Art. 611ft.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 611ft. KPK dotyczy rozliczeń finansowych między Polską a innym państwem członkowskim, które na naszą prośbę wykonuje orzeczenie przepadku wydane przez polski sąd. Zgodnie z § 1, jeżeli prawo państwa wykonania orzeczenia przewiduje odpowiedzialność tego państwa za szkodę wyrządzoną w związku z wykonaniem takiego przepadku, a państwo to wypłaciło poszkodowanemu odszkodowanie, Skarb Państwa zwraca mu równowartość wypłaconej kwoty. Zwrot nie następuje automatycznie - konieczny jest wniosek właściwego sądu lub innego organu państwa wykonania. Paragraf 2 wprowadza istotne ograniczenie: obowiązek zwrotu odpada, gdy szkoda jest wyłącznym następstwem działania lub zaniechania organu państwa wykonania orzeczenia. Norma ta rozdziela zatem ciężar finansowy według tego, po czyjej stronie leży źródło szkody.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w układzie, w którym to polski sąd wydał orzeczenie przepadku, a jego wykonanie odbywa się za granicą, w państwie wykonania orzeczenia. Przesłankami zwrotu są łącznie: istnienie w prawie państwa wykonania podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej tego państwa, rzeczywista wypłata odszkodowania oraz związek szkody z wykonaniem przepadku. Konieczne jest także wystąpienie z wnioskiem przez właściwy sąd lub inny organ państwa wykonania - bez takiego wniosku Skarb Państwa nie dokonuje rozliczenia z urzędu. Jeżeli natomiast ustalono, że szkoda powstała wyłącznie wskutek błędu, zaniedbania lub bezprawnego działania organów państwa wykonania, art. 611ft. § 2 KPK wyłącza obowiązek zwrotu.

Przykład

Polski sąd orzeka przepadek samochodu należącego do osoby skazanej za przestępstwo gospodarcze, a pojazd znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego, które przejmuje wykonanie orzeczenia. W trakcie wykonania okazuje się, że samochód w rzeczywistości stanowił własność osoby trzeciej, która nie miała nic wspólnego z przestępstwem, i osoba ta uzyskuje w tamtym państwie odszkodowanie za utracone mienie. Organ państwa wykonania zwraca się następnie do strony polskiej o zwrot wypłaconej kwoty, a Skarb Państwa przekazuje jej równowartość. Inaczej byłoby, gdyby szkoda wynikła wyłącznie z tego, że zagraniczny organ zajął pojazd nieobjęty orzeczeniem lub uszkodził go podczas przechowywania - wówczas art. 611ft. § 2 KPK wyłącza zwrot.

Częste nieporozumienia

Przepis bywa mylnie odczytywany jako podstawa roszczenia poszkodowanego wobec Skarbu Państwa. Tak nie jest: reguluje on rozliczenie między państwami, a uprawnionym do wniosku jest właściwy sąd lub inny organ państwa wykonania, nie zaś osoba prywatna. Drugim błędem jest przyjmowanie, że Skarb Państwa zawsze pokrywa całość wypłaconych kwot - § 2 wyklucza zwrot, gdy szkoda jest wyłącznym następstwem działania lub zaniechania organu państwa wykonania. Warto też pamiętać, że art. 611ft. KPK odnosi się do sytuacji, w których orzeczenie przepadku pochodzi od polskiego sądu, a nie do przypadków wykonywania w Polsce orzeczeń obcych. Rozstrzygnięcie o istnieniu odpowiedzialności następuje przy tym według prawa państwa wykonania. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy w grę wchodzi mienie zajęte za granicą, warto skonsultować się z prawnikiem.