Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 105.

Aktualizacja: 30 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Pracownikom, którzy przez wzorowe wypełnianie swoich obowiązków, przejawianie inicjatywy w pracy i podnoszenie jej wydajności oraz jakości przyczyniają się szczególnie do wykonywania zadań zakładu, mogą być przyznawane nagrody i wyróżnienia. Odpis zawiadomienia o przyznaniu nagrody lub wyróżnienia składa się do akt osobowych pracownika.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

V U 1803/12Sąd Okręgowy w Legnicy

Zwrot nienależnie pobranej emerytury a podatek dochodowy

Fragment uzasadnienia

… z art. 104 ust. 1, 2, 6, 7, 8 i 9 ustawy prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu, na zasadach określonych w ust. 3-8 oraz w art. 105 , w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 2. (ust. 1). Za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 1, uważa się…
  • zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Czytaj orzeczenie
I UK 30/11Wydział I

Nagroda barbórkowa a składki na ubezpieczenia społeczne - wyrok SN 2011

Fragment uzasadnienia

… który nie jest uzależniony od woli pracodawcy, bo przyznawana jest w wypadku spełnienia przez pracownika ściśle określonych warunków. Nie stanowi zatem nagrody w rozumieniu art. 105 k.p., ale jest dodatkowym świadczeniem branżowym przyznanym z tytułu uroczystego dnia, który nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie Spółki, uznając interpretację organu rento-…
II UZP 4/95Wydział II

Nagrody okolicznościowe w ubezpieczeniach społecznych - wyrok SN 1995

Fragment uzasadnienia

… wyraził pogląd, że skoro przyznanie nagrody jest uzależnione od osiągnięć w pracy zawodowej, to pomimo wypłacania jej z okazji uroczystego dnia, stanowi ona nagrodę w rozumieniu art. 105 kodeksu pracy i nie jest nagrodą okolicznościową w rozumieniu § 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie składek. Sąd Najwyższy podziela pogląd, że omawiane nagrody są nagrodami w rozu- mieniu art. 105 k.p. i stanowią część dochodu w gotówce…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 105: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Przepis artykułu 105 Kodeksu pracy ustanawia podstawy do przyznawania nagród i wyróżnień dla pracowników, którzy w sposób szczególny wyróżniają się w wykonywaniu powierzonych im zadań. Mowa tu o pracownikach, którzy poprzez wzorowe wypełnianie swoich obowiązków, aktywne inicjowanie działań w pracy oraz podnoszenie wydajności i jakości pracy, przyczyniają się do skutecznego realizowania celów i zadań zakładu pracy. Norma wskazuje na charakter dodatkowego uznania, które ma motywować zaangażowanie i inicjatywę pracowników. Ponadto przepis wymaga, aby informacja o przyznaniu nagrody lub wyróżnienia znalazła się w dokumentacji personalnej pracownika, co pozwala zachować formalny ślad takiego wyróżnienia i może mieć wpływ na dalszy rozwój zawodowy oraz ocenę pracownika.

Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, gdy pracodawca dostrzega i chce formalnie docenić pracownika za wybitne zaangażowanie oraz pozytywny wpływ na efektywność i jakość działalności przedsiębiorstwa. Ważnym elementem jest uznanie wkładu indywidualnego pracownika w funkcjonowanie zakładu. Kryteria przyznawania nagród są wskazane na poziomie ogólnym i zależą od oceny pracodawcy, który decyduje o tym, czy działalność pracownika spełnia wymogi wzorowego wykonywania obowiązków, aktywnej postawy oraz podnoszenia standardów pracy.

W praktyce, przykładem zastosowania artykułu 105 może być sytuacja, w której pracownik działu produkcji zgłasza propozycję usprawnienia procesu technologicznego, co prowadzi do wzrostu wydajności i jednocześnie poprawy jakości wytwarzanego produktu. Pracodawca docenia tę inicjatywę, przyznając mu nagrodę za wzorowe wypełnianie obowiązków i aktywność. Zawiadomienie o tej nagrodzie jest dołączane do akt osobowych pracownika, co formalizuje jego zasługi i może wpłynąć na przyszłe decyzje kadrowe.

Często pojawiające się błędy przy stosowaniu przepisu Art. 105 KP dotyczą braku jednoznacznych kryteriów przyznawania nagród, co może prowadzić do niejasności i poczucia niesprawiedliwości wśród pracowników. Innym problemem jest pominięcie obowiązku wpisania informacji o nagrodzie do akt osobowych, co utrudnia dokumentowanie osiągnięć pracownika oraz może wpływać na jego dalszą karierę. Należy pamiętać, że nagrody i wyróżnienia stanowią ważny element motywacji oraz oceny pracowniczej, dlatego ich przyznawanie powinno być transparentne i oparte na rzeczywistych przesłankach. Artykuł 105 wskazuje wyraźnie, że jest to prerogatywa pracodawcy, a sama norma nie przewiduje automatyzmu ani szczegółowych procedur. W przypadku wątpliwości dotyczących indywidualnej sytuacji pracownika lub stosowania przepisu warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może otrzymać nagrodę zgodnie z art. 105 Kodeksu pracy?

Nagrodę mogą dostać pracownicy, którzy wzorowo wypełniają obowiązki, przejawiają inicjatywę i przyczyniają się do wydajności oraz jakości pracy zakładu.

Czy przyznanie nagrody musi być udokumentowane?

Tak, zawiadomienie o przyznaniu nagrody lub wyróżnienia musi być dołączone do akt osobowych pracownika.

Czy artykuł 105 KP określa szczegółowe kryteria nagród?

Nie, kryteria przyznawania nagród wynikają z oceny pracodawcy, który decyduje o wzorowym wykonywaniu obowiązków i inicjatywie.

Czy pracownik może domagać się nagrody z mocy prawa?

Przepis daje możliwość przyznania nagród, nie jest jednak uprawnieniem pracownika do ubiegania się o nie.

Jakie znaczenie ma wpis do akt osobowych nagrody?

Wpis formalizuje wyróżnienie i może mieć wpływ na ocenę i rozwój zawodowy pracownika.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 105

Zobacz wszystkie artykuły na blogu