Art. 611ta.

Co stanowi przepis

Art. 611ta KPK reguluje czynności poprzedzające wystąpienie polskiego sądu do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przejęcie do wykonania orzeczenia skazującego na karę pozbawienia wolności lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności. Zgodnie z § 1, jeżeli sąd zamierza wystąpić do państwa, o którym mowa w art. 611t § 3 pkt 3, musi najpierw zwrócić się do właściwego sądu lub innego organu tego państwa o zgodę na przekazanie orzeczenia do wykonania. W pozostałych wypadkach uzyskiwanie zgody nie jest wymagane, jednak sąd ma możliwość zwrócenia się o opinię w przedmiocie przekazania - jest to uprawnienie, a nie obowiązek. Paragraf 2 przewiduje natomiast, że jeżeli ujawnią się okoliczności wskazujące, iż przekazanie orzeczenia nie pozwoliłoby w większym stopniu zrealizować wychowawczych i zapobiegawczych celów kary, sąd może odstąpić od wystąpienia albo już złożone wystąpienie cofnąć. Przepis ma więc charakter porządkujący i zabezpieczający prawidłowość całej procedury.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma znajduje zastosowanie na etapie postępowania wykonawczego, gdy rozważane jest przeniesienie wykonania prawomocnego orzeczenia do innego państwa członkowskiego. Kluczowe jest ustalenie, czy dana sytuacja mieści się w kategorii wskazanej w art. 611t § 3 pkt 3 - wówczas zgoda państwa wykonania stanowi warunek dopuszczalności wystąpienia. W pozostałych konfiguracjach sąd sam ocenia, czy wystąpienie o opinię jest celowe, na przykład gdy istnieją wątpliwości co do warunków odbywania kary lub sytuacji rodzinnej skazanego. Paragraf 2 uruchamia się natomiast w każdej chwili, w której pojawią się nowe informacje przemawiające przeciwko przekazaniu, także już po skierowaniu wystąpienia.

Przykład

Skazany na karę pozbawienia wolności obywatel innego państwa unijnego wyraża chęć odbywania kary w kraju, w którym mieszka jego rodzina. Sąd rozważa wystąpienie o przejęcie wykonania orzeczenia i zgodnie z art. 611ta § 1 KPK zwraca się do właściwego organu tego państwa o zgodę lub o opinię, zależnie od podstawy wystąpienia. W odpowiedzi otrzymuje informację, że skazany od lat nie utrzymuje kontaktu z rodziną, a jego więzi z tym krajem są iluzoryczne. Uznając, że przekazanie nie posłużyłoby lepszej realizacji wychowawczych i zapobiegawczych celów kary, sąd może na podstawie § 2 odstąpić od wystąpienia albo cofnąć już skierowane.

Częste nieporozumienia

Błędem jest przyjmowanie, że zgoda państwa wykonania jest wymagana zawsze - art. 611ta § 1 KPK zawęża ten obowiązek do wypadku z art. 611t § 3 pkt 3, a w pozostałych sytuacjach mowa jedynie o fakultatywnej opinii. Druga częsta pomyłka to traktowanie opinii jako wiążącej dla sądu; ma ona charakter informacyjny i wspiera ocenę celowości przekazania. Nietrafne jest też założenie, że raz złożone wystąpienie jest nieodwołalne - przepis wyraźnie dopuszcza jego cofnięcie. Wreszcie sama zgoda skazanego nie przesądza o przekazaniu, skoro decydujące jest kryterium realizacji celów kary. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.