PrawMi

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 108.

Aktualizacja: 30 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy, pracodawca może stosować:

1)karę upomnienia;

2)karę nagany.

§ 2.Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu lub spożywanie alkoholu lub zażywanie środka działającego podobnie do alkoholu w czasie pracy – pracodawca może również stosować karę pieniężną.

§ 3.Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1–3.

§ 4.Wpływy z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IV P 54/15Sąd Rejonowy w Kępnie

Uchylenie kary nagany za spóźniony sprzeciw pracodawcy

Fragment uzasadnienia

… z dnia 6 lipca 2015 r. doręczonym powódce w dniu 7 lipca 2015 r. za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy wymierzona została powódce na podstawie art. 108 § 1 k.p. kara nagany. Dowód: nagana k- 22, wyjaśnienia stron Pismem z dnia 13 lipca 2015 r. nadanym w placówce pocztowej w dniu 13 lipca 2015 r. powódka złożyła sprzeciw od wymierzonej jej kary nagany wskazując na rażące naruszenie przepisów…
  • kary porządkowe
Czytaj orzeczenie
IV P 102/15Sąd Rejonowy w Rzeszowie

Kara porządkowa za naruszenie obowiązków pracownika – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 KP . Mając na uwadze powyższe, Sąd przyjął, że K. A. popełnił przekroczenie w rozumieniu art. 108 § 1 KP . Powyższe skutkowało oddaleniem powództwa. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 KPC w zw. z art. 108 § 1 KPC .
  • porządkowa odpowiedzialność pracowników
Czytaj orzeczenie
X P 1213/14Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu

Uchylenie kary nagany za brak wysłuchania pracownika

Fragment uzasadnienia

… pracownika niektórych obowiązków. Spełnia ona zatem funkcję represyjną. Zapobiegając naruszaniu obowiązków pracowniczych, spełnia ona również funkcję prewencyjną. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p. za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz…
Czytaj orzeczenie
I PKN 150/00Wydział I

Nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy a kara porządkowa - wyrok SN

Fragment uzasadnienia

… nie stanowi negatywnej przesłanki do ukarania. Henryk F. zaskarżył ten wyrok kasacją. Wskazując jako jej podstawę narusze- nie prawa materialnego „przez niewłaściwe zastosowanie art. 108 par. 1 kp. i błędną jego wykładnię”, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu ostatniemu Sądowi do ponownego rozpoznania. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, brak…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 108: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Przepis art. 108 Kodeksu pracy kompleksowo reguluje zasady stosowania kar wobec pracowników za naruszenia w pracy, w szczególności dotyczące organizacji i porządku pracy, przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) oraz przepisów przeciwpożarowych. W § 1 wskazuje on, że pracodawca może zastosować karę upomnienia lub nagany za nieprzestrzeganie tych ustaleń, a także za niewłaściwe potwierdzanie obecności i usprawiedliwianie nieobecności. W § 2 uzupełniono katalog przewinień, które mogą skutkować karą pieniężną, m.in. opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości oraz spożywanie alkoholu lub podobnych środków w czasie pracy. § 3 wskazuje na ograniczenia wysokości kar pieniężnych, które nie mogą przekroczyć jednodniowego wynagrodzenia za jedno przewinienie i łącznie nie mogą przewyższyć jednej dziesiątej wynagrodzenia po potrąceniach. Ostatecznie § 4 stanowi, że środki uzyskane z kar pieniężnych mają być przeznaczane na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Przepis art. 108 KP znajduje zastosowanie przede wszystkim przy wykroczeniach pracowniczych wobec obowiązującego porządku pracy i przepisów BHP. Stosując kary, pracodawca powinien kierować się rodzajem i skalą naruszenia. Zasady te obowiązują w wszelkich miejscach pracy podlegających polskiemu kodeksowi pracy, niezależnie od branży, szczególnie tam, gdzie przepisy przeciwpożarowe i BHP mają kluczowe znaczenie dla zdrowia i życia pracowników.

Przykładem zastosowania art. 108 KP może być sytuacja, gdy pracownik regularnie spóźnia się do pracy, nie usprawiedliwiając tego, co stanowi naruszenie organizacji pracy. Pracodawca może zastosować karę upomnienia lub nagany. Jeśli natomiast pracownik opuszcza stanowisko bez zgody lub pojawia się pijany, może zostać ukarany także karą pieniężną, jednak w granicach przewidzianych w § 3. Wpływy z tej kary posłużą poprawie warunków BHP, na przykład zakupowi dodatkowego sprzętu ochronnego.

Częste błędy przy stosowaniu tego przepisu wynikają z nieprawidłowego kwalifikowania naruszeń oraz nieznajomości ograniczeń dotyczących wysokości kary pieniężnej. Pracodawcy czasem stosują kary finansowe bez podstawy prawnej lub przekraczają ustawowe limity, co może skutkować koniecznością zwrotu tych środków. Ponadto mylone bywa potwierdzanie obecności z godzinami pracy, co może prowadzić do nieusprawiedliwionych sankcji. Art. 108 KP wymaga więc precyzyjnego stosowania zgodnie z literalnym brzmieniem, a w indywidualnej sprawie zalecana jest konsultacja z prawnikiem, by uniknąć sporów i błędów proceduralnych.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie kary może stosować pracodawca za naruszenie BHP?

Pracodawca może nałożyć karę upomnienia, nagany oraz karę pieniężną za nieprzestrzeganie przepisów BHP.

Czy kara pieniężna może być dowolnie wysoka?

Nie, kara pieniężna nie może przekraczać jednodniowego wynagrodzenia za jedno wykroczenie ani łącznie jednej dziesiątej wynagrodzenia po potrąceniach.

Czy spożywanie alkoholu w pracy zawsze skutkuje karą pieniężną?

Tak, stawienie się do pracy lub spożywanie alkoholu w pracy uprawnia pracodawcę do nałożenia kary pieniężnej.

Na co przeznacza się środki z kar pieniężnych nałożonych na pracowników?

Wpływy z kar pieniężnych należy przeznaczyć na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Czy pracodawca może karać pracownika za niewłaściwe potwierdzanie obecności w pracy?

Tak, nieprzestrzeganie przyjętego sposobu potwierdzania przybycia lub obecności w pracy może skutkować upomnieniem lub naganą.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 108
← Wróć do pełnej ustawy

Powiązane artykuły na blogu PrawMi

Zobacz wszystkie artykuły na blogu