PrawMi

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 281.

Aktualizacja: 30 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu:

1)zawiera umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 powinna być zawarta umowa o pracę,

1a)nie zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy, w formie pisemnej lub elektronicznej, o zawarciu umowy o pracę, o której mowa w art. 251 § 4 pkt 4, wraz ze wskazaniem przyczyn zawarcia takiej umowy, w terminie 5 dni roboczych od dnia jej zawarcia,

1b)narusza zakaz, o którym mowa w art. 34 ust. 2l ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.16)),

2)nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę przed dopuszczeniem go do pracy,

2a)nie informuje pracownika w terminie o warunkach jego zatrudnienia, naruszając w sposób rażący przepisy art. 29 § 3, 32 i 33 oraz art. 291 § 2 i 4,

2b)nie udziela pracownikowi w terminie w postaci papierowej lub elektronicznej odpowiedzi na wniosek lub nie informuje o przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku, o których mowa w art. 293 § 3,

3)wypowiada lub rozwiązuje z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia, naruszając w sposób rażący przepisy prawa pracy,

4)stosuje wobec pracowników inne kary niż przewidziane w przepisach prawa pracy o odpowiedzialności porządkowej pracowników,

5)narusza przepisy o czasie pracy lub przepisy o uprawnieniach pracowników związanych z rodzicielstwem i zatrudnianiu młodocianych,

5a)narusza przepisy o elastycznej organizacji pracy, o której mowa w art. 1881,

5b)narusza przepisy o urlopie opiekuńczym, o którym mowa w art. 1731–1733,

5c)narusza przepisy dotyczące uwzględnienia wniosków, o których mowa w art. 1421 i art. 6719 § 6 i 7,

5d)narusza przepisy dotyczące pokrywania przez pracodawcę kosztów szkoleń, o którym mowa w art. 9413,

6)nie prowadzi dokumentacji pracowniczej,

6a)nie przechowuje dokumentacji pracowniczej przez okres, o którym mowa w art. 94 pkt 9b, art. 945 § 2 i art. 946 pkt 2, albo przez dłuższy okres, jeżeli wynika on z odrębnych przepisów,

7)pozostawia dokumentację pracowniczą w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem podlega karze grzywny od 2000 zł do 60 000 zł.

§ 2.Jeżeli pracownik, o którym mowa w § 1 pkt 2, jest osobą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2021 r. poz.

1909), pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu podlega karze grzywny od 3000 zł do 90 000 zł

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IX P 335/21Sąd powszechny

IX P 335/21

Fragment uzasadnienia

… 158-160, wydruk z (...) dotyczący pozwanego – k. 173. Państwowa Inspekcja Pracy 1 października 2021 r. skierowała wobec R. P. wniosek o ukaranie za wykroczenie z art. 281 § 1 pkt 3 kodeksu pracy , to jest za wypowiedzenie A. K. umowy o pracy z rażącym naruszeniem przepisów dotyczących wypowiadania umów pracownicom w okresie ciąży oraz za wykroczenia z art. 282 § 1 pkt 1 kodeksu pracy wobec niewypłacenia A. K. wynagrodzenia…
  • wypowiedzenie umowy o pracę
Czytaj orzeczenie
IV Ka 361/21Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

IV Ka 361/21

Fragment uzasadnienia

… którym działał obwiniony, co jest niezbędne do dokonania ustaleń w zakresie jego sprawstwa. Przede wszystkim należy zaznaczyć, iż istotą wykroczenia stypizowanego w art. 281 § 1 pkt 3 kp jest wypowiedzenie stosunku pracy z naruszeniem przepisów prawa pracy, które ma charakter "rażący" . Naruszenia przepisów prawa pracy w zakresie wypowiadania umowy o pracę mogą występować w zakresie: 1) zaistnienia przyczyny wypowiedzenia (…
  • wykroczenie
Czytaj orzeczenie
IV Pa 8/21Sąd Okręgowy w Elblągu

IV Pa 8/21

Fragment uzasadnienia

… 178 § 2 Kodeksu pracy poprzez udzielenie nagany za odmowę delegacji na szkolenie pracownicy z dzieckiem poniżej lat 3 i udzielenie jej nagany z tego tytułu - wykroczenie z art. 281§1 pkt 5 Kodeksu pracy . Aby wskazać na chybione oceny Sądu I instancji, iż działania takie były jednorazowe lub „zaledwie" kilkurazowe oraz że nie wyczerpują one definicji mobbingu, pozwany przytoczył orzeczenia sądów. Odnośnie drugiej przyczyny…
  • przywrócenie do pracy
Czytaj orzeczenie
IV Ka 810/17Sąd Okręgowy w Świdnicy

IV Ka 810/17

Fragment uzasadnienia

… rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy M. J. córki H. i A. z domu P. urodzonej (...) w G. obwinionej z art. 281 pkt 1 kp w związku z art. 22 § 1 kp na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionej od wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 18 lipca 2017 r. sygnatura akt II W 640/16 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od obwinionej na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane wydatki postępowania…
  • wykroczenie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 281: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 281 Kodeksu pracy ustanawia przepisy dotyczące odpowiedzialności karnej pracodawcy lub osób działających w jego imieniu za naruszenia określonych obowiązków pracowniczych. Przepis wylicza konkretne działania, które są zabronione i które jeśli zostaną dokonane, mogą skutkować nałożeniem kary grzywny. Do najważniejszych naruszeń należą zawarcie umowy cywilnoprawnej tam, gdzie powinna być umowa o pracę, niezawiadomienie inspektora pracy o zawarciu umowy o pracę o określonych warunkach, brak pisemnego potwierdzenia umowy o pracę przed dopuszczeniem do pracy pracownika, a także nieinformowanie pracownika w terminie o warunkach zatrudnienia lub odmowie uwzględnienia jego wniosku. Ponadto przepis obejmuje wypowiadanie lub rozwiązywanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem prawa, stosowanie niedozwolonych kar porządkowych, naruszanie przepisów o czasie pracy, uprawnień rodzicielskich, zatrudnianiu młodocianych, elastycznej organizacji pracy oraz urlopie opiekuńczym. Wśród innych przewinień znajduje się również niewłaściwe prowadzenie czy przechowywanie dokumentacji pracowniczej oraz pozostawianie jej w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem. Za takie naruszenia grozi kara grzywny w wysokości od 1000 zł do 30 000 zł. W przypadku określonym w paragrafie 2, gdy pracownik jest osobą wskazaną w przepisach o Krajowym Rejestrze Zadłużonych, kara grzywny może wynieść od 1500 zł do 45 000 zł.

Zastosowanie art. 281 KP dotyczy sytuacji, gdy pracodawca bezprawnie zawiera umowy o charakterze cywilnoprawnym zamiast umów o pracę albo nie dopełnia swoich obowiązków w zakresie zawiadamiania inspektora pracy czy prawidłowego informowania pracownika. Istotne jest, aby naruszenia miały charakter rażący lub dotyczyły określonych ustawowo obowiązków. Przepis ma zastosowanie w każdym zatrudnieniu regulowanym Kodeksem pracy oraz w związku z wymogami dotyczącymi dokumentacji i warunków pracy oraz ochrony praw pracowników.

Przykładowo, wyobraźmy sobie pracodawcę, który zatrudnia osobę na umowę zlecenia zamiast umowy o pracę, mimo że charakter zatrudnienia spełnia przesłanki stosunku pracy. Ponadto nie potwierdza na piśmie zawartej umowy o pracę przed rozpoczęciem pracy, ani nie informuje pracownika o warunkach zatrudnienia. W takiej sytuacji organ kontrolny może nałożyć grzywnę na pracodawcę zgodnie z art. 281 KP, gdyż naruszono kilka obowiązków związanych z zatrudnieniem oraz dokumentacją.

Częste błędy przy stosowaniu przepisów art. 281 KP to między innymi mylenie umów cywilnoprawnych i umów o pracę bez rzetelnej analizy charakteru pracy, brak terminowego zawiadomienia inspektora pracy, a także niedostateczne dokumentowanie warunków zatrudnienia bądź stosowanie nieuprawnionych kar porządkowych. Ponadto pracodawcy często zaniedbują obowiązek przechowywania dokumentacji w należytym stanie i czasie, co również podlega sankcjom. Ważne jest, aby każdorazowo ocenić przepisy w kontekście konkretnego przypadku i wykonywanych obowiązków. W sytuacjach indywidualnych warto skonsultować się z prawnikiem w celu prawidłowego zastosowania norm z art. 281 Kodeksu pracy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy pracodawca może zostać ukarany według art. 281 KP?

Pracodawca może zostać ukarany, gdy narusza określone w art. 281 KP obowiązki względem pracownika lub urzędów, takie jak niewłaściwe zawarcie umowy czy brak należytej dokumentacji.

Jaką karę grozi za niepotwierdzenie pisemnej umowy o pracę przed dopuszczeniem do pracy?

Za brak pisemnego potwierdzenia umowy o pracę przed rozpoczęciem pracy grozi kara grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Czy niewłaściwe przechowywanie dokumentacji pracowniczej jest karalne?

Tak, art. 281 KP przewiduje karę grzywny za nieprzechowywanie dokumentacji pracowniczej w wymaganym okresie lub pozostawienie jej w warunkach grożących uszkodzeniem.

Czy art. 281 KP odnosi się do wszystkich rodzajów umów zawieranych z pracownikami?

Przepis szczególnie dotyczy przypadków, gdy umowy cywilnoprawne są zawierane zamiast umów o pracę, oraz innych naruszeń związanych z umową o pracę i dokumentacją.

Czy wysokość kary jest zawsze taka sama dla wszystkich naruszeń wskazanych w art. 281?

Nie, wysokość grzywny mieści się w przedziale od 1000 zł do 30 000 zł, a w szczególnych przypadkach może sięgać do 45 000 zł, zależnie od okoliczności i rodzaju naruszenia.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 281
← Wróć do pełnej ustawy

Powiązane artykuły na blogu PrawMi

Zobacz wszystkie artykuły na blogu