Artykuł 43 Kodeksu pracy reguluje sytuacje, w których pracodawca ma prawo wypowiedzieć pracownikowi warunki pracy lub płacy. Przepis ten dotyczy pracowników wskazanych w art. 39, a warunki te mogą być zmienione wyłącznie w określonych przypadkach wskazanych w tym artykule. Po pierwsze, zmiana może wynikać z wprowadzenia nowych zasad wynagradzania obejmujących wszystkich lub określoną grupę pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy. Po drugie, powodem wypowiedzenia może być utrata zdolności pracownika do wykonywania dotychczasowych obowiązków, potwierdzona orzeczeniem lekarskim, albo niezawiniony przez pracownika brak uprawnień koniecznych do pracy na zajmowanym stanowisku.
Przepis stosuje się w sytuacjach, kiedy z przyczyn organizacyjnych, ekonomicznych lub zdrowotnych konieczne jest dostosowanie warunków zatrudnienia pracownika. Najczęściej będzie to miało miejsce przy restrukturyzacji wynagrodzeń lub w razie zmiany stanu zdrowia pracownika, która uniemożliwia mu dalsze wykonywanie dotychczasowej pracy lub wymaga zmiany zakresu obowiązków. Warunkiem zastosowania art. 43 jest istnienie przesłanek określonych w pkt 1 lub 2 oraz fakt, że pracownik jest objęty zakresem art. 39 KP.
Przykładem zastosowania artykułu 43 KP może być sytuacja, gdy firma wprowadza nowy system premiowy obejmujący wszystkich pracowników działu produkcji i zmienia ogólne zasady wynagradzania tej grupy. Pracodawca, w związku z tym, wypowiada warunki płacy pracownikowi, wyjaśniając zmiany i nowe zasady. Innym przykładem jest sytuacja, gdy pracownik utracił uprawnienia niezbędne do pracy na stanowisku operatora maszyn, a orzeczenie lekarskie potwierdziło brak zdolności fizycznej do dotychczasowej pracy. Wtedy pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy tego pracownika zgodnie z art. 43 KP.
Częste błędy przy stosowaniu tego przepisu dotyczą niewłaściwego rozumienia przesłanek wypowiedzenia. Pozwala on na zmianę warunków tylko w określonych sytuacjach, nie zaś arbitralnie lub jednostronnie bez uzasadnienia. Ponadto niekiedy pojawia się mylne przekonanie, że utrata uprawnień przez pracownika zawsze daje podstawę do wypowiedzenia – tymczasem musi ona być niezawiniona przez pracownika. Wreszcie, pracodawcy czasem nie uwzględniają obowiązku wypowiedzenia warunków pracy lub płacy na piśmie i odpowiednich terminów.
Podsumowując, art. 43 KP określa ściśle ustalone przesłanki umożliwiające pracodawcy wypowiedzenie warunków pracy lub płacy pracownikowi z art. 39, co wymaga zastosowania określonych przesłanek i zachowania formy. W indywidualnych sprawach interpretacja przepisu powinna być konsultowana z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
