Art. 1868 Kodeksu pracy wprowadza szczególną ochronę pracownika w okresie korzystania z urlopu wychowawczego lub obniżonego wymiaru czasu pracy ze względu na wychowanie dziecka. Przepis ten zabrania pracodawcy wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę od momentu złożenia przez pracownika wniosku o urlop wychowawczy do końca tego urlopu, a także w przypadku wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy – do powrotu do pełnego wymiaru, lecz nie dłużej niż przez 12 miesięcy. Ochrona ta ma na celu zabezpieczenie praw osób korzystających z tych uprawnień, zapewniając im stabilność zatrudnienia w ważnym dla rodziny okresie. Jednocześnie przepis przewiduje wyjątki, które pozwalają na rozwiązanie umowy w sytuacjach wyjątkowych, takich jak ogłoszenie upadłości lub likwidacji pracodawcy, albo gdy istnieją poważne przyczyny uzasadniające wypowiedzenie bez wypowiedzenia z winy pracownika. Przepis normuje również, że jeśli wniosek zostanie złożony mniej niż 21 dni przed rozpoczęciem urlopu lub obniżenia czasu pracy, to zakaz wypowiedzenia zaczyna biec od 21 dni przed tym okresem, co chroni pracownika także na wstępie korzystania z tych uprawnień. Dodatkowo, gdy wniosek zostanie złożony już po rozpoczęciu procedury rozwiązania umowy, umowa kończy się zgodnie z wcześniejszymi czynnościami pracodawcy, co zapobiega nagłym zmianom sytuacji stron. Art. 1868 ma zastosowanie w sytuacjach, gdy pracownik składa odpowiedni wniosek i korzysta z urlopu wychowawczego lub obniża wymiar czasu pracy ze względu na opiekę nad dzieckiem. Ochrona dotyczy zarówno etapów trwania tych praw, jak i minimalnego okresu poprzedzającego ich rozpoczęcie, jeśli wniosek jest składany w krótszym terminie. Przepis chroni przed nieuzasadnionym wypowiedzeniem, wzmacniając gwarancje zatrudnienia dla rodzin z małymi dziećmi. Przykładowo, matka wychowująca dziecko na urlopie wychowawczym nie może zostać zwolniona do czasu zakończenia tego urlopu, co daje jej pewność stabilizacji zatrudnienia podczas opieki nad dzieckiem. Jeśli jednak pracodawca ogłosi upadłość lub nastąpi likwidacja firmy, umowa może być rozwiązana mimo takiego urlopu. Często błędnie uważa się, że pracownik może dowolnie zmieniać termin korzystania z tych uprawnień bez ograniczeń ochronnych lub że ochrona kwestionuje wszystkie formy rozwiązania umowy, co nie znajduje potwierdzenia w treści artykułu 1868. Kolejnym błędem jest pomijanie 21-dniowego okresu ochronnego przed rozpoczęciem urlopu lub obniżonego wymiaru czasu pracy w sytuacji zgłoszenia wniosku w krótszym terminie. Ponadto nie każdy przypadek upadłości pracodawcy skutkuje rozwiązaniem umowy, co należy rozróżnić. Przepis uściśla, kiedy i jakie wyjątki stosować, dlatego przy indywidualnych wątpliwościach warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie ocenić sytuację i chronić swoje prawa.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.