Art. 611fze.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 611fze. KPK rozstrzyga kwestie finansowe związane z wykonywaniem w Polsce orzeczenia przepadku wydanego przez organ sądowy innego państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 611fu § 1 KPK. Paragraf 1 przesądza, że koszty wykonania takiego orzeczenia obciążają Skarb Państwa, a więc to strona polska finansuje czynności zmierzające do wykonania przepadku. Jednocześnie przepis pozwala sądowi w uzasadnionych wypadkach wystąpić do właściwego sądu lub innego organu państwa wydania orzeczenia o zwrot części poniesionych wydatków; do wystąpienia dołącza się szczegółowy wykaz wydatków wraz z propozycją ich podziału. Paragraf 2 dotyczy sytuacji, w której Skarb Państwa odpowiada za szkodę wyrządzoną w związku z wykonaniem cudzoziemskiego orzeczenia przepadku - wówczas występuje do właściwego organu państwa wydania orzeczenia o zwrot kwoty odpowiadającej wypłaconemu odszkodowaniu. Paragraf 3 wprowadza wyjątek: takiego zwrotu nie dochodzi się, jeżeli szkoda jest wyłącznym następstwem działania lub zaniechania organu polskiego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w postępowaniu wykonawczym o charakterze międzynarodowym, gdy polski sąd wykonuje przepadek orzeczony przez organ innego państwa. Nie dotyczy on przepadku orzekanego przez sądy polskie w sprawach czysto krajowych. Podstawą sięgnięcia po § 1 zdanie drugie jest wystąpienie "uzasadnionego wypadku", czyli sytuacji, w której wydatki były znaczne lub nietypowe - przykładowo związane z przechowywaniem, transportem czy zabezpieczeniem majątku. Paragraf 2 aktualizuje się dopiero wtedy, gdy odszkodowanie zostało faktycznie wypłacone przez Skarb Państwa na rzecz osoby poszkodowanej. Ocena, czy szkoda wynikła wyłącznie z działania lub zaniechania organu polskiego, decyduje o tym, czy roszczenie regresowe wobec państwa obcego w ogóle przysługuje.

Przykład zastosowania

Sąd w Polsce wykonuje orzeczenie przepadku wydane w innym państwie, obejmujące samochód oraz maszyny znajdujące się w hali magazynowej. Skarb Państwa pokrywa koszty zabezpieczenia, transportu i przechowywania tych rzeczy przez wiele miesięcy, a wydatki okazują się wysokie. Sąd, uznając ten wypadek za uzasadniony, występuje do organu państwa wydania orzeczenia o zwrot części wydatków, dołączając szczegółowy wykaz i propozycję podziału kosztów. Gdyby przy wykonaniu doszło do uszkodzenia maszyn wskutek wadliwych informacji przekazanych przez państwo obce i Skarb Państwa wypłaciłby odszkodowanie, mógłby domagać się zwrotu jego równowartości; gdyby jednak szkoda wynikła wyłącznie z błędu polskiego organu, zwrot nie przysługuje.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przyjmowanie, że wystąpienie o zwrot wydatków jest obowiązkowe - art. 611fze. § 1 KPK przewiduje jedynie możliwość takiego wystąpienia i to w uzasadnionych wypadkach. Drugim jest oczekiwanie zwrotu całości kosztów, podczas gdy przepis mówi wyraźnie o zwrocie ich części. Trzecim nieporozumieniem jest mylenie roszczenia poszkodowanego o odszkodowanie z roszczeniem regresowym Skarbu Państwa wobec państwa obcego - to dwie odrębne sprawy. Nie należy też pomijać § 3, który wyłącza regres, gdy wina leży wyłącznie po stronie polskiej. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.