Art. 26 Kodeksu pracy precyzyjnie określa moment, w którym stosunek pracy formalnie się nawiązuje. Zgodnie z tym przepisem, stosunek pracy rozpoczyna się w dniu wskazanym w umowie o pracę jako dzień rozpoczęcia pracy. Oznacza to, że zarówno pracodawca, jak i pracownik umawiają się na konkretną datę, od której obowiązki pracownika i prawa pracodawcy zaczynają obowiązywać. Przepis ten jest istotny, ponieważ przesądza o tym, kiedy zaczynają się liczyć m.in. okresy zatrudnienia, prawo do wynagrodzenia oraz inne uprawnienia pracownicze. Nie jest to więc data podpisania umowy, a dokładny dzień ustalony na jej mocy jako początek wykonywania pracy.
Przepis ma zastosowanie w każdej sytuacji zawierania umowy o pracę, bez względu na jej rodzaj czy długość trwania. Dotyczy zarówno umów na czas określony, nieokreślony, jak i na okres próbny. Przesłanką zastosowania jest istnienie ważnej umowy o pracę, która wskazuje termin rozpoczęcia pracy. Jeśli strony nie określą konkretnego dnia, stosunek pracy rozpoczyna się z dniem podpisania umowy lub dniem faktycznego rozpoczęcia pracy przez pracownika. Jednak przepis ściśle mówi o dniu wskazanym w umowie, podkreślając wagę jasnego ustalenia terminu rozpoczęcia zatrudnienia.
Przykładowa sytuacja to zawarcie umowy o pracę w dniu 1 lipca, w której strony ustalają, że pracownik podejmie pracę 15 lipca. Zatem stosunek pracy rozpocznie się dokładnie 15 lipca, mimo że umowa została podpisana wcześniej. Taka data jest istotna, gdyż od niej naliczane są świadczenia, obowiązek wykonywania pracy i prawa z tego wynikające. Gdyby pracownik zjawił się na stanowisku 14 lipca i rozpoczął pracę nieformalnie, przepis wskazuje, że formalny stosunek pracy i jego skutki zaczynają biec od 15 lipca, a nie od wcześniejszej daty.
Często pojawiają się błędy interpretacyjne, gdy strony mylnie przyjmują, że umowa zawarta i podpisana od razu tworzy stosunek pracy niezależnie od ustalonego dnia rozpoczęcia. Innym nieporozumieniem jest traktowanie przedwczesnego rozpoczęcia pracy jako faktycznego początku stosunku pracy bez zmiany umowy. Art. 26 KP jasno podkreśla, że moment ten wyznacza data w umowie, co ma znaczenie dla prawa pracy i zabezpieczenia praw obu stron. W przypadku wątpliwości co do terminu warto upewnić się, czy umowa jest zgodna z zapisami przepisu. W indywidualnych sytuacjach interpretacji tych zasad zalecana jest konsultacja z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.