Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 22^1d.

Aktualizacja: 17 sierpnia 2026

Treść przepisu
Wyjaśnienie

§ 1.Pracodawca nie dopuszcza pracownika do pracy, jeżeli kontrola trzeźwości wykaże obecność alkoholu w organizmie pracownika wskazującą na stan po użyciu alkoholu albo stan nietrzeźwości w rozumieniu art. 46 ust. 2 albo 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi albo zachodzi uzasadnione podejrzenie, że pracownik stawił się do pracy w stanie po użyciu alkoholu albo w stanie nietrzeźwości lub spożywał alkohol w czasie pracy.

§ 2.Informację dotyczącą podstawy niedopuszczenia pracownika do pracy przekazuje się pracownikowi do wiadomości.

§ 3.Na żądanie pracodawcy lub pracownika niedopuszczonego do pracy badanie stanu trzeźwości pracownika przeprowadza uprawniony organ powołany do ochrony porządku publicznego.

§ 4.Organ, o którym mowa w § 3, przeprowadza badanie stanu trzeźwości pracownika przy użyciu metod niewymagających badania laboratoryjnego.

§ 5.Organ, o którym mowa w § 3, zleca przeprowadzenie badania krwi, jeżeli:

1)nie ma możliwości przeprowadzenia badania metodą, o której mowa w § 4;

2)pracownik niedopuszczony do pracy odmawia poddania się badaniu metodą, o której mowa w § 4;

3)pracownik niedopuszczony do pracy żąda przeprowadzenia badania krwi pomimo przeprowadzenia badania metodą, o której mowa w § 4;

4)stan pracownika niedopuszczonego do pracy uniemożliwia przeprowadzenie badania metodą, o której mowa w § 4;

5)nie ma możliwości wskazania stężenia alkoholu z powodu przekroczenia zakresu pomiarowego urządzenia wykorzystywanego do pomiaru.

§ 6.Badania, o których mowa w § 4 i 5, przeprowadza się z poszanowaniem godności i intymności pracownika.

§ 7.Zabiegu pobrania krwi dokonuje osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje zawodowe.

§ 8.W przypadku gdy wynik badania nie wskazuje na stan po użyciu alkoholu albo stan nietrzeźwości pracownika, okres niedopuszczenia pracownika do pracy jest okresem usprawiedliwionej nieobecności w pracy, za który pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

§ 9.Przebieg badań, o których mowa w § 4 i 5, dokumentuje się z uwzględnieniem:

1)daty, godziny i minuty oraz miejsca przeprowadzenia badania;

2)wyniku badania;

3)danych osobowych pracownika:

a)imienia i nazwiska,

b)numeru PESEL, a jeżeli nie posiada – serii i numeru dokumentu potwierdzającego tożsamość pracownika,

c)daty urodzenia, płci, wzrostu, masy ciała, informacji o chorobach, na jakie pracownik choruje, oraz podpisu pracownika – jeżeli dane te pozyskano w związku z przeprowadzanym badaniem;

4)imienia i nazwiska oraz podpisu osoby przeprowadzającej badanie;

5)imienia, nazwiska, stanowiska i podpisu osoby przeprowadzającej pobranie próbek materiału biologicznego do badań;

6)imienia i nazwiska oraz podpisu osoby, w obecności której przeprowadzono badanie;

7)informacji o objawach lub okolicznościach uzasadniających przeprowadzenie badania oraz dacie i godzinie ich stwierdzenia;

8)innych informacji niezbędnych do oceny wiarygodności i poprawności badania;

9)w przypadku odstąpienia od pobrania próbek krwi – informacji o przyczynie odstąpienia.

§ 10.Organ przeprowadzający badanie, o którym mowa w § 3, przekazuje pracodawcy i pracownikowi niedopuszczonemu do pracy informację w formie pisemnej, obejmującą imię i nazwisko osoby badanej oraz jej numer PESEL, a w przypadku jego braku – serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość, datę, godzinę oraz minutę przeprowadzonego badania, a także jego wynik. W przypadku przeprowadzenia kilku pomiarów organ przeprowadzający badanie przekazuje informację o czasie przeprowadzenia pomiarów i wyniku każdego z nich.

§ 11.Do przetwarzania informacji, o której mowa w § 10, stosuje się odpowiednio art. 22^1c § 6–9.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Wyjaśnienie przepisu

Art. 22¹d Kodeksu pracy precyzuje sytuacje, w których pracodawca ma obowiązek nie dopuścić pracownika do pracy ze względu na obecność alkoholu w jego organizmie. Przepis wskazuje, że kontrola trzeźwości może wykazać stan po użyciu alkoholu lub nietrzeźwość, zgodnie z definicjami zawartymi w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ponadto, niedopuszczenie do pracy ma miejsce także w sytuacji, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że pracownik jest pod wpływem alkoholu lub spożywał go w czasie pracy. Przepis obejmuje szczegółowe procedury badania stanu trzeźwości. Na żądanie pracodawcy lub pracownika niedopuszczonego do pracy badanie przeprowadza uprawniony organ do ochrony porządku publicznego przy użyciu metod niewymagających badań laboratoryjnych. Jeśli takie badanie nie jest możliwe lub pracownik odmawia, przewidziane jest zlecenie badania krwi z zachowaniem godności i intymności pracownika oraz z udziałem osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje. W przypadku negatywnego wyniku badania (brak alkoholu), okres niedopuszczenia do pracy traktowany jest jako usprawiedliwiona nieobecność, za którą przysługuje wynagrodzenie. Art. 22¹d KP wymaga także rygorystycznego dokumentowania przebiegu badań, w tym szczegółowych danych osobowych pracownika, wyników poszczególnych pomiarów, podpisów osób zaangażowanych w badanie oraz okoliczności jego przeprowadzenia. Informację o wynikach badań i podstawie niedopuszczenia pracownika do pracy należy przekazać zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy. Ponadto, do przetwarzania takich danych stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie danych osobowych zawarte w art. 22¹c § 6-9 Kodeksu pracy. Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy istnieje podejrzenie lub potwierdzenie obecności alkoholu u pracownika, co jest istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prawidłowego funkcjonowania zakładu pracy. Odstąpienie od stosowania tych zasad może prowadzić do zagrożeń dla innych osób i odpowiedzialności prawnej pracodawcy. Przykładem zastosowania art. 22¹d KP jest sytuacja, gdy kierowca autobusu przed rozpoczęciem zmiany zostaje poddany badaniu alkomatem i wynik wskazuje na obecność alkoholu. Pracodawca ma obowiązek nie dopuścić go do pracy i zlecić odpowiednie badanie. Dopiero po potwierdzeniu stanu trzeźwości kierowca może rozpocząć pracę. W przeciwnym razie pracownik nie świadczy pracy i w określonych warunkach zachowuje prawo do wynagrodzenia. Często pojawiają się błędy związane z niestosowaniem właściwych procedur badania, brakiem dokumentacji lub nieprzestrzeganiem uprawnień pracownika do informacji o wynikach. Pracodawcy powinni także pamiętać o konieczności respektowania godności i intymności pracownika podczas przeprowadzania badań, a także o prawidłowym przetwarzaniu danych osobowych. Niedopuszczenie do pracy powinno być zawsze poparte rzetelnym badaniem, aby uniknąć potencjalnych konfliktów i roszczeń od pracowników. W indywidualnych sprawach związanych z niedopuszczeniem do pracy z powodu alkoholu warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy pracodawca może niedopuścić pracownika do pracy z powodu alkoholu?

Pracodawca może to zrobić, jeśli kontrola wykaże obecność alkoholu w stanie po użyciu lub nietrzeźwości albo istnieje uzasadnione podejrzenie spożywania alkoholu przez pracownika.

Kto przeprowadza badanie trzeźwości na żądanie pracodawcy lub pracownika?

Badanie przeprowadza uprawniony organ powołany do ochrony porządku publicznego, stosując metody niewymagające badań laboratoryjnych.

Co się dzieje, gdy wynik badania krwi wyklucza obecność alkoholu u pracownika?

Okres niedopuszczenia do pracy jest traktowany jako usprawiedliwiona nieobecność, a pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Jakie informacje musi zawierać dokumentacja badania trzeźwości?

Musi zawierać datę, czas, miejsce badania, wynik, dane osobowe pracownika, dane osób przeprowadzających badanie oraz okoliczności uzasadniające badanie.

Czy pracodawca musi poinformować pracownika o podstawie niedopuszczenia do pracy?

Tak, pracownik musi otrzymać informację dotyczącą podstawy niedopuszczenia do pracy.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 221d

← Wróć do pełnej ustawy