PrawMi

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 744.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.W razie prawomocnego zwrotu albo odrzucenia pozwu lub wniosku, oddalenia powództwa lub wniosku albo umorzenia postępowania, zabezpieczenie upada.

§ 2.Zabezpieczenie upada również, gdy zostało udzielone przed wszczęciem postępowania, jeżeli uprawniony nie wystąpił we wszczętym postępowaniu w sprawie o całość roszczenia lub też wystąpił o roszczenia inne niż to, które zostało zabezpieczone.

§ 3.W sprawach wymienionych w § 1 i § 2 przepis art. 7541 § 3 stosuje się odpowiednio.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II CSK 561/15Wydział II

Wykreślenie hipoteki a upadłość układowa - wyrok SN 2016

Fragment uzasadnienia

… art. 142 Prawa upadłościowego i naprawczego. Prawomocnym postanowieniem z dnia 28 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w P. stwierdził upadek orzeczonego zabezpieczenia, powołując się na art. 744 § 1 w związku z art. 7541 § 1 k.p.c. Postanowienie to opatrzone wzmianką o prawomocności dołączone do wniosku o wykreślenie hipoteki stanowiło podstawę zgodnego z tym wnioskiem wpisu. Skarga kasacyjna uczestnika od postanowienia Sądu…
Czytaj orzeczenie
II SA/Łd 534/23Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi

II SA/Łd 534/23

Fragment uzasadnienia

… I instancji w całości. W kontrolowanej sprawie istota sporu sprowadza się do tego, czy prawomocne postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia niepieniężnego wydane na podstawie art. 744 § 1 k.p.c. przez sąd powszechny, może zastąpić decyzję administracyjną wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że trwały administracyjny tytuł prawny do nieruchomości, jaki powstaje na podstawie decyzji…
  • Administracyjne postępowanie
  • Nieruchomości
Czytaj orzeczenie
I Co 3180/20Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

I Co 3180/20

Fragment uzasadnienia

… zwrócić obowiązanemu 10 (dziesięć) złotych uiszczonej opłaty od zażalenia. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 744 § 1 k.p.c. w razie oddalenia powództwa zabezpieczenie upada. Przepis ten znajduje zastosowanie również do zabezpieczenia udzielonego w trybie art. 2861 ust. 1 pkt 2 p.w.p. Powództwo o ochronę praw do znaku towarowego, w ramach którego wydano wykonywany w niniejszym postępowaniu tytuł zabezpieczenia (postanowienie Sądu…
  • koszty procesowe
  • koszty procesu (przepisy ogólne)
  • postępowanie zabezpieczające
  • zasady zwrotu kosztów
Czytaj orzeczenie
I AGa 210/21Sąd Apelacyjny w Krakowie

I AGa 210/21

Fragment uzasadnienia

… pozwanej, że po stwierdzeniu uregulowania zadłużenia świadomie kontynuowała egzekucję w oparciu o zaskarżony tytuł wykonawczy. Po wydaniu niniejszego wyroku, zgodnie z art. 744 § 1 k.p.c. , upada zabezpieczenie polegające na zawieszeniu postępowania egzekucyjnego o sygn. akt (...) W świetle prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 lutego 2021 r., sygn. akt (...) zniknęła przeszkoda procesowa, tamująca…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 744: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 744 KPC wskazuje sytuacje, w których udzielone wcześniej zabezpieczenie roszczenia przestaje obowiązywać z mocy samego prawa. Zgodnie z § 1 zabezpieczenie upada w razie prawomocnego zwrotu albo odrzucenia pozwu lub wniosku, oddalenia powództwa lub wniosku albo umorzenia postępowania. Innymi słowy, jeżeli sprawa główna kończy się bez merytorycznego uwzględnienia żądania uprawnionego, znika też podstawa do dalszego utrzymywania środka zabezpieczającego. Paragraf 2 dotyczy zabezpieczenia udzielonego jeszcze przed wszczęciem postępowania: upada ono również wtedy, gdy uprawniony w zainicjowanym następnie postępowaniu nie wystąpił o całość roszczenia albo wystąpił o roszczenia inne niż to, które zostało zabezpieczone. Paragraf 3 nakazuje w tych wypadkach odpowiednio stosować art. 754(1) § 3 KPC, który dotyczy trybu stwierdzenia upadku zabezpieczenia przez sąd.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy w sprawie funkcjonuje wcześniej udzielone zabezpieczenie, na przykład zajęcie rachunku bankowego, wpis w księdze wieczystej czy zakaz zbywania rzeczy. Kluczowe jest prawomocne zakończenie sprawy w jeden ze sposobów wymienionych w § 1 - dopóki orzeczenie nie jest prawomocne, skutek z art. 744 KPC nie następuje. Drugą grupę przypadków stanowi zabezpieczenie uzyskane przed procesem, gdy uprawniony wprawdzie zainicjował postępowanie, lecz nie objął nim całego zabezpieczonego roszczenia albo dochodzi zupełnie innych roszczeń. Upadek zabezpieczenia następuje z mocy prawa, jednak w praktyce potrzebne bywa formalne potwierdzenie, aby usunąć skutki wpisów i zajęć - temu służy odesłanie z § 3.

Przykład

Przedsiębiorca przed wytoczeniem powództwa uzyskał zabezpieczenie roszczenia o zapłatę 100 000 zł przez zajęcie rachunku bankowego kontrahenta. Następnie wniósł pozew, ale objął nim jedynie inne roszczenie - o wydanie dokumentacji technicznej - nie dochodząc zabezpieczonej kwoty. W takim układzie zabezpieczenie upada na podstawie art. 744 § 2 KPC, ponieważ uprawniony wystąpił o roszczenie inne niż zabezpieczone. Podobnie stałoby się, gdyby pozew o zapłatę został prawomocnie odrzucony albo powództwo prawomocnie oddalono - wówczas zastosowanie znalazłby § 1.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że zabezpieczenie trwa aż do faktycznego zwolnienia zajęcia przez komornika lub wykreślenia wpisu. Skutek następuje z mocy prawa w chwili zaistnienia przesłanek z art. 744 KPC, a czynności techniczne mają charakter wykonawczy. Drugie nieporozumienie dotyczy nieprawomocnych rozstrzygnięć - samo oddalenie powództwa przez sąd pierwszej instancji, od którego wniesiono apelację, nie powoduje jeszcze upadku zabezpieczenia. Mylące bywa też traktowanie częściowego pozwu jako wystarczającego przy zabezpieczeniu udzielonym przed procesem, podczas gdy § 2 wymaga wystąpienia o całość roszczenia. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skutków upadku zabezpieczenia zależy od przebiegu konkretnego postępowania.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zabezpieczenie upada automatycznie?

Tak, upadek następuje z mocy prawa po zaistnieniu przesłanek z art. 744 KPC. Formalne stwierdzenie tego skutku przez sąd służy jedynie usunięciu następstw zajęć i wpisów.

Czy oddalenie powództwa w pierwszej instancji wystarczy?

Nie, art. 744 § 1 KPC wymaga prawomocnego rozstrzygnięcia. Dopóki trwa postępowanie odwoławcze, zabezpieczenie co do zasady pozostaje w mocy.

Co jeśli pozwę tylko o część zabezpieczonego roszczenia?

Przy zabezpieczeniu udzielonym przed wszczęciem postępowania art. 744 § 2 KPC wymaga wystąpienia o całość roszczenia. Pozew o część powoduje upadek zabezpieczenia.

Czy umorzenie postępowania powoduje upadek zabezpieczenia?

Tak, prawomocne umorzenie postępowania zostało wprost wymienione w art. 744 § 1 KPC jako podstawa upadku zabezpieczenia.

Co oznacza odesłanie do art. 754(1) § 3 KPC?

Paragraf 3 nakazuje odpowiednio stosować ten przepis, który dotyczy trybu formalnego stwierdzenia upadku zabezpieczenia. Ma to znaczenie praktyczne przy wykreślaniu wpisów i uchylaniu zajęć.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 744
← Wróć do pełnej ustawy