Art. 137 Kodeksu pracy wprowadza możliwość stosowania systemu równoważnego czasu pracy dla wybranych grup pracowników, takich jak pracownicy przy pilnowaniu mienia, ochronie osób, zakładowej straży pożarnej oraz zakładowych służb ratowniczych. System równoważnego czasu pracy pozwala na wydłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 24 godzin, pod warunkiem zachowania ograniczeń przewidzianych w przepisach dotyczących okresu rozliczeniowego, który nie może przekraczać miesiąca. Oznacza to, że w niektórych dniach pracownik może pracować dłużej, a krócej w innych, z zachowaniem przeciętnego czasu pracy w wymiarze określonym w umowie. Takie rozwiązanie ma na celu dostosowanie pracy do specyficznych potrzeb służb ochrony i ratownictwa, gdzie praca może wymagać ciągłego nadzoru lub gotowości.
Przepis ma zastosowanie wyłącznie do wskazanych grup zawodowych pracujących w charakterze ochrony lub ratownictwa zakładowego. Aby można było stosować równoważny system czasu pracy z dobowym wymiarem do 24 godzin, rozliczenie czasu pracy musi odbywać się w okresie nieprzekraczającym jednego miesiąca. Zasady te muszą być stosowane łącznie z przepisami art. 135 § 2 i 3 oraz art. 136 § 2 Kodeksu pracy, które dotyczą m.in. zasad przedłużania dobowego wymiaru czasu pracy i jego ograniczeń.
W praktyce, na przykład w zakładzie, gdzie funkcjonuje zakładowa służba ratownicza, pracownicy mogą być zatrudnieni na zmianę, która trwa 24 godziny. Taka organizacja pozwala na nieprzerwaną obecność personelu gotowego do udzielenia pomocy czy interwencji. W ciągu miesiąca rozliczeniowego godziny pracy są zrównoważone tak, by czas pracy nie przekroczył ustawowego wymiaru. To umożliwia sprawne zabezpieczenie obiektu i szybkie reagowanie na zagrożenia, przy jednoczesnym poszanowaniu norm prawa pracy.
Często pojawiają się błędne interpretacje dotyczące stosowania dopuszczalnego przedłużenia do 24 godzin w systemie równoważnym. Nie zawsze pracodawcy prawidłowo ustalają okres rozliczeniowy lub zapominają o konieczności stosowania odpowiednich przepisów uzupełniających. Niewłaściwe jest też traktowanie warunków dotyczących prac ochrony lub służb ratowniczych jako ogólnych i stosowanie ich do innych grup pracowniczych. Konieczne jest również pamiętanie, że praca przez 24 godziny jest wyjątkiem wymagającym szczególnej organizacji i kontroli, zgodnej z przepisami prawa.
W przypadku wątpliwości lub szczególnych okoliczności dotyczących stosowania art. 137 KP, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy, który pomoże ustalić poprawny sposób organizacji czasu pracy zgodnie z obowiązującymi regulacjami.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.