przypadki i warunki wyjątków, dlatego przed zatrudnieniem osoby poniżej 15 lat konieczna jest ich dogłębna analiza.

Na przykład, szkoła zawodowa może zatrudniać ucznia w wieku 16 lat na praktykach u pracodawcy, zgodnie z warunkami umożliwiającymi zatrudnianie młodocianych od 15 roku życia. Pracodawca musi przy tym przestrzegać regulacji dotyczących czasu pracy, bezpieczeństwa oraz rodzaju wykonywanych czynności. Dla porównania, zatrudnienie 14-latka do lekkiej pracy sezonowej byłoby co do zasady niedozwolone, chyba że spełnione są przesłanki wyjątków określone w dalszych przepisach k.p. Takie podejście pozwala chronić osoby najmłodsze, jednocześnie umożliwiając uczniom zdobywanie doświadczenia zawodowego w bezpiecznych warunkach.

Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 190 KP jest mylenie definicji młodocianego z osobą niepełnoletnią w ogóle. Nie każdy, kto nie ukończył 18 lat, jest automatycznie młodocianym w rozumieniu kodeksu pracy – istotne jest ukończenie minimum 15 roku życia. Ponadto, pracodawcy czasem ignorują zakaz zatrudniania osób poniżej 15 lat lub nie sprawdzają dokładnie wieku pracownika. Należy też pamiętać, że wyjątki od zakazu wynikają z innych przepisów, które trzeba uwzględnić i wykonać starannie. W konsekwencji złamanie tych zasad może prowadzić do odpowiedzialności pracodawcy i sankcji prawnych. W każdym przypadku indywidualnym warto skonsultować się z prawnikiem, który udzieli szczegółowych informacji i pomoże rozeznać się w zakresie obowiązujących przepisów.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto jest uważany za młodocianego według art. 190 KP?

Młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat.

Czy można zatrudnić osobę poniżej 15 lat?

Generalnie zatrudnianie osób poniżej 15 lat jest zakazane, z wyjątkiem szczególnych sytuacji przewidzianych w art. 191 § 2¹-2³.

Jakie wyjątki pozwalają na zatrudnienie osoby poniżej 15 lat?

Przepisy art. 191 § 2¹-2³ określają szczególne warunki i rodzaje prac dopuszczalnych dla osób poniżej 15 lat, np. prace lekkie lub praktyki szkolne.

Co grozi za zatrudnienie osoby poniżej 15 lat bez podstawy prawnej?

Pracodawca może ponieść odpowiedzialność prawną, dlatego warto dokładnie sprawdzić wiek pracownika i obowiązujące przepisy.

Czy każdy niepełnoletni jest traktowany jak młodociany w prawie pracy?

Nie, młodocianym według art. 190 KP jest osoba między 15 a 18 rokiem życia, a niepełnoletność obejmuje osoby poniżej 18 lat ogólnie.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 190

Zobacz wszystkie artykuły na blogu