Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 23.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

W sprawie o przestępstwo popełnione na szkodę małoletniego, we współdziałaniu z małoletnim lub w okolicznościach, które mogą świadczyć o demoralizacji małoletniego albo o gorszącym wpływie na niego, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia sąd rodzinny w celu rozważenia środków przewidzianych w przepisach o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 23 KPK nakłada obowiązek zawiadomienia sądu rodzinnego o określonej sprawie dotyczącej małoletniego. Obowiązek ten spoczywa na sądzie, a na etapie postępowania przygotowawczego - na prokuratorze. Zawiadomienie jest wymagane, gdy sprawa dotyczy przestępstwa popełnionego na szkodę małoletniego, we współdziałaniu z małoletnim albo w okolicznościach mogących świadczyć o jego demoralizacji lub gorszącym wpływie na niego. Celem przekazania informacji jest umożliwienie sądowi rodzinnemu rozważenia środków przewidzianych w przepisach o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Art. 23 KPK nie wskazuje, jaki konkretnie środek ma zostać zastosowany, lecz nakazuje przekazanie sprawy do rozważenia przez właściwy sąd rodzinny.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis ma zastosowanie w sprawie o przestępstwo, jeżeli wystąpi choć jedna z sytuacji wymienionych w art. 23 KPK. Może chodzić o przestępstwo, którego pokrzywdzonym jest małoletni, nawet gdy nie współdziałał on przy jego popełnieniu. Podstawą zawiadomienia może być także współdziałanie sprawcy z małoletnim przy popełnieniu przestępstwa. Kolejna sytuacja dotyczy okoliczności, które mogą świadczyć o demoralizacji małoletniego albo o gorszącym wpływie wywieranym na niego. W postępowaniu przygotowawczym czynność tę wykonuje prokurator, natomiast po skierowaniu sprawy do sądu obowiązek ten należy do sądu.

Przykład codziennego zastosowania

Osoba dorosła popełnia przestępstwo wspólnie z małoletnim, który pomaga jej w realizacji czynu. Prokurator prowadzący postępowanie przygotowawcze ustala, że sprawa dotyczy współdziałania z małoletnim. W takiej sytuacji art. 23 KPK wymaga od prokuratora zawiadomienia sądu rodzinnego. Sąd rodzinny może następnie rozważyć środki przewidziane w przepisach regulujących sprawy nieletnich albo w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, przy czym sam art. 23 KPK nie przesądza o wyborze żadnego z nich.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Zawiadomienie sądu rodzinnego nie oznacza samo w sobie stwierdzenia, że małoletni jest zdemoralizowany. Art. 23 KPK posługuje się również okolicznościami, które mogą świadczyć o demoralizacji lub gorszącym wpływie, a więc nie rozstrzyga tej kwestii definitywnie. Błędem jest także utożsamianie zawiadomienia z nałożeniem konkretnego obowiązku lub środka na małoletniego albo jego rodzinę. Przepis określa jedynie obowiązek poinformowania sądu rodzinnego w celu rozważenia środków wynikających z innych przepisów. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto zawiadamia sąd rodzinny na podstawie art. 23 KPK?

W postępowaniu przygotowawczym zawiadomienie składa prokurator, a w sprawie rozpoznawanej przez sąd - sąd.

Czy art. 23 KPK dotyczy tylko przestępstw na szkodę małoletniego?

Nie. Przepis obejmuje także przestępstwa popełnione we współdziałaniu z małoletnim oraz sprawy, których okoliczności mogą świadczyć o demoralizacji lub gorszącym wpływie na małoletniego.

Czy zawiadomienie sądu rodzinnego oznacza zastosowanie środka wobec małoletniego?

Nie. Zawiadomienie służy temu, aby sąd rodzinny rozważył środki przewidziane w odrębnych przepisach.

Czy art. 23 KPK wskazuje konkretny środek dla małoletniego?

Nie. Artykuł odsyła do środków przewidzianych w przepisach o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Jaki jest cel zawiadomienia sądu rodzinnego?

Celem jest umożliwienie sądowi rodzinnemu rozważenia środków przewidzianych przez właściwe przepisy.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI