Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 618f.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Biegłemu i specjaliście niebędącemu funkcjonariuszem organów procesowych powołanym przez sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę oraz zwrot poniesionych przez nich wydatków w zakresie, w jakim bezpośrednio dotyczyły one konkretnej opinii i były niezbędne dla jej wydania.

§ 2.Wysokość wynagrodzenia za wykonaną pracę biegłego i specjalisty niebędącego funkcjonariuszem organów procesowych ustala się uwzględniając wymagane kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii czas i nakład pracy, a wysokość wydatków, o których mowa w § 1 – na podstawie złożonego rachunku.

§ 3.Wynagrodzenie biegłych oblicza się według stawki wynagrodzenia za godzinę pracy albo według taryfy zryczałtowanej określonej dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu na dziedzinę, w której są oni specjalistami. Podstawę obliczenia stawki wynagrodzenia za godzinę pracy i taryfy zryczałtowanej stanowi ułamek kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa.

§ 4.Wynagrodzenie biegłego i specjalisty niebędącego funkcjonariuszem organów procesowych, będących podatnikami obowiązanymi do rozliczenia podatku od towarów i usług, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług, określoną zgodnie ze stawką tego podatku obowiązującą w dniu orzekania o tym wynagrodzeniu.

§ 4a.Jeżeli opinia jest fałszywa, wynagrodzenie oraz zwrot jakichkolwiek kosztów poniesionych przez biegłego związanych z jej sporządzeniem lub złożeniem nie przysługują.

§ 4b.Jeżeli opinia jest nierzetelna lub została sporządzona lub złożona ze znacznym nieusprawiedliwionym opóźnieniem, wynagrodzenie ulega odpowiedniemu obniżeniu; można również odstąpić od przyznania wynagrodzenia lub zwrotu jakichkolwiek kosztów poniesionych przez biegłego związanych z jej sporządzeniem lub złożeniem.

§ 5.Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, stawki wynagrodzenia biegłych za wykonaną pracę oraz taryfy zryczałtowane, o których mowa w § 3, mając na uwadze nakład pracy i kwalifikacje biegłego oraz poziom wynagrodzeń uzyskiwanych przez pracowników wykonujących podobne zawody, stopień złożoności problemu będącego przedmiotem opinii oraz warunki, w jakich opracowano opinię, a także sposób dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 618f KPK reguluje wynagrodzenie i zwrot wydatków należne biegłemu oraz specjaliście, który nie jest funkcjonariuszem organów procesowych. Uprawnienie to dotyczy osób powołanych przez sąd albo organ prowadzący postępowanie przygotowawcze. Zwrot obejmuje tylko takie wydatki, które bezpośrednio dotyczą konkretnej opinii i były niezbędne do jej wydania. Przy ustalaniu wynagrodzenia uwzględnia się wymagane kwalifikacje, czas potrzebny na sporządzenie opinii oraz nakład pracy. Wydatki ustala się na podstawie złożonego rachunku.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się, gdy w postępowaniu karnym potrzebna jest opinia wymagająca wiadomości specjalnych, a sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze powołuje w tym celu biegłego albo określonego specjalistę. Wynagrodzenie biegłych oblicza się według stawki godzinowej albo taryfy zryczałtowanej przewidzianej dla danej kategorii specjalistów. Podstawą tych stawek jest ułamek kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, określanej w ustawie budżetowej. Jeżeli biegły lub specjalista jest podatnikiem obowiązanym do rozliczenia VAT, wynagrodzenie podwyższa się o podatek według stawki obowiązującej w dniu orzekania o wynagrodzeniu. Szczegółowe stawki, taryfy oraz sposób dokumentowania niezbędnych wydatków ma określić Minister Sprawiedliwości w rozporządzeniu.

Przykład zastosowania

Sąd powołuje biegłego z zakresu medycyny, aby sporządził opinię dotyczącą obrażeń opisanych w aktach sprawy. Biegły wykonuje pracę, a także ponosi niezbędny wydatek bezpośrednio związany z przygotowaniem tej konkretnej opinii i przedstawia rachunek. Przy ustalaniu należności uwzględnia się jego kwalifikacje, czas i nakład pracy, a wydatki ocenia się według złożonego rachunku. Jeżeli biegły jest podatnikiem VAT obowiązanym do jego rozliczenia, przyznane wynagrodzenie zostaje podwyższone o kwotę tego podatku.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Art. 618f KPK nie przewiduje zwrotu każdego wydatku poniesionego przez biegłego lub specjalistę, lecz tylko kosztów bezpośrednio związanych z daną opinią i niezbędnych do jej wydania. Samo wykonanie opinii nie oznacza też, że wynagrodzenie zawsze zostanie przyznane w pełnej wysokości. Jeżeli opinia jest fałszywa, biegłemu nie przysługuje ani wynagrodzenie, ani zwrot kosztów związanych z jej sporządzeniem lub złożeniem. W razie opinii nierzetelnej albo sporządzonej lub złożonej ze znacznym nieusprawiedliwionym opóźnieniem wynagrodzenie może zostać odpowiednio obniżone, a możliwe jest również nieprzyznanie wynagrodzenia lub zwrotu kosztów. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Komu przysługuje wynagrodzenie na podstawie art. 618f KPK?

Wynagrodzenie przysługuje biegłemu oraz specjaliście niebędącemu funkcjonariuszem organów procesowych, powołanym przez sąd albo organ prowadzący postępowanie przygotowawcze.

Czy biegły może otrzymać zwrot wydatków?

Tak, ale tylko w zakresie wydatków bezpośrednio dotyczących konkretnej opinii i niezbędnych do jej wydania. Wysokość wydatków ustala się na podstawie złożonego rachunku.

Od czego zależy wysokość wynagrodzenia biegłego?

Uwzględnia się wymagane kwalifikacje, czas potrzebny do wydania opinii oraz nakład pracy. Wynagrodzenie biegłych oblicza się według stawki godzinowej albo taryfy zryczałtowanej.

Czy do wynagrodzenia biegłego dolicza się VAT?

Tak, jeżeli biegły lub specjalista jest podatnikiem obowiązanym do rozliczenia VAT. Podwyższenie następuje według stawki obowiązującej w dniu orzekania o wynagrodzeniu.

Czy biegły otrzyma wynagrodzenie za nierzetelną opinię?

W razie nierzetelnej opinii wynagrodzenie może zostać odpowiednio obniżone. Można także odstąpić od przyznania wynagrodzenia lub zwrotu kosztów, a za opinię fałszywą należności nie przysługują.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy