Art. 757.

Co stanowi przepis

Art. 757 KPC wyznacza moment, w którym udzielone wcześniej zabezpieczenie roszczenia przestaje obowiązywać z mocy samego prawa. Zgodnie z tym przepisem zabezpieczenie udzielone według przepisów tytułu o postępowaniu zabezpieczającym upada po upływie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego roszczenie, które podlegało zabezpieczeniu. Ten sam dwumiesięczny termin liczy się także od uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu apelacji lub innego środka zaskarżenia, wniesionego przez obowiązanego od orzeczenia uwzględniającego roszczenie. Reguła ta ma charakter ogólny, ale ustępuje przed przepisem szczególnym oraz przed odmiennym postanowieniem sądu, który może termin ukształtować inaczej. Zdanie drugie przepisu przewiduje, że na wniosek obowiązanego sąd wydaje postanowienie stwierdzające upadek zabezpieczenia w całości albo w części.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy zabezpieczenie zostało wcześniej udzielone na rzecz uprawnionego, a postępowanie zakończyło się prawomocnym orzeczeniem uwzględniającym zabezpieczone roszczenie. Warunkiem uruchomienia biegu terminu jest prawomocność takiego orzeczenia albo prawomocność postanowienia o odrzuceniu środka zaskarżenia wniesionego przez obowiązanego. Art. 757 KPC obejmuje zabezpieczenia udzielone w różnych formach przewidzianych w postępowaniu zabezpieczającym, o ile przepis szczególny nie reguluje ich trwania odmiennie. Sąd może w postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia lub w orzeczeniu kończącym określić inny moment upadku, co wyłącza regułę dwóch miesięcy. Postanowienie stwierdzające upadek nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz potwierdza skutek, który następuje z mocy ustawy, i służy przede wszystkim wykazaniu go wobec organów oraz rejestrów.

Przykład

Wierzyciel przed procesem uzyskał zabezpieczenie roszczenia pieniężnego przez zajęcie rachunku bankowego dłużnika. Sąd uwzględnił powództwo, a wyrok stał się prawomocny, ponieważ apelacja dłużnika została prawomocnie odrzucona. Od daty uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu apelacji biegnie dwumiesięczny termin, po którym zabezpieczenie upada, chyba że przepis szczególny lub sąd stanowi inaczej. Dłużnik, chcąc uzyskać dokument potwierdzający, że zajęcie już go nie wiąże, składa wniosek o wydanie postanowienia stwierdzającego upadek zabezpieczenia i przedstawia je bankowi.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że zabezpieczenie trwa do czasu wyegzekwowania całej należności; art. 757 KPC wiąże jego trwanie z terminem liczonym od prawomocności, a nie z faktem spłaty. Drugim jest utożsamianie upadku zabezpieczenia z utratą samego roszczenia - uprawniony zachowuje prawomocny tytuł i może prowadzić egzekucję na zasadach ogólnych. Trzecim nieporozumieniem jest przyjmowanie, że upadek następuje dopiero po wydaniu postanowienia sądu; postanowienie ma charakter stwierdzający, a skutek następuje z upływem terminu. Warto też pamiętać, że reguła dwóch miesięcy nie jest bezwzględna, bo ustępuje przepisom szczególnym i odmiennemu postanowieniu sądu. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skutków upadku zabezpieczenia zależy od jego rodzaju i przebiegu postępowania.