Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
§ 1.W sprawach wskazanych w art. 2a § 1 i 2 Kodeksu wykroczeń orzeka na posiedzeniu sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji.
§ 2.Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Art. 95a KPK reguluje kwestię proceduralną: wskazuje, który sąd i w jakim trybie rozstrzyga sprawy określone w art. 2a § 1 i 2 Kodeksu wykroczeń. Zgodnie z § 1 właściwy jest ten sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji, a orzeka on nie na rozprawie, lecz na posiedzeniu. Oznacza to uproszczoną i szybszą formę procedowania, bez konieczności prowadzenia pełnego postępowania dowodowego charakterystycznego dla rozprawy głównej. Paragraf 2 dopełnia tę regulację, przyznając stronom środek odwoławczy: na wydane postanowienie przysługuje zażalenie. Przepis nie określa samodzielnie przesłanek merytorycznych rozstrzygnięcia - te wynikają z przywołanego art. 2a Kodeksu wykroczeń - lecz jedynie wskazuje ramy proceduralne, w jakich sąd ma się nimi zająć.
Art. 95a KPK znajduje zastosowanie wyłącznie w sprawach wskazanych w art. 2a § 1 i 2 Kodeksu wykroczeń, czyli w sytuacjach związanych ze zmianą kwalifikacji czynu wskutek zmiany przepisów. Warunkiem wstępnym jest istnienie wcześniejszego wyroku wydanego w pierwszej instancji, ponieważ to właśnie ten sąd zostaje wskazany jako właściwy. Przepis dotyczy zatem etapu następczego wobec zakończonego postępowania, a nie postępowania rozpoznawczego. Forma posiedzenia oznacza, że sąd rozstrzyga w składzie i trybie przewidzianym dla posiedzeń, a rozstrzygnięcie przybiera postać postanowienia. Zażalenie z § 2 otwiera drogę kontroli instancyjnej tego postanowienia.
Przyjmijmy, że wobec pewnej osoby zapadł prawomocny wyrok sądu rejonowego, a następnie doszło do zmiany stanu prawnego, która sprawia, że czyn objęty tym wyrokiem podlega ocenie na gruncie art. 2a Kodeksu wykroczeń. Sprawa nie trafia wówczas do dowolnego sądu ani nie wymaga wyznaczania nowej rozprawy - właściwy pozostaje ten sam sąd rejonowy, który orzekał w pierwszej instancji, i rozpoznaje ją na posiedzeniu. Sąd wydaje postanowienie, które doręcza się uprawnionym stronom. Jeżeli skazany lub inna uprawniona strona nie zgadza się z treścią tego rozstrzygnięcia, może wnieść zażalenie zgodnie z art. 95a § 2 KPK.
Pierwszym błędem jest zakładanie, że art. 95a KPK samodzielnie określa, kiedy dochodzi do zmiany kwalifikacji czynu - przepis ten reguluje wyłącznie tryb i właściwość sądu. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że sprawą zajmie się sąd odwoławczy lub sąd miejsca zamieszkania skazanego; ustawa jednoznacznie wskazuje sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji. Trzecim jest oczekiwanie rozprawy z pełnym postępowaniem dowodowym, podczas gdy przepis przewiduje posiedzenie. Wreszcie zdarza się przeoczenie środka odwoławczego - postanowienie nie jest niezaskarżalne, ponieważ § 2 wyraźnie przyznaje zażalenie, które należy wnieść w terminie i w sposób przewidziany przepisami ogólnymi Kodeksu postępowania karnego. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretny stan faktyczny i prawny.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Zgodnie z art. 95a § 1 KPK właściwy jest sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji. Nie jest to sąd odwoławczy ani sąd miejsca zamieszkania skazanego.
Przepis przewiduje orzekanie na posiedzeniu. Jest to tryb uproszczony w stosunku do rozprawy głównej.
Tak. Art. 95a § 2 KPK stanowi, że na postanowienie przysługuje zażalenie.
Sąd rozstrzyga w formie postanowienia, ponieważ orzeka na posiedzeniu. Właśnie to postanowienie podlega zaskarżeniu zażaleniem.
Nie. Przesłanki merytoryczne wynikają z art. 2a § 1 i 2 Kodeksu wykroczeń, a art. 95a KPK reguluje jedynie tryb i właściwość sądu.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI