Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
§ 1.Wniosek o współpracę Międzynarodowego Trybunału Karnego, zwanego dalej „Trybunałem”, w zależności od stadium postępowania wykonuje właściwy sąd lub prokurator za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości.
§ 2.Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wniosku o pomoc prawną kierowanego do Trybunału przez sąd lub prokuratora.
Art. 611g KPK reguluje tryb komunikacji między polskimi organami postępowania karnego a Międzynarodowym Trybunałem Karnym, określanym w dalszych przepisach kodeksu skrótowo jako „Trybunał". Zgodnie z § 1 wniosek Trybunału o współpracę wykonuje właściwy sąd albo prokurator, a o tym, który z tych organów jest właściwy, decyduje stadium postępowania. Przepis wskazuje jednocześnie kanał, którym wniosek trafia do organu wykonującego oraz którym wracają wyniki czynności: jest nim pośrednictwo Ministra Sprawiedliwości. Paragraf 2 wprowadza zasadę symetrii - regułę z § 1 stosuje się odpowiednio wtedy, gdy to polski sąd lub prokurator kieruje wniosek o pomoc prawną do Trybunału. W obu kierunkach obowiązuje więc ten sam schemat organizacyjny: organ procesowy wykonuje lub formułuje wniosek, a Minister Sprawiedliwości pełni rolę organu pośredniczącego.
Przepis znajduje zastosowanie wówczas, gdy pojawia się potrzeba współdziałania z Międzynarodowym Trybunałem Karnym w konkretnej sprawie. Może chodzić o czynności podejmowane na wniosek Trybunału na terytorium Polski albo o zwrócenie się przez polski organ o pomoc prawną do Trybunału. Rozdzielenie kompetencji między prokuratora a sąd wynika ze stadium postępowania: w fazie przygotowawczej naturalnym adresatem czynności jest prokurator, a po wniesieniu sprawy do sądu - sąd. Art. 611g KPK nie rozstrzyga natomiast, jakie konkretnie czynności mogą być przedmiotem współpracy ani jakie są przesłanki odmowy; reguluje wyłącznie kwestię organu wykonującego i drogi przekazywania wniosków.
Załóżmy, że Trybunał zwraca się o przesłuchanie osoby zamieszkałej w Polsce jako świadka w prowadzonym przez siebie postępowaniu. Wniosek trafia do Ministra Sprawiedliwości, który przekazuje go organowi właściwemu ze względu na stadium postępowania - w tym wypadku prokuratorowi. Prokurator przeprowadza czynność zgodnie z obowiązującymi przepisami, sporządza protokół i przekazuje materiały tą samą drogą, czyli za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości. Analogicznie, jeżeli polski sąd rozpoznający sprawę karną potrzebuje dokumentów będących w dyspozycji Trybunału, formułuje wniosek o pomoc prawną i kieruje go do Trybunału również przez Ministra Sprawiedliwości, na podstawie § 2.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że sąd lub prokurator może kontaktować się z Trybunałem bezpośrednio, z pominięciem Ministra Sprawiedliwości - z art. 611g KPK wynika inna zasada. Drugim jest utożsamianie Międzynarodowego Trybunału Karnego z Europejskim Trybunałem Praw Człowieka lub z Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej; przepis dotyczy wyłącznie tego pierwszego. Trzecie nieporozumienie polega na przyjmowaniu, że rola Ministra Sprawiedliwości oznacza wykonywanie czynności procesowych - przepis powierza je sądowi lub prokuratorowi. Wreszcie warto pamiętać, że § 2 nakazuje jedynie odpowiednie, a nie dosłowne stosowanie § 1 do wniosków kierowanych do Trybunału. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena zależy od okoliczności konkretnego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Zgodnie z art. 611g § 1 KPK robi to właściwy sąd albo prokurator. O tym, który organ jest właściwy, decyduje stadium postępowania.
Przepis przewiduje pośrednictwo Ministra Sprawiedliwości. Tą samą drogą przekazywane są wnioski w obu kierunkach.
Dotyczy sytuacji odwrotnej, czyli wniosku o pomoc prawną kierowanego do Trybunału przez polski sąd lub prokuratora. Stosuje się wtedy odpowiednio zasadę z § 1.
Wyłącznie Międzynarodowego Trybunału Karnego, który w dalszych przepisach kodeksu określany jest skrótowo jako „Trybunał". Nie dotyczy innych trybunałów międzynarodowych.
Nie, przepis reguluje jedynie organ wykonujący wniosek i drogę jego przekazywania. Zakres czynności wynika z innych przepisów, dlatego w konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI