Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 611t.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.W razie prawomocnego orzeczenia przez sąd polski wobec obywatela polskiego lub cudzoziemca kary pozbawienia wolności podlegającej wykonaniu, sąd okręgowy, w którego okręgu wydano orzeczenie, za zgodą skazanego, może wystąpić o wykonanie orzeczenia bezpośrednio do właściwego sądu lub innego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zwanego w niniejszym rozdziale „państwem wykonania orzeczenia”, jeżeli przekazanie orzeczenia do wykonania pozwoli w większym stopniu zrealizować wychowawcze i zapobiegawcze cele kary.

§ 2.Wystąpienie, o którym mowa w § 1, może nastąpić także na wniosek Ministra Sprawiedliwości, właściwego sądu lub innego organu państwa wykonania orzeczenia lub skazanego.

§ 3.Wystąpienie, o którym mowa w § 1, sąd kieruje do właściwego sądu lub innego organu:

1)państwa wykonania orzeczenia, którego skazany jest obywatelem i w którym posiada stałe lub czasowe miejsce pobytu,

2)państwa wykonania orzeczenia, którego skazany jest obywatelem i w którym nie posiada stałego lub czasowego miejsca pobytu, lecz na podstawie prawomocnej decyzji będzie do niego wydalony po odbyciu kary lub zwolnieniu z zakładu karnego,

3)innego państwa wykonania orzeczenia, za zgodą właściwego sądu lub innego organu tego państwa – o ile skazany przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w państwie, do którego skierowano wystąpienie.

§ 4.Wystąpienie, o którym mowa w § 1, każdorazowo sąd kieruje wyłącznie do jednego państwa wykonania orzeczenia. Ponowne wystąpienie do innego państwa wykonania orzeczenia może nastąpić jedynie w razie niewykonania albo częściowego wykonania orzeczenia.

§ 5.Zgoda skazanego na przekazanie nie jest wymagana, w wypadku gdy orzeczenie jest przekazywane do:

1)państwa wykonania orzeczenia, którego skazany jest obywatelem i w którym posiada stałe lub czasowe miejsce pobytu;

2)państwa wykonania orzeczenia, do którego skazany będzie wydalony po odbyciu kary lub zwolnieniu z zakładu karnego na podstawie prawomocnej decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu;

3)państwa wykonania orzeczenia, do którego skazany zbiegł z obawy przed toczącym się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postępowaniem karnym lub obowiązkiem odbycia orzeczonej kary.

§ 6.Do poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu orzeczenia, o którym mowa w § 1, dołącza się zaświadczenie zawierające wszystkie istotne informacje umożliwiające jego prawidłowe wykonanie. Odpis orzeczenia wraz z odpisem zaświadczenia przekazuje się Ministrowi Sprawiedliwości.

§ 7.Zaświadczenie powinno zostać przetłumaczone na język urzędowy państwa wykonania orzeczenia albo na inny język wskazany przez to państwo.

§ 8.Przekazanie odpisu orzeczenia oraz zaświadczenia, o którym mowa w § 6, może nastąpić również przy użyciu urządzeń służących do automatycznego przesyłania danych, w sposób umożliwiający stwierdzenie autentyczności tych dokumentów. Na żądanie właściwego sądu lub innego organu państwa wykonania orzeczenia sąd przekazuje odpis orzeczenia oraz oryginał zaświadczenia.

§ 9.W razie trudności w ustaleniu właściwego sądu lub innego organu państwa wykonania orzeczenia sąd może również zwracać się do właściwych jednostek organizacyjnych Europejskiej Sieci Sądowej.

§ 10.Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór zaświadczenia, o którym mowa w § 6, zawierając w nim szczegółowe informacje dotyczące przekazanego do wykonania orzeczenia, mając na uwadze konieczność udostępnienia państwu wykonania orzeczenia wszelkich niezbędnych informacji umożliwiających podjęcie prawidłowej decyzji w przedmiocie wykonania orzeczenia.

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 611t KPK tworzy podstawę do tego, aby prawomocnie orzeczona przez sąd polski kara pozbawienia wolności została wykonana nie w Polsce, lecz w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Zgodnie z § 1 z takim wystąpieniem może zwrócić się sąd okręgowy, w którego okręgu wydano orzeczenie, kierując je bezpośrednio do właściwego sądu lub innego organu państwa wykonania orzeczenia. Warunkiem jest to, aby przekazanie pozwoliło w większym stopniu zrealizować wychowawcze i zapobiegawcze cele kary, a co do zasady także zgoda skazanego. Paragraf 3 wskazuje adresatów wystąpienia: państwo, którego skazany jest obywatelem i w którym mieszka, państwo obywatelstwa, do którego skazany ma być wydalony po odbyciu kary, albo inne państwo, ale wówczas za zgodą jego organów. Przepis reguluje też stronę techniczną: do poświadczonego odpisu orzeczenia dołącza się zaświadczenie z istotnymi informacjami (§ 6), tłumaczone na język państwa wykonania (§ 7), którego wzór określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości (§ 10).

Kiedy przepis ma zastosowanie

Stosuje się go dopiero wtedy, gdy orzeczenie jest prawomocne, a kara pozbawienia wolności podlega wykonaniu. Nie ma znaczenia obywatelstwo skazanego - przepis obejmuje zarówno obywateli polskich, jak i cudzoziemców. Skazany musi przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo w państwie, do którego kierowane jest wystąpienie. Wystąpienie może nastąpić z urzędu, ale również na wniosek Ministra Sprawiedliwości, właściwego sądu lub innego organu państwa wykonania orzeczenia albo samego skazanego (§ 2). Zgodnie z § 4 sąd kieruje wystąpienie każdorazowo tylko do jednego państwa, a ponowne wystąpienie do innego państwa jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy orzeczenie nie zostało wykonane lub wykonano je częściowo.

Przykład

Obywatel innego państwa Unii Europejskiej, który od lat mieszka i pracuje w kraju swojego obywatelstwa, zostaje prawomocnie skazany przez polski sąd na karę pozbawienia wolności. Ponieważ w państwie obywatelstwa ma rodzinę, mieszkanie i perspektywę pracy po opuszczeniu zakładu karnego, sąd okręgowy uznaje, że odbycie kary właśnie tam lepiej zrealizuje jej cele wychowawcze i zapobiegawcze. Sąd kieruje wystąpienie do organu tego państwa, dołączając poświadczony odpis wyroku oraz przetłumaczone zaświadczenie, a odpisy przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości. W takiej konfiguracji, na podstawie § 5 pkt 1, zgoda skazanego nie jest wymagana.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że przekazanie zawsze wymaga zgody skazanego - § 5 wymienia trzy sytuacje, w których zgoda nie jest potrzebna, w tym ucieczkę do innego państwa z obawy przed odbyciem kary. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie art. 611t KPK jako uprawnienia skazanego do wyboru kraju odbywania kary; skazany może jedynie złożyć wniosek, a decyzja należy do sądu. Nie jest też trafne założenie, że przekazanie oznacza złagodzenie lub skrócenie kary - przepis dotyczy miejsca wykonania, a nie wymiaru kary. Wreszcie, samo wystąpienie polskiego sądu nie przesądza o wykonaniu orzeczenia, ponieważ rozstrzygnięcie podejmuje organ państwa wykonania. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni okoliczności konkretnego postępowania.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może zainicjować przekazanie kary do innego państwa UE?

Wystąpienie kieruje sąd okręgowy, w którego okręgu wydano orzeczenie. Może to nastąpić także na wniosek Ministra Sprawiedliwości, sądu lub innego organu państwa wykonania orzeczenia albo samego skazanego.

Czy skazany musi wyrazić zgodę na przekazanie?

Co do zasady tak, ale § 5 przewiduje wyjątki. Zgoda nie jest wymagana m.in. gdy skazany jest obywatelem państwa wykonania i tam mieszka, gdy ma być tam wydalony po odbyciu kary albo gdy do tego państwa zbiegł.

Czy sąd może wystąpić jednocześnie do kilku państw?

Nie. Zgodnie z § 4 wystąpienie kieruje się każdorazowo tylko do jednego państwa, a ponowne wystąpienie do innego państwa jest możliwe dopiero w razie niewykonania albo częściowego wykonania orzeczenia.

Jakie dokumenty przekazuje się do państwa wykonania?

Poświadczony za zgodność z oryginałem odpis orzeczenia oraz zaświadczenie z istotnymi informacjami, przetłumaczone na język urzędowy tego państwa lub inny wskazany przez nie język.

Co, jeśli nie wiadomo, do którego organu zagranicznego się zwrócić?

W razie trudności w ustaleniu właściwego sądu lub innego organu sąd może zwrócić się do właściwych jednostek organizacyjnych Europejskiej Sieci Sądowej.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy