Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 150.

§ 1.Systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy, z zastrzeżeniem § 2–5 oraz art. 139 § 3 i 4.

§ 2.Pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, a także pracodawca, u którego zakładowa organizacja związkowa nie wyraża zgody na ustalenie lub zmianę systemów i rozkładów czasu pracy oraz okresów roz- liczeniowych czasu pracy, może stosować okres rozliczeniowy czasu pracy, o którym mowa w art. 135 § 2 i 3 – po uprzednim zawiadomieniu właściwego okręgowego inspektora pracy.

§ 3.Przedłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy zgodnie z art. 129 § 2 oraz rozkłady czasu pracy, o których mowa w art. 140¹, ustala się:

1)w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi; jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi, pracodawca uzgadnia treść porozumienia z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu art. 25³ust. 1 lub 2 ustawy o związkach zawodowych, z których każda zrzesza co najmniej 5 % pracowników zatrudnionych u pracodawcy, albo

2)w porozumieniu zawieranym z przedstawicielami pracowników, wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy – jeżeli u pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe.

§ 4.Pracodawca przekazuje kopię porozumienia w sprawie przedłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy, o którym mowa w § 3, właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy w terminie 5 dni roboczych od dnia zawarcia porozumienia.

§ 5.Rozkłady czasu pracy, o których mowa w art. 140¹, mogą być także stosowane na wniosek pracownika złożony w postaci papierowej lub elektronicznej, niezależnie od ustalenia takich rozkładów czasu pracy w trybie określonym w § 3.

§ 6.Zastosowanie do pracownika systemów czasu pracy, o których mowa w art. 143 i 144, następuje na podstawie umowy o pracę.

§ 7.Do obwieszczenia, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio art. 104³.

Wyjaśnienie przepisu

Przepis art. 150 Kodeksu pracy określa, w jaki sposób ustala się systemy i rozkłady czasu pracy oraz okresy rozliczeniowe czasu pracy. Zgodnie z § 1, ich ustalenie następuje przede wszystkim w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy lub w obwieszczeniu, jeśli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym ani nie musi ustalać regulaminu pracy. Przy tym przepis odsyła do dalszych regulacji zawartych w kolejnych paragrafach oraz w art. 139 § 3 i 4, co wskazuje na konieczność zachowania szczególnych warunków w ustalaniu tych systemów i rozkładów. W ten sposób norma wprowadza formalne ramy prawne, w których pracodawcy i reprezentacje pracowników ustalają zasady wymiaru czasu pracy.

Art. 150 § 2 przewiduje szczególne uregulowania dla pracodawców, u których nie działa zakładowa organizacja związkowa lub która nie wyraziła zgody na ustalenie lub zmianę czasu pracy. W takich przypadkach pracodawca może wprowadzić okres rozliczeniowy czasu pracy, o którym mowa w art. 135 § 2 i 3, ale tylko po uprzednim zawiadomieniu właściwego okręgowego inspektora pracy. To rozwiązanie ma charakter wyjątku i zabezpiecza prawa pracowników poprzez kontrolę ze strony inspekcji pracy.

Paragrafy 3 i 4 dotyczą ustalania przedłużonych okresów rozliczeniowych i specjalnych rozkładów czasu pracy wymienionych w art. 1401. Te zmiany wymagają porozumienia z zakładowymi organizacjami związkowymi lub przedstawicielami pracowników. Jeśli nie jest możliwe osiągnięcie porozumienia ze wszystkimi organizacjami, wystarczy uzgodnienie z reprezentatywnymi związkami, definiowanymi według kryteriów ustawy o związkach zawodowych. Co więcej, po zawarciu porozumienia pracodawca ma obowiązek niezwłocznego (w ciągu 5 dni roboczych) przekazania jego kopii okręgowemu inspektorowi pracy. Zasady te podkreślają rolę dialogu społecznego i instytucjonalnej kontroli nad organizacją czasu pracy.

Ponadto § 5 potwierdza możliwość stosowania określonych rozkładów czasu pracy na indywidualny wniosek pracownika, niezależnie od ustaleń związkowych. § 6 reguluje natomiast, że systemy czasu pracy wymienione w art. 143 i 144 stosuje się na podstawie umowy o pracę. Wreszcie § 7 odsyła do stosowania przepisów art. 1043 do kwestii dotyczących obwieszczenia, o którym mowa w § 1. Artykuł ten jest więc podstawową normą regulującą formalne i proceduralne ramy organizacji czasu pracy, wskazując na konieczność współpracy między pracodawcą a przedstawicielami pracowników oraz kontrolę inspekcji pracy. W sprawach indywidualnych interpretacja i zastosowanie tych przepisów mogą wymagać konsultacji z prawnikiem, by uwzględnić specyfikę danego przypadku.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto ustala systemy i rozkłady czasu pracy według art. 150 KP?

Systemy i rozkłady czasu pracy ustala się w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy lub obwieszczeniu, jeśli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym ani nie musi ustalać regulaminu.

Czy pracodawca może ustalić okres rozliczeniowy bez zgody związków?

Tak, jeśli u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa lub związek nie wyraża zgody, pracodawca może stosować okres rozliczeniowy po zawiadomieniu inspekcji pracy.

Co należy zrobić po zawarciu porozumienia o przedłużeniu okresu rozliczeniowego?

Kopię porozumienia należy przekazać właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy w ciągu 5 dni roboczych od zawarcia.

Czy pracownik może samodzielnie ubiegać się o inny rozkład czasu pracy?

Tak, rozkłady określone w art. 1401 mogą być stosowane na wniosek pracownika złożony w formie papierowej lub elektronicznej.

Jakie systemy czasu pracy wymagają umowy o pracę według art. 150 § 6?

Systemy czasu pracy wymienione w art. 143 i 144 stosuje się na podstawie umowy o pracę.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy