Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 116.

Aktualizacja: 30 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Pracodawca jest obowiązany wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VII P 21/12Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Odpowiedzialność pracownika po wyroku karnym – SR Warszawa

Streszczenie

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy uznał, że pracownik nie może w procesie cywilnym skutecznie zaprzeczać popełnieniu czynu, za który został prawomocnie skazany. Związanie sądu cywilnego obejmuje nie tylko sam fakt przestępstwa, ale też jego znamiona i istotne okoliczności, jeśli stanowią element ustaleń wyroku karnego. To ważne orzeczenie…
VI P 824/14Sąd Rejonowy w Białymstoku

Zwrot nienależnego świadczenia w pracy – wyrok SR

Streszczenie

Sąd Rejonowy w Białymstoku zasądził zwrot 13 250 zł jako świadczenia nienależnego i uznał, że pozwany nie wykazał przesłanek z art. 411 k.c. wyłączających obowiązek zwrotu. Orzeczenie jest ważne, bo potwierdza, że w sporze o nienależne świadczenie to pozwany musi udowodnić okoliczności blokujące roszczenie powoda.
VII P 1429/13Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Odpowiedzialność pracownika za zatrzymanie mienia pracodawcy

Fragment uzasadnienia

… z którego wynikła szkoda ( art. 115 k.p. ). Na pracodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody ( art. 116 k.p. ). Zgodnie z normą art. 119 k.p. odszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody, z tym, że jeżeli…
I Ca 345/13Sąd Okręgowy w Zamościu

Weksel zabezpieczający szkodę pracownika jest nieważny

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Zamościu oddalił apelację i potwierdził, że weksel wystawiony jako zabezpieczenie roszczeń pracodawcy za szkodę wyrządzoną przez pracownika jest nieważny. Uznał, że takie zabezpieczenie narusza przepisy prawa pracy i nie może być skutecznie dochodzone na podstawie prawa wekslowego. To ważny precedens dla sporów o…
  • nieważność czynności prawnej
  • weksel
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 116: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 116 Kodeksu pracy jasno określa, że to pracodawca musi wykazać dwie istotne kwestie, aby móc skutecznie dochodzić odpowiedzialności pracownika za szkody. Po pierwsze, musi wskazać okoliczności, które uzasadniają przypisanie pracownikowi odpowiedzialności. Oznacza to, że pracodawca musi dowieść, iż to właśnie zachowanie lub działanie pracownika doprowadziło do powstania szkody. Po drugie, musi wykazać, jaka jest wysokość tej szkody, czyli jaki jest faktyczny wymiar finansowy poniesionej straty. Przepis ten podkreśla, że nie wystarczy samo zgłoszenie roszczenia – konieczne jest udokumentowanie obu tych elementów, co chroni pracownika przed arbitralnymi roszczeniami i zapewnia przejrzystość procesu odpowiedzialności materialnej.

Przepis ten stosuje się w sytuacjach, gdy pracodawca zamierza pociągnąć pracownika do odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną na mieniu firmy lub w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. Odpowiedzialność pracownika może dotyczyć szkód powstałych z winy umyślnej lub nieumyślnej. Artykuł 116 wyznacza podstawowe ramy dowodowe w takich postępowaniach, wymagając od pracodawcy wykazania związku przyczynowego między działaniem lub zaniedbaniem pracownika a szkodą oraz precyzyjnego oszacowania wielkości szkody. Bez spełnienia tych warunków roszczenie nie może być skutecznie egzekwowane.

W codziennej praktyce może to wyglądać w ten sposób, że na przykład pracownik podczas wykonywania swoich obowiązków sprzętowo uszkodzi urządzenie biurowe. Pracodawca, chcąc odzyskać koszty naprawy, musi zebrać dowody potwierdzające, że to konkretne działanie pracownika spowodowało szkodę, a także przedstawić kosztorys naprawy lub wymiany sprzętu. Dopiero wówczas można mówić o podstawie do obciążenia pracownika odpowiedzialnością materialną. W przeciwnym razie roszczenie może zostać odrzucone lub uznane za bezzasadne.

Jednym z częstych błędów przy stosowaniu art. 116 KP jest domniemanie automatycznej winy pracownika bez dostarczenia odpowiednich dowodów. Pracodawcy nierzadko przedstawiają jedynie fakt powstania szkody lub jej wysokość, zapominając o wykazaniu, że pracownik był rzeczywiście przyczyną tej szkody. Innym nieporozumieniem jest nieprecyzyjne oszacowanie wielkości poniesionych strat, co może skutkować odrzuceniem roszczenia z powodu braku rzetelnych podstaw. Artykuł 116 wyraźnie wymaga, aby obydwa te elementy były udokumentowane i wykazane w sposób jasny i przekonujący. Warto pamiętać, że w indywidualnej sytuacji zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, by odpowiednio przygotować dowody lub ocenić zasadność roszczenia.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto musi udowodnić winę pracownika za szkodę?

Zgodnie z art. 116 KP, obowiązek wykazania winy oraz okoliczności uzasadniających odpowiedzialność spoczywa na pracodawcy.

Czy pracodawca musi także wykazać wysokość szkody?

Tak, przepis wymaga, aby pracodawca udowodnił także wysokość powstałej szkody.

Co jeśli pracodawca nie udowodni winy pracownika?

Brak wykazania winy pracownika powoduje, że roszczenie pracodawcy z tytułu odpowiedzialności materialnej jest bezzasadne.

Czy przepis dotyczy tylko szkód umyślnych?

Nie, art. 116 KP stosuje się do wszystkich szkód powstałych wskutek działań lub zaniechań pracownika, zarówno umyślnych, jak i nieumyślnych.

Czy mogę samodzielnie ocenić, czy odpowiedzialność pracownika jest zasadna?

W indywidualnych sprawach warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni okoliczności i udzieli fachowej pomocy.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 116

Zobacz wszystkie artykuły na blogu