Co dokładnie stanowi przepis
Art. 758 KPC formułuje podstawową zasadę ustrojową postępowania egzekucyjnego: sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych oraz działających przy tych sądach komorników. Przepis rozstrzyga zatem dwie kwestie naraz - wskazuje szczebel sądownictwa powszechnego odpowiedzialny za egzekucję (sąd rejonowy, a nie okręgowy czy apelacyjny) oraz przesądza, że drugim organem egzekucyjnym jest komornik. Norma ta ma charakter porządkujący i otwiera część trzecią Kodeksu postępowania cywilnego, poświęconą postępowaniu egzekucyjnemu. Z jej brzmienia wynika, że komornik nie działa w oderwaniu od sądu, lecz przy sądzie rejonowym, co przekłada się na sądowy nadzór nad jego czynnościami. Przepis nie określa natomiast, który konkretnie sąd rejonowy jest właściwy w danej sprawie - tę kwestię rozstrzygają dalsze przepisy Kodeksu.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 758 KPC znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy mamy do czynienia ze sprawą egzekucyjną, a więc z przymusowym wykonaniem tytułu wykonawczego obejmującego świadczenie pieniężne lub niepieniężne. Odnosi się on do czynności podejmowanych w toku egzekucji, ale również do rozstrzygnięć sądu wydawanych w związku z tym postępowaniem, jak choćby rozpoznawanie środków zaskarżenia na czynności komornika czy sprawowanie nadzoru judykacyjnego. Przepis ma znaczenie porządkujące także wtedy, gdy pojawia się wątpliwość, czy dana sprawa powinna trafić do sądu rejonowego, czy do innego organu. Znajduje on zastosowanie zarówno w egzekucji prowadzonej przeciwko osobom fizycznym, jak i przeciwko przedsiębiorcom, niezależnie od wartości dochodzonego roszczenia.
Przykład zastosowania
Wierzyciel uzyskał w sądzie okręgowym wyrok zasądzający od dłużnika kwotę kilkuset tysięcy złotych, a następnie klauzulę wykonalności. Choć sprawa merytoryczna toczyła się przed sądem okręgowym, na etapie przymusowego wykonania wyroku wierzyciel składa wniosek egzekucyjny do komornika, a wszelkie sprawy sądowe związane z tą egzekucją, na przykład rozpoznanie skargi na czynność komornika, należą już do sądu rejonowego. Gdyby dłużnik skierował skargę do sądu okręgowego, sprawa i tak zostałaby przekazana sądowi rejonowemu jako właściwemu na podstawie art. 758 KPC. Wartość egzekwowanego roszczenia nie zmienia tej reguły - o właściwości decyduje charakter sprawy, a nie kwota.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że egzekucją zajmuje się ten sam sąd, który wydał wyrok w sprawie. Tak nie jest - sprawy egzekucyjne zawsze należą do sądów rejonowych, nawet jeśli tytuł wykonawczy pochodzi od sądu wyższej instancji. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie komornika jako pracownika sądu; komornik jest odrębnym organem egzekucyjnym, który jedynie działa przy sądzie rejonowym i podlega jego nadzorowi. Zdarza się także mylenie właściwości rzeczowej, o której mówi art. 758 KPC, z właściwością miejscową, czyli wskazaniem konkretnego sądu rejonowego - tę drugą regulują odrębne przepisy. W indywidualnej sprawie egzekucyjnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena właściwości i dostępnych środków prawnych zależy od okoliczności konkretnego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.