Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
§ 1.Sąd orzeka na rozprawie w wypadkach wskazanych w ustawie, a w innych – na posiedzeniu. Orzeczenia wydawane na posiedzeniu mogą zapadać również na rozprawie.
§ 2.Referendarz sądowy wydaje postanowienia na posiedzeniu.
Art. 95 KPK określa podstawową formę, w jakiej sąd wydaje orzeczenia w postępowaniu karnym. Zgodnie z § 1 sąd orzeka na rozprawie wtedy, gdy ustawa wyraźnie to wskazuje. Jeżeli ustawa nie wymaga wydania orzeczenia na rozprawie, sąd rozstrzyga sprawę na posiedzeniu. Przepis dopuszcza również, aby orzeczenie, które może zostać wydane na posiedzeniu, zapadło na rozprawie. W § 2 wskazano odrębnie, że referendarz sądowy wydaje postanowienia na posiedzeniu.
Art. 95 KPK ma znaczenie przy ustalaniu, czy dane rozstrzygnięcie powinno zostać podjęte podczas rozprawy, czy poza nią, na posiedzeniu. Pierwszeństwo ma w tym zakresie szczególny przepis ustawy, który może nakazywać rozpoznanie określonej kwestii na rozprawie. Gdy takiego wymogu nie ma, zasadą wynikającą z art. 95 § 1 KPK jest orzekanie na posiedzeniu. Jednocześnie sam fakt, że sprawa może być rozstrzygnięta na posiedzeniu, nie wyklucza wydania orzeczenia na rozprawie. Wobec referendarza sądowego przepis wskazuje wprost formę posiedzenia jako miejsce wydawania przez niego postanowień.
Sąd prowadzi postępowanie karne i ma wydać orzeczenie dotyczące kwestii procesowej. Najpierw należy sprawdzić, czy ustawa wymaga, aby rozstrzygnięcie zostało podjęte na rozprawie. Jeżeli taki wymóg wynika z ustawy, sąd orzeka na rozprawie, a jeżeli nie wynika, może orzec na posiedzeniu. Gdy dane postanowienie wydaje referendarz sądowy, art. 95 § 2 KPK przewiduje, że następuje to na posiedzeniu.
Art. 95 KPK nie oznacza, że każde orzeczenie sądu musi zapaść na rozprawie. Przepis nie tworzy także bezwzględnego zakazu wydawania na rozprawie orzeczeń, które co do zasady mogą zostać wydane na posiedzeniu. Błędem byłoby pominięcie przepisów szczególnych, ponieważ to one wskazują przypadki, w których rozprawa jest wymagana. Nie należy też utożsamiać kompetencji sądu z kompetencjami referendarza sądowego, gdyż § 2 dotyczy wyłącznie postanowień wydawanych przez referendarza. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Sąd orzeka na rozprawie w przypadkach wskazanych w ustawie. O tym, czy rozprawa jest wymagana, rozstrzyga więc odpowiedni przepis szczególny.
Tak. Jeżeli ustawa nie wskazuje, że dane rozstrzygnięcie ma zapaść na rozprawie, sąd orzeka na posiedzeniu.
Tak. Art. 95 § 1 KPK wyraźnie dopuszcza wydanie na rozprawie orzeczenia, które może zapaść na posiedzeniu.
Referendarz sądowy wydaje postanowienia na posiedzeniu. Wynika to bezpośrednio z art. 95 § 2 KPK.
Nie. Przepis określa zasadę dotyczącą rozprawy i posiedzenia, natomiast szczegółowe przypadki mogą wynikać z innych przepisów ustawy.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI