Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 611fw.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Odmawia się wykonania orzeczenia przepadku korzyści majątkowej albo jej równowartości w części, w której zostało ono wydane w oparciu o domniemanie pochodzenia tej korzyści z przestępstwa, inne niż domniemanie:

1)pochodzenia korzyści majątkowej z przestępstwa innego niż to, za które sprawca został skazany, popełnionego do chwili wydania chociażby nieprawomocnego wyroku;

2)pochodzenia korzyści majątkowej z innego przestępstwa podobnego do przestępstwa, za które sprawca został skazany, popełnionego do chwili wydania chociażby nieprawomocnego wyroku;

3)pochodzenia z przestępstwa mienia nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu sprawcy.

§ 2.Można odmówić wykonania orzeczenia przepadku korzyści majątkowej albo jej równowartości, wydanego w oparciu o domniemania, o których mowa w § 1, w części, w której orzeczenie przepadku byłoby niedopuszczalne według prawa polskiego.

§ 3.Można odmówić wykonania orzeczenia, o którym mowa w art. 611fu § 1, jeżeli:

1)czyn, w związku z którym wydano to orzeczenie, nie stanowi przestępstwa według prawa polskiego lub za przestępstwo będące podstawą wydania orzeczenia nie można orzec przepadku według prawa polskiego, chyba że zgodnie z prawem państwa wydania orzeczenia jest to przestępstwo wymienione w art. 607w; przepis art. 607r § 2 stosuje się odpowiednio;

2)do orzeczenia nie dołączono zaświadczenia, o którym mowa w art. 611fu § 2, albo zaświadczenie to jest niekompletne lub w sposób oczywisty jest niezgodne z treścią orzeczenia;

3)przekazane do wykonania orzeczenie dotyczy tego samego czynu tej samej osoby, co do której postępowanie karne zostało prawomocnie zakończone w państwie członkowskim, a orzeczenie w zakresie przepadku zostało wyko- nane;

4)według prawa polskiego nastąpiło przedawnienie wykonania kary, a prze- stępstwa, których to dotyczy, podlegały jurysdykcji sądów polskich;

5)orzeczenie dotyczy przestępstw, które według prawa polskiego zostały po- pełnione w całości albo w części na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również na polskim statku wodnym lub powietrznym;

6)orzeczenie dotyczy przestępstw popełnionych poza terytorium państwa wydania orzeczenia, a prawo polskie nie dopuszcza ścigania takiego rodzaju przestępstw, jeżeli zostały one popełnione poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

7)sprawca nie podlega jurysdykcji polskich sądów karnych lub też brak jest wymaganego zezwolenia na jego ściganie;

8)z treści zaświadczenia, o którym mowa w art. 611fu § 2, wynika, że orzeczenie zostało wydane pod nieobecność sprawcy, chyba że:

a)sprawcę wezwano do udziału w postępowaniu lub w inny sposób zawiadomiono o terminie i miejscu rozprawy albo posiedzenia, pouczając, że niestawiennictwo nie stanowi przeszkody dla wydania orzeczenia albo sprawca miał obrońcę, który był obecny na rozprawie lub posiedzeniu,

b)po doręczeniu sprawcy odpisu orzeczenia wraz z pouczeniem o przysługującym mu prawie, terminie i sposobie złożenia w państwie wydania nakazu wniosku o przeprowadzenie z jego udziałem nowego postępowania sądowego w tej samej sprawie, sprawca w ustawowym terminie nie złożył takiego wniosku albo oświadczył, że nie kwestionuje orzeczenia;

9)przestępstwo, którego dotyczy orzeczenie, w wypadku jurysdykcji polskich sądów karnych, podlega darowaniu na mocy amnestii;

10)zachodzi uzasadniona obawa, że wykonanie orzeczenia może naruszyć prawa osób trzecich.

§ 4.Jeżeli informacje przekazane przez państwo wydania orzeczenia nie są wystarczające do podjęcia decyzji w przedmiocie wykonania orzeczenia przepadku, sąd wzywa właściwy sąd lub inny organ państwa wydania orzeczenia do ich uzupełnienia we wskazanym terminie.

§ 5.W razie niedotrzymania terminu, o którym mowa w § 4, postanowienie w przedmiocie wykonania orzeczenia wydaje się w oparciu o informacje przekazane wcześniej.

§ 6.Jeżeli wykonanie orzeczenia nie jest możliwe z przyczyn faktycznych lub prawnych, sąd niezwłocznie powiadamia właściwy sąd lub inny organ państwa wydania orzeczenia.

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 611fw KPK reguluje przesłanki odmowy wykonania w Polsce orzeczenia przepadku wydanego przez sąd innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Paragraf 1 wprowadza odmowę obligatoryjną: sąd polski odmawia wykonania przepadku korzyści majątkowej albo jej równowartości w tej części, w której orzeczenie oparto na domniemaniu pochodzenia korzyści z przestępstwa innym niż trzy domniemania wyraźnie wymienione w tym przepisie. Chodzi o domniemanie pochodzenia korzyści z innego przestępstwa popełnionego do chwili wydania choćby nieprawomocnego wyroku, z przestępstwa podobnego do tego, za które sprawcę skazano, oraz o domniemanie dotyczące mienia niemającego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Paragraf 2 przewiduje odmowę fakultatywną w części, w której przepadek byłby niedopuszczalny według prawa polskiego. Paragraf 3 zawiera zamknięty katalog dziesięciu podstaw, przy których sąd może, ale nie musi, odmówić wykonania orzeczenia, o którym mowa w art. 611fu § 1. Paragrafy 4-6 dotyczą trybu: uzupełniania informacji przez państwo wydania orzeczenia, skutków niedotrzymania terminu oraz powiadomienia o niemożności wykonania orzeczenia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na etapie, gdy do polskiego sądu wpłynęło orzeczenie o przepadku wydane w innym państwie członkowskim wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 611fu § 2. Sąd bada wówczas, czy nie zachodzi którakolwiek z przesłanek odmowy. Do podstaw fakultatywnych z § 3 należą między innymi brak podwójnej karalności czynu, brak lub oczywista wadliwość zaświadczenia, wcześniejsze prawomocne zakończenie postępowania co do tego samego czynu i tej samej osoby przy wykonanym już przepadku, przedawnienie wykonania kary według prawa polskiego, popełnienie czynu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, brak jurysdykcji polskich sądów lub zezwolenia na ściganie, wydanie orzeczenia pod nieobecność sprawcy z zastrzeżeniem wyjątków, amnestia oraz uzasadniona obawa naruszenia praw osób trzecich. Jeżeli informacje są niewystarczające, sąd nie odmawia od razu, lecz wzywa organ państwa wydania orzeczenia do ich uzupełnienia w wyznaczonym terminie.

Przykład

Sąd w innym państwie członkowskim orzeka przepadek równowartości korzyści majątkowej wobec osoby skazanej za oszustwo, obejmując nim także majątek zgromadzony na wiele lat przed czynem wyłącznie na podstawie ogólnego domniemania nielegalnego pochodzenia całego majątku. Polski sąd, badając wniosek, ustala, że domniemanie to nie mieści się w żadnej z trzech kategorii z art. 611fw § 1 KPK. W tej części sąd ma obowiązek odmówić wykonania orzeczenia, natomiast w pozostałym zakresie może je wykonać. Gdyby zaświadczenie okazało się niekompletne, sąd najpierw wezwałby organ zagraniczny do uzupełnienia informacji zgodnie z § 4.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest traktowanie wszystkich podstaw z art. 611fw KPK jako obowiązkowych. Tylko § 1 nakazuje odmowę, pozostałe pozostawiają sądowi ocenę. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że odmowa dotyczy zawsze całego orzeczenia; przepis wyraźnie dopuszcza odmowę częściową, obejmującą jedynie fragment przepadku. Trzecim jest założenie, że brak podwójnej karalności zawsze blokuje wykonanie - nie działa to wobec przestępstw wymienionych w art. 607w. Wreszcie milczenie państwa wydania orzeczenia w terminie z § 4 nie wstrzymuje sprawy: postanowienie zapada wtedy na podstawie informacji przekazanych wcześniej. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sąd zawsze musi odmówić wykonania zagranicznego przepadku?

Nie. Obowiązkowa jest tylko odmowa z art. 611fw § 1 KPK, dotycząca przepadku opartego na niedopuszczalnych domniemaniach. Podstawy z § 2 i § 3 są fakultatywne.

Czy odmowa może dotyczyć tylko części orzeczenia?

Tak. Przepis wprost mówi o odmowie w części, w której orzeczenie oparto na wadliwym domniemaniu lub w której przepadek byłby niedopuszczalny według prawa polskiego.

Co się dzieje, gdy zaświadczenie do orzeczenia jest niekompletne?

Sąd może odmówić wykonania na podstawie art. 611fw § 3 pkt 2 KPK, ale najpierw zwykle wzywa organ państwa wydania orzeczenia do uzupełnienia informacji.

Czy brak karalności czynu w Polsce zawsze uzasadnia odmowę?

Nie zawsze. Odmowa nie wchodzi w grę, jeżeli zgodnie z prawem państwa wydania orzeczenia jest to przestępstwo wymienione w art. 607w KPK.

Co, jeśli państwo wydania orzeczenia nie odpowie w terminie?

Zgodnie z art. 611fw § 5 KPK sąd wydaje postanowienie w przedmiocie wykonania orzeczenia w oparciu o informacje przekazane wcześniej.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy