Artykuł 1035 Kodeksu pracy określa zasady zwrotu przez pracownika kosztów poniesionych przez pracodawcę na jego podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Norma ta wskazuje cztery konkretne sytuacje, w których pracownik jest zobowiązany do zwrotu tych kosztów w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia po zakończeniu lub w trakcie podnoszenia kwalifikacji. Po pierwsze, gdy pracownik bez uzasadnionych przyczyn nie podejmie podnoszenia kwalifikacji lub przerwie ten proces. Po drugie, jeśli pracodawca rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy w trakcie podnoszenia kwalifikacji lub do 3 lat po jej ukończeniu zgodnie z umową. Po trzecie i czwarte, gdy pracownik sam rozwiąże umowę o pracę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia na określonych warunkach, które wyłączają prawo do zwrotu kosztów, a tym samym w pozostałych sytuacjach jest zobowiązany do zapłaty. Przepis reguluje zatem konkretne warunki, kiedy pracownik musi zwrócić środki poniesione przez pracodawcę na jego rozwój zawodowy.
Przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy pracownik bierze udział w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych na koszt pracodawcy i zawiera z nim odpowiednią umowę, o której mowa w art. 1034 Kodeksu pracy. Okres obowiązywania tej umowy nie może być dłuższy niż 3 lata po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji. Zwrot kosztów ma charakter proporcjonalny – wyliczany jest na podstawie okresu zatrudnienia po zakończeniu lub w trakcie kursów. Warunkiem zwrotu jest naruszenie lub zerwanie tych warunków przez pracownika, np. przerwanie kursu bez uzasadnionych powodów lub rozwiązanie umowy w sposób naruszający ustalenia.
Przykład praktyczny może dotyczyć pracownika, który otrzymał szkolenie specjalistyczne zorganizowane przez pracodawcę i podpisał umowę zobowiązującą do pozostania w firmie przez określony czas. Jeśli pracownik bez ważnego powodu przerwie szkolenie lub odejdzie z pracy przed upływem tego czasu, wtedy zgodnie z art. 1035 KP będzie musiał zwrócić część poniesionych kosztów proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu zatrudnienia. Jest to zabezpieczenie interesów pracodawcy, który inwestuje w rozwój swoich pracowników.
Często pojawiają się błędy interpretacyjne dotyczące kwestii uzasadnionych przyczyn przerwania podnoszenia kwalifikacji czy rozwiązywania umowy o pracę. Pracownicy mylnie uważają, że mogą swobodnie przerywać szkolenia bez konsekwencji, co jest sprzeczne z przepisami. Niejednokrotnie dochodzi także do błędów w ustaleniu okresu proporcjonalnego zwrotu kosztów, zwłaszcza gdy umowa przewiduje różne terminy. Ważne jest zrozumienie, że umowa i przepisy muszą być ściśle przestrzegane, a w razie wątpliwości interpretacyjnych wskazane jest wsparcie prawne. W indywidualnych sprawach warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo rozpoznać prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w tym zakresie.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.