Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 15.

Aktualizacja: 30 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II UKN 797/00Wydział II

Przedawnienie roszczeń pracowniczych wypadek przy pracy 2002

Fragment uzasadnienia

… do ruchu wadliwego sprzętu zagra- żającego w normalnych warunkach eksploatacji życiu lub zdrowiu pracowników było sprzeczne z zasadą bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (art. 15 KP), któ- rej złamanie rodziło odpowiedzialność pracodawcy za niedopełnienie obowiązków zapewnienia bezpiecznej i higienicznej pracy pracowników (art. 207 KP). Nie podlega 5 także kwestii, że dopiero ciężki wypadek przy pracy powódki…
II OSK 3515/19Naczelny Sąd Administracyjny

II OSK 3515/19

Fragment uzasadnienia

… polegający na zapewnieniu pracownikom prawidłowych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych do czasu zakończenia prac remontowych. Zdaniem Sądu organy zasadnie powołały się także na art. 15 K.p., który stanowi o obowiązku pracodawcy zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Oznacza to, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Jest obowiązany…
  • Administracyjne postępowanie
  • Inspekcja sanitarna
Czytaj orzeczenie
IX P 142/22Sąd powszechny

IX P 142/22

Fragment uzasadnienia

… wymogu „bezpiecznego dojścia”, a poza tym były śliskie. W tym należy upatrywać bezprawności w zaniechaniu pracodawcy, wymaganej art. 415 k.c. , który nie sprostał wskazanemu w art. 15 kodeksu pracy obowiązkowi zapewnienia bezpiecznych warunków pracy. Utrzymywanie schodów w miejscu pracy w należytym stanie jest jednym z obowiązków pracodawcy, który w tym wypadku nie został przez pozwanego wypełniony. Sąd uznał to za podstawę…
  • zadośćuczynienie
Czytaj orzeczenie
VIII Pa 125/22Sąd powszechny

VIII Pa 125/22

Fragment uzasadnienia

… przez pracodawcę powodowi bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, do czego był zobowiązany w myśl art. 207 k.p. To bowiem na pozwanym jako pracodawcy spoczywa zgodnie z art. 15 k.p. podstawowy i zasadniczy obowiązek zapewnienia pracownikowi bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i płacy. Co więcej obowiązek ten jest jedną z podstawowych zasad prawa pracy, wskazującą, iż treścią stosunku pracy jest również ciążący…
  • zadośćuczynienie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 15: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 15 Kodeksu pracy jednoznacznie wskazuje na podstawowy obowiązek pracodawcy, którym jest zapewnienie pracownikom bezpiecznych oraz higienicznych warunków pracy. Przepis ten nakłada na pracodawcę konieczność podjęcia wszelkich działań zmierzających do ochrony zdrowia i życia osób zatrudnionych podczas wykonywania swoich obowiązków zawodowych. Bezpieczeństwo i higiena pracy to pojęcia obejmujące wiele aspektów, takich jak odpowiednie wyposażenie stanowisk pracy, właściwe oświetlenie, wentylację, a także eliminuje ryzyka związane z możliwymi wypadkami lub chorobami zawodowymi. Równie istotne są procedury oraz szkolenia mające na celu uświadomienie pracownikom zagrożeń oraz metod ich unikania.

Przepis znajduje zastosowanie zawsze, gdy zachodzi stosunek pracy pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. Obowiązek ten dotyczy wszystkich rodzajów działalności, niezależnie od branży i specyfiki wykonywanej pracy. W kontekście norm prawnych ma on charakter bezwzględny, co oznacza, że nie można się od niego uchylić czy ograniczyć go w umowie. Zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy to fundament, który ma zapobiegać występowaniu wypadków czy chorób zawodowych. W sytuacjach poważnego zagrożenia pracodawca powinien podjąć odpowiednie środki ochronne oraz prowadzić regularne kontrole stanu BHP.

Praktyczny przykład zastosowania art. 15 KP to sytuacja w zakładzie produkcyjnym, gdzie pracodawca musi zapewnić między innymi odpowiednie środki ochrony indywidualnej takie jak kaski czy rękawice, stosowne oznakowanie niebezpiecznych miejsc i przestrzeganie norm sanitarnych. Pracownicy powinni być przeszkoleni z zasad bezpieczeństwa oraz mieć zapewniony dostęp do przeglądów i konserwacji maszyn, aby minimalizować ryzyko wypadków przy pracy. Równie ważne jest dbanie o higienę w miejscu pracy, na przykład poprzez zapewnienie odpowiednich warunków sanitarnohigienicznych w pomieszczeniach socjalnych.

Często spotykane nieporozumienia dotyczą przekonania, że obowiązek ten spoczywa wyłącznie na pracownikach lub że można go ograniczyć poprzez wzajemne porozumienia. W rzeczywistości art. 15 KP jasno stanowi, że to pracodawca jest odpowiedzialny za warunki pracy. Zdarza się też, że przedsiębiorcy nie realizują w pełni wymogów BHP, co może rodzić konsekwencje prawne. Kolejnym błędem jest niedostateczne dokumentowanie działań na rzecz bezpieczeństwa, co utrudnia wykazanie przestrzegania obowiązków w razie kontroli.

Podsumowując, art. 15 KP określa fundamentalny obowiązek pracodawcy i stanowi podstawę systemu bezpieczeństwa i higieny pracy na terenach przedsiębiorstw. W indywidualnych przypadkach wątpliwości dotyczące stosowania przepisu można rozwiać, konsultując się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza zapewnienie bezpiecznych warunków pracy?

Oznacza to podjęcie przez pracodawcę działań, które chronią pracowników przed zagrożeniami i ryzykami związanymi z wykonywaną pracą.

Czy obowiązek zapewnienia warunków BHP dotyczy wszystkich pracodawców?

Tak, artykuł 15 KP obowiązuje wszystkich pracodawców bez względu na branżę czy rodzaj wykonywanej pracy.

Czy pracownicy też mają role w zapewnieniu bezpieczeństwa w pracy?

Tak, pracownicy powinni stosować się do zasad BHP i korzystać z przydzielonych środków ochrony, ale odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych warunków spoczywa na pracodawcy.

Jakie konsekwencje grożą za nieprzestrzeganie art. 15 KP?

Nieprzestrzeganie może skutkować odpowiedzialnością prawną pracodawcy, w tym sankcjami ze strony inspekcji pracy lub odpowiedzialnością za wypadki.

Czy można ograniczyć obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków pracy przez umowę?

Nie, obowiązek ten ma charakter bezwzględny i nie można go ograniczyć ani wyłączyć w umowie o pracę.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 15

Zobacz wszystkie artykuły na blogu