Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 63².

§ 1.Z dniem śmierci pracodawcy umowy o pracę z pracownikami wygasają, z zastrzeżeniem § 3–11.

§ 2.Pracownikowi, którego umowa o pracę wygasła z przyczyn określonych w § 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

§ 3.Przepis § 1 nie ma zastosowania w przypadku:

1)przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach określonych w art. 23¹;

2)ustanowienia zarządu sukcesyjnego z chwilą śmierci pracodawcy, zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170), zwanej dalej „ustawą o zarządzie sukcesyjnym”.

§ 4.W przypadku, o którym mowa w § 3 pkt 2, umowa o pracę z pracownikiem wygasa z dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, chyba że przed tym dniem nastąpiło przejęcie pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach określonych w art. 23¹.

§ 5.W przypadku gdy zgodnie z ustawą o zarządzie sukcesyjnym nie ustanowiono zarządu sukcesyjnego z chwilą śmierci pracodawcy, umowa o pracę wygasa z upływem 30 dni od dnia śmierci pracodawcy, chyba że przed upływem tego terminu osoba, o której mowa w art. 14 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, albo zarządca sukcesyjny uzgodni z pracownikiem, na mocy pisemnego porozumienia stron, że stosunek pracy będzie kontynuowany na dotychczasowych zasadach:

1)do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego – jeżeli porozumienie z pracownikiem zawiera osoba, o której mowa w art. 14 ustawy o zarządzie sukcesyjnym;

2)do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego – jeżeli porozumienie z pracownikiem zawiera zarządca sukcesyjny.

§ 6.Strony porozumienia, o którym mowa w § 5, mogą także uzgodnić wcześniejszy termin rozwiązania umowy o pracę.

§ 7.W przypadku gdy zgodnie z ustawą o zarządzie sukcesyjnym nie ustanowiono zarządu sukcesyjnego z chwilą śmierci pracodawcy, umowa o pracę na czas określony rozwiązuje się z upływem czasu, na który została zawarta, jeżeli termin jej rozwiązania przypada przed upływem 30 dni od dnia śmierci pracodawcy, chyba że strony uzgodnią wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Jeżeli termin rozwiązania umowy o pracę na czas określony przypada po upływie 30 dni od dnia śmierci pracodawcy umowa o pracę wygasa z dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, chyba że wcześniej rozwiąże się z upływem czasu, na który została zawarta, albo strony uzgodnią wcześniejszy termin rozwiązania umowy.

§ 8.Okres od dnia śmierci pracodawcy do dnia wygaśnięcia umowy o pracę albo dokonania uzgodnienia zgodnie z § 5 i 6, albo rozwiązania umowy o pracę zgodnie z § 7 jest okresem usprawiedliwionej nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia.

§ 9.W okresie, o którym mowa w § 8, osoba, o której mowa w art. 14 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, a jeżeli został ustanowiony zarząd sukcesyjny – zarządca sukcesyjny, może polecić pracownikowi wykonywanie pracy zgodnej z jego umową o pracę, określając okres wykonywania pracy przez pracownika i wymiar czasu pracy.

§ 10.Jeżeli zgodnie z ustawą o zarządzie sukcesyjnym nie ustanowiono zarządu sukcesyjnego, w przypadku uzgodnienia, o którym mowa w § 5 pkt 1, umowy o pracę wygasają z dniem wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, chyba że strony uzgodniły wcześniejszy termin rozwiązania umowy o pracę.

§ 11.Jeżeli zgodnie z ustawą o zarządzie sukcesyjnym ustanowiono zarząd sukcesyjny, w przypadku uzgodnienia, o którym mowa w § 5 pkt 1, umowy o pracę wygasają z dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, chyba że wcześniej nastąpiło przejęcie pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach określonych w art. 23¹.

§ 12.W razie ponownego zatrudniania pracowników w tej samej grupie zawodowej zarządca sukcesyjny zatrudnia na poprzednich warunkach pracownika, którego umowa o pracę wygasła z powodu śmierci pracodawcy, jeżeli pracownik ten zgłosi zamiar podjęcia zatrudnienia w ciągu miesiąca od dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 63² Kodeksu pracy dotyczy szczególnej sytuacji związanej ze śmiercią pracodawcy będącego osobą fizyczną i wynikających z tego zmian w stosunkach pracy. Przepis wskazuje, że z dniem śmierci pracodawcy umowy o pracę z pracownikami zasadniczo wygasają, jednakże z zastrzeżeniem szczegółowych regulacji dotyczących kontynuacji zatrudnienia za pomocą zarządu sukcesyjnego. W kolejnych paragrafach art. 63² precyzuje różne scenariusze - zarówno przy ustanowieniu zarządu sukcesyjnego, jak i gdy zarząd taki nie został ustanowiony, a także określa termin wygasania umów oraz możliwość ich uzgodnionego rozwiązania. Dodatkowo, przepis przewiduje odszkodowanie dla pracowników, których stosunek pracy wygasł wskutek śmierci pracodawcy. W art. 63² KP pojawia się także odwołanie do ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem, która reguluje szczegółowo kwestie sukcesji przedsiębiorstwa osoby fizycznej.

Przepis ma zastosowanie w sytuacji śmierci pracodawcy będącego osobą fizyczną prowadzącą przedsiębiorstwo i zatrudniającego pracowników. Wówczas należy ustalić, czy został ustanowiony zarząd sukcesyjny zgodnie z odrębną ustawą oraz czy nastąpiło przejęcie pracowników przez nowego pracodawcę, co ma fundamentalne znaczenie dla dalszego trwania umów o pracę. W przypadku braku ustanowienia zarządu sukcesyjnego umowy o pracę wygasają po upływie 30 dni od dnia śmierci pracodawcy, jeśli nie zostanie zawarte pisemne porozumienie o kontynuacji zatrudnienia na określonych zasadach. Jeżeli zarząd sukcesyjny został ustanowiony, zatrudnienie trwa do czasu jego wygaśnięcia lub przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę.

Na przykład pracownik zatrudniony u osoby fizycznej, która niespodziewanie zmarła, dowiaduje się, że stosunek pracy wygasa po 30 dniach od tej daty, ponieważ nikt nie ustanowił zarządu sukcesyjnego. Jednak jeśli zarząd sukcesyjny zostanie powołany i zawrze on z pracownikiem pisemne porozumienie przed upływem tego terminu, pracownik będzie mógł kontynuować pracę na dotychczasowych warunkach. W praktyce ta regulacja umożliwia ograniczenie negatywnych skutków śmierci pracodawcy dla zatrudnionych osób oraz pozwala na uporządkowany transfer przedsiębiorstwa.

Często pojawiają się nieporozumienia dotyczące terminu wygaśnięcia umów, zwłaszcza gdy nie jest jasne, czy zarząd sukcesyjny został ustanowiony lub kiedy wygaśnie jego mandat. Błędnie pojmuje się również, iż umowy zawsze wygasają natychmiast ze śmiercią pracodawcy, podczas gdy art. 63² przewiduje szczegółowy mechanizm kontynuacji stosunku pracy. Ponadto, niektórzy pracownicy mogą błędnie oczekiwać prawa do wynagrodzenia za okres od śmierci pracodawcy do rozwiązania umowy, tymczasem przepis wyraźnie określa, że w tym okresie pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia, a jedynie może świadczyć pracę na warunkach określonych przez zarządcę sukcesyjnego lub osobę uprawnioną.

W razie wątpliwości co do indywidualnej sytuacji związanej z wygasaniem umowy o pracę po śmierci pracodawcy, zaleca się konsultację z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy i prawie sukcesyjnym.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co się dzieje z umową o pracę po śmierci pracodawcy?

Z dniem śmierci pracodawcy umowa o pracę zasadniczo wygasa, chyba że ustanowiono zarząd sukcesyjny lub przejęto pracownika na podstawie art. 23¹ KP.

Czy mogę kontynuować pracę, jeśli pracodawca zmarł?

Tak, jeśli zarząd sukcesyjny został ustanowiony lub zawarto pisemne porozumienie o kontynuacji zatrudnienia w określonym terminie.

Czy przysługuje odszkodowanie, gdy umowa wygasa z powodu śmierci pracodawcy?

Tak, pracownikowi, którego umowa wygasła z tego powodu, przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Co to jest zarząd sukcesyjny i jak wpływa na umowę o pracę?

Zarząd sukcesyjny to tymczasowe zarządzanie przedsiębiorstwem po śmierci pracodawcy, które pozwala kontynuować zatrudnienie do momentu wygaśnięcia zarządu lub przejęcia pracownika.

Czy pracownik otrzymuje wynagrodzenie od dnia śmierci pracodawcy do rozwiązania umowy?

Nie, w tym okresie pracownik jest usprawiedliwioną nieobecnością bez prawa do wynagrodzenia, chyba że wykonuje pracę na zlecenie zarządcy sukcesyjnego.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy