Art. 611wj.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 611wj KPK zawiera jedną, bardzo zwięzłą normę: koszty związane z wykonaniem nakazu ponosi Skarb Państwa. Oznacza to, że wydatki, które powstają po stronie polskich organów w toku czynności zmierzających do wykonania nakazu, nie są przerzucane na osobę, której nakaz dotyczy, ani na osobę chronioną czy pokrzywdzonego. Ustawodawca przesądził tu o podmiocie finansującym, a nie o katalogu poszczególnych wydatków - przepis nie wylicza, jakie konkretnie koszty wchodzą w grę. W praktyce chodzi o wszystkie racjonalnie powiązane z wykonaniem nakazu nakłady organów procesowych, na przykład koszty korespondencji, tłumaczeń, doręczeń czy czynności organizacyjnych. Reguła ta ma charakter bezwarunkowy: przepis nie przewiduje wyjątków ani możliwości obciążenia kosztami innego podmiotu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy polski organ podejmuje czynności zmierzające do wykonania nakazu, o którym mowa w regulacji, w ramach której art. 611wj KPK został umieszczony. Warunkiem jego zastosowania jest zatem samo prowadzenie postępowania wykonawczego lub wykonawczo-pomocniczego dotyczącego takiego nakazu, niezależnie od tego, czy czynności zakończą się powodzeniem. Nie ma znaczenia sytuacja majątkowa osoby, której nakaz dotyczy, ponieważ przepis nie uzależnia zasady finansowania od jakichkolwiek okoliczności osobistych. Art. 611wj KPK nie reguluje natomiast kosztów innych postępowań toczących się równolegle, na przykład zasadniczego postępowania karnego, gdzie obowiązują odrębne zasady rozliczania kosztów procesu. Jest to więc norma szczególna, ograniczona do etapu wykonania nakazu.

Przykład zastosowania

Załóżmy, że do polskiego sądu wpływa nakaz, którego wykonanie wymaga przetłumaczenia dokumentów, powiadomienia zainteresowanych osób oraz wymiany korespondencji z organem, który nakaz wydał. Sąd zleca tłumaczenie, ponosi opłaty pocztowe i wydatki związane z doręczeniami. Zgodnie z art. 611wj KPK wszystkie te wydatki pokrywa Skarb Państwa, a sąd nie wydaje postanowienia obciążającego nimi osobę, której nakaz dotyczy. Nawet gdyby w toku czynności okazało się, że nakaz ostatecznie nie zostanie wykonany, poniesione już koszty i tak obciążają Skarb Państwa.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest zakładanie, że skoro postępowanie karne kończy się zwykle obciążeniem skazanego kosztami, to tak samo jest przy wykonaniu nakazu - art. 611wj KPK wprowadza tu odmienną zasadę. Drugie nieporozumienie polega na utożsamianiu kosztów wykonania nakazu z kosztami własnymi stron, takimi jak wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru; przepis dotyczy wydatków ponoszonych w związku z wykonaniem nakazu, a nie prywatnych nakładów uczestników. Trzeci częsty błąd to przekonanie, że osoba chroniona musi zaliczkować jakiekolwiek wydatki, aby czynności zostały podjęte - przepis takiego obowiązku nie przewiduje. Warto też pamiętać, że art. 611wj KPK nie przesądza o zwrocie kosztów między państwami, lecz o tym, kto finansuje je w polskim porządku prawnym. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy pojawia się spór o zakres konkretnych wydatków, warto skonsultować się z prawnikiem.