Art. 120 Kodeksu pracy wyraźnie wskazuje, że w sytuacji, gdy pracownik wyrządzi szkodę osobie trzeciej podczas realizacji swoich obowiązków służbowych, to pracodawca ponosi wyłączną odpowiedzialność za naprawienie tej szkody. Oznacza to, że poszkodowany nie może dochodzić roszczeń bezpośrednio od pracownika. Jednakże, przepis drugi tego artykułu zaznacza, że jeśli pracodawca wypłaci odszkodowanie za takie zdarzenie, pracownik może zostać pociągnięty do odpowiedzialności wobec pracodawcy, zgodnie z innymi regulacjami przewidzianymi w tym rozdziale Kodeksu pracy. Tym samym konstrukcja normy dzieli odpowiedzialność między pracodawcę a pracownika, ale w różnym zakresie i względem różnych podmiotów.
Przepis ma zastosowanie zawsze wtedy, gdy szkoda wyrządzona jest przez pracownika w trakcie i w związku z wykonywaniem powierzonych mu obowiązków. Kluczowe jest więc, by szkoda była następstwem działań lub zaniechań pracownika w ramach jego pracy, a nie na przykład w czasie prywatnym czy poza obowiązkami służbowymi. Warto również podkreślić, że ten mechanizm ogranicza roszczenia osoby poszkodowanej wyłącznie do zatrudniającego pracodawcę. Pracodawca z kolei, po wypłacie odszkodowania, ma prawo sięgnąć po rozwiązania przewidziane w przepisach o odpowiedzialności materialnej pracownika, np. o odszkodowaniu od pracownika według zasad określonych w dalszej części Kodeksu.
Dla zobrazowania można przyjąć przykład firmy kurierskiej, w której pracownik przypadkowo uszkodził podczas rozładunku towar osoby trzeciej. Pomimo że to pracownik bezpośrednio wyrządził szkodę, to osoba pokrzywdzona ma prawo żądać odszkodowania tylko od firmy – pracodawcy. Firma po uzyskaniu roszczenia może zwrócić się do pracownika, aby ten poniósł odpowiedzialność za szkody wywołane w trakcie pracy, zgodnie z zasadami dotyczącymi odpowiedzialności materialnej. Ten przykład dobrze ukazuje, jak prawo chroni zarówno poszkodowanego, jak i reguluje stosunek wewnętrzny między pracodawcą a pracownikiem.
Jednym z częstych nieporozumień jest błędne przekonanie, że pracownik ponosi bezpośrednią odpowiedzialność cywilną względem poszkodowanego. W rzeczywistości roszczenia kierowane są wyłącznie przeciwko pracodawcy. Innym błędem jest nieuwzględnienie faktu, że odpowiedzialność pracownika wobec pracodawcy może powstać dopiero po wypłacie odszkodowania przez pracodawcę. Ponadto, często myli się zakres szkód podlegających naprawieniu i ustawowe przesłanki odpowiedzialności materialnej, które różnią się od odpowiedzialności cywilnej. Przepis art. 120 powinien być stosowany z uwzględnieniem tych zasad, żeby właściwie przypisać odpowiedzialność. W indywidualnej sprawie warto zwrócić się o poradę do prawnika, aby prawidłowo ocenić wszystkie okoliczności i obowiązujące regulacje.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
