Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 131.

Aktualizacja: 30 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Tygodniowy czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym.

§ 2.Ograniczenie przewidziane w § 1 nie dotyczy pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

V Pa 21/12Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

Wypowiedzenie umowy i nadgodziny – wyrok SO w Piotrkowie

Fragment uzasadnienia

… poz. 139). To, że taka osoba może być zatrudniona na podstawie stosunku pracy, wskazują liczne przepisy Kodeksu Pracy regulujące tę kwestię (por. art. 128 § 2 pkt 2 KP , art. 131 § 2 KP , art. 132 § 2 pkt 1 KP , art. 149 § 2 KP , art. 151 4 § 1 KP , art. 151 5 § 4 KP , art. 151 7 § 5 pkt 1 KP , art. 241 26 § 2 KP ). Z art. 241 26 § 2 k.p. wynika wprost, że osoba zarządzająca w imieniu pracodawcy zakładem pracy może być…
  • rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem
Czytaj orzeczenie
III AUa 496/12Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Wspólnik jednoosobowej sp. z o.o. a ZUS – wyrok SA

Fragment uzasadnienia

… nr 10, poz. 139). To, że taka osoba może być zatrudniona na podstawie stosunku pracy wskazują liczne przepisy Kodeksu pracy regulujące tę kwestię (por. art. 128 § 2 pkt 2, art. 131 § 2, art. 132 § 2 pkt 1, art. 149 § 2, art. 151 4 § 1, art. 151 5 § 4, art. 151 7 § 5 pkt 1, art. 241 26 § 2 ). Z art. 241 26 § 2 k.p. wynika wprost, że osoba zarządzająca w imieniu pracodawcy zakładem pracy może być zatrudniona na podstawie…
  • ubezpieczenia społeczne osób prowadzących działalność gospodarczą
Czytaj orzeczenie
II PK 271/05Wydział II

Ustalenie godzin nadliczbowych pracy urzędnika - wyrok SN 2006

Fragment uzasadnienia

… 92 ust. 1, ust. 6 i ust. 7 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (jednolity tekst: Dz. U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze. zm.) w związku z art. 131 § 1 k.p. - poprzez wyrażenie błędnego poglądu, że powołane przepisy nie mają zastosowania w sprawie, jego pełnomocnik wniósł o „uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie w całości poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego…
VIII Pa 100/22Sąd powszechny

VIII Pa 100/22

Fragment uzasadnienia

… liczbę godzin nadliczbowych w ramach poszczególnych tygodni - przekraczając przeciętnie 48 godzin pracy w przyjętym - miesięcznym okresie rozliczeniowym, naruszając tym samym art. 131 § 1 k.p. , a nadto przekroczył liczbę godzin nadliczbowych wynikających ze szczególnych potrzeb pracodawcy w limicie rocznym - w 2020 r. ilość nadgodzin wypracowanych przez M. F. , jedynie w miesiącach II, VI, VII,VIII,IX i X wyniosła 208…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 131: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 131 Kodeksu pracy reguluje maksymalny dopuszczalny tygodniowy czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi. Zgodnie z § 1 tego przepisu, czas pracy nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym. Oznacza to, że suma godzin pracy w tygodniu, uwzględniająca także nadgodziny, musi być zbilansowana na poziomie średniej ilości godzin nieprzekraczającej 48 w określonym czasie rozliczeniowym, który jest ustalany przez pracodawcę i pracownika lub określony w przepisach szczególnych. W § 2 zawarto wyjątek od tej reguły, wyłączając z jej stosowania pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy. Osoby te nie podlegają ograniczeniu co do łącznego czasu pracy, co wynika z charakteru ich obowiązków i odpowiedzialności za kierowanie zakładem.

Przepis ma zastosowanie zawsze, gdy praca wykonywana jest na podstawie umowy o pracę i istnieje konieczność rozliczenia godzin pracy w ramach konkretnych okresów rozliczeniowych. Okres ten nie jest wskazany w art. 131, lecz jest określany na podstawie przepisów wykonawczych lub umów stron. Przepis chroni pracowników przed nadmiernym obciążeniem pracą, zapobiegając nadmiernemu wydłużeniu tygodniowego czasu pracy, co ma wpływ na bezpieczeństwo oraz zdrowie pracowników.

W praktyce art. 131 KP stosuje się na przykład w zakładach pracy, gdzie prowadzone jest rozliczenie czasu pracy w systemie miesięcznym lub kwartalnym. Pracownik, który świadczy pracę w standardowym wymiarze i dodatkowo wykonuje pracę w godzinach nadliczbowych, nie może być zatrudniony tak, aby suma godzin w tygodniu, uśredniona w przyjętym okresie rozliczeniowym, przekroczyła 48 godzin. Przykładowo, jeśli w jednym tygodniu pracownik pracuje 60 godzin, to w kolejnych tygodniach musi pracować krócej, by nie przekroczyć średniej 48 godzin na tydzień w całym okresie rozliczeniowym.

Częstym nieporozumieniem jest mylne rozumienie, że tygodniowy czas pracy nie może nigdy przekroczyć 48 godzin, podczas gdy przepis mówi o średniej w okresie rozliczeniowym i dopuszcza pewne odchylenia w poszczególnych tygodniach. Innym błędem jest stosowanie limitu do pracowników zarządzających zakładami pracy, dla których ograniczenie to nie obowiązuje. Ponadto, brak świadomości co do długości okresu rozliczeniowego może prowadzić do nieprawidłowego rozliczania czasu pracy.

W przypadku indywidualnych sytuacji interpretacja oraz zastosowanie przepisu mogą wymagać konsultacji z prawnikiem, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości dotyczące ustalenia okresu rozliczeniowego lub statusu pracownika jako zarządzającego zakładem pracy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza przeciętnie 48 godzin w tygodniu?

Oznacza to średnią liczoną w przyjętym okresie rozliczeniowym, a nie limit 48 godzin w każdym tygodniu osobno.

Czy ograniczenie 48 godzin dotyczy wszystkich pracowników?

Nie, wyjątkiem są pracownicy zarządzający zakładem pracy, do których ograniczenie nie ma zastosowania.

Jak ustala się przyjęty okres rozliczeniowy?

Okres rozliczeniowy określa pracodawca lub wynika z umowy bądź przepisów, najczęściej jest to miesiąc lub dłuższy czas.

Czy mogę pracować więcej niż 48 godzin w pojedynczym tygodniu?

Tak, ale średnia liczba godzin w okresie rozliczeniowym nie może przekroczyć 48 godzin tygodniowo.

Czy menedżerowie zawsze są wyłączeni z limitu 48 godzin?

Tak, pracownicy zarządzający zakładem w imieniu pracodawcy nie podlegają temu ograniczeniu zgodnie z art. 131 § 2 KP.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 131

Zobacz wszystkie artykuły na blogu