Art. 611tb.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 611tb. KPK reguluje sposób procedowania sądu polskiego, gdy rozważa on wystąpienie do właściwego sądu lub innego organu państwa wykonania orzeczenia o przejęcie wykonania kary. Zgodnie z § 1 sprawa rozpoznawana jest na posiedzeniu, w którym prawo udziału mają prokurator, skazany przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz jego obrońca, jeżeli się stawi. Na wydane w tym trybie postanowienie zażalenie nie przysługuje, co oznacza, że rozstrzygnięcie jest w tym zakresie niezaskarżalne. Paragrafy 2 i 3 gwarantują skazanemu przebywającemu w kraju możliwość zajęcia stanowiska ustnie lub na piśmie, a tam, gdzie prawo wymaga jego zgody na przekazanie, sąd odbiera od niego oświadczenie w tej sprawie. Brak zgody skutkuje umorzeniem postępowania w przedmiocie wystąpienia, chyba że zastosowanie znajduje art. 611t § 5 KPK, czyli wypadek, w którym zgoda nie jest konieczna. Paragraf 4 nakłada na sąd obowiązek zawiadomienia skazanego o przekazaniu orzeczenia, a jeżeli nie przebywa on w Polsce - przesłania zawiadomienia wraz z zaświadczeniem z art. 611t § 6 do państwa wykonania orzeczenia. Paragraf 5 zawiera delegację dla Ministra Sprawiedliwości do określenia wzoru takiego zawiadomienia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w postępowaniu wykonawczym o charakterze transgranicznym, gdy polski sąd rozważa przekazanie prawomocnego orzeczenia skazującego do wykonania w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Warunkiem uruchomienia trybu z art. 611tb. KPK jest zainicjowanie sprawy wystąpienia, o którym mowa w art. 611t § 1 KPK. Zakres uprawnień skazanego zależy od tego, czy przebywa on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tylko wtedy bierze on udział w posiedzeniu i składa oświadczenie bezpośrednio przed sądem. Znaczenie ma także to, czy w danej konfiguracji prawnej wymagana jest jego zgoda na przekazanie.

Przykład

Osoba skazana w Polsce na karę pozbawienia wolności ma stałe miejsce zamieszkania i rodzinę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, a sąd rozważa wystąpienie o wykonanie kary w tym państwie. Sąd wyznacza posiedzenie, o którym zawiadamia prokuratora, skazanego przebywającego w kraju oraz jego obrońcę. Na posiedzeniu skazany oświadcza ustnie, że popiera przekazanie, a jego stanowisko zostaje utrwalone w protokole i wraz z zaświadczeniem przesłane do państwa wykonania orzeczenia. Gdyby zgoda była wymagana, a skazany jej nie wyraził, sąd umorzyłby postępowanie w przedmiocie wystąpienia, o ile nie zachodziłby wyjątek z art. 611t § 5 KPK.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że postanowienie sądu można zaskarżyć zażaleniem - § 1 wprost to wyklucza. Drugim jest założenie, że sprzeciw skazanego zawsze blokuje przekazanie, podczas gdy istnieją wypadki, w których zgoda nie jest wymagana. Nietrafne jest też utożsamianie zawiadomienia z § 4 z samą decyzją o przekazaniu - ma ono charakter informacyjny. Wreszcie nieobecność skazanego na posiedzeniu nie oznacza automatycznie wadliwości postępowania, skoro udział jest jego prawem, a nie obowiązkiem. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.