Art. 607p.

Co stanowi przepis

Art. 607p KPK zawiera katalog bezwzględnych (obligatoryjnych) podstaw odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania przez polski sąd. Zgodnie z § 1 sąd odmawia wykonania nakazu, gdy przestępstwo objęte nakazem podlegałoby darowaniu na mocy amnestii, gdyby sprawa należała do jurysdykcji polskich sądów karnych. Odmowa następuje także wtedy, gdy wobec osoby ściganej zapadło już w innym państwie prawomocne orzeczenie co do tych samych czynów, a w razie skazania - kara jest odbywana, została odbyta albo nie może być wykonana według prawa państwa wyroku. Kolejne podstawy to prawomocne orzeczenie o przekazaniu osoby ściganej do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, brak odpowiedzialności karnej ze względu na wiek według prawa polskiego, naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela oraz wydanie nakazu w związku z przestępstwem popełnionym bez użycia przemocy z przyczyn politycznych. Paragraf 2 dodaje szczególny warunek dotyczący obywateli polskich.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na etapie postępowania przed polskim sądem okręgowym rozpoznającym wniosek państwa członkowskiego o przekazanie osoby ściganej na podstawie nakazu europejskiego. Sąd bada z urzędu, czy nie zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w § 1 - ich stwierdzenie wyklucza przekazanie, niezależnie od stanowiska stron. Użycie sformułowania "odmawia się" oznacza, że sąd nie ma tu swobody oceny, w odróżnieniu od fakultatywnych podstaw odmowy uregulowanych w innych przepisach rozdziału. Paragraf 2 wchodzi w grę wyłącznie wtedy, gdy osobą ściganą jest obywatel polski: przekazanie jest wówczas możliwe pod warunkiem, że czyn nie został popełniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ani na polskim statku wodnym lub powietrznym oraz był (lub byłby, gdyby popełniono go w Polsce) przestępstwem według prawa polskiego zarówno w chwili popełnienia, jak i w chwili wpłynięcia nakazu.

Przykład

Wobec obywatela polskiego mieszkającego od lat w innym państwie Unii wpływa nakaz europejski dotyczący oszustwa popełnionego w tym państwie. Sąd okręgowy ustala, że czyn nie został popełniony w Polsce ani na polskim statku, a jego odpowiednik jest przestępstwem także w prawie polskim - i to zarówno w dacie czynu, jak i w dacie wpłynięcia nakazu. Warunki z art. 607p § 2 KPK są zatem spełnione. Gdyby jednak okazało się, że wobec tej samej osoby i tych samych czynów zapadł już prawomocny wyrok w innym państwie, a kara została odbyta, sąd musiałby odmówić wykonania nakazu na podstawie § 1 pkt 2.

Częste nieporozumienia

Często zakłada się, że polskie obywatelstwo samo w sobie blokuje przekazanie - art. 607p § 2 KPK nie ustanawia zakazu, lecz warunki. Mylone bywa też prawomocne orzeczenie w innym państwie z samym faktem toczącego się tam postępowania, które nie jest podstawą z § 1 pkt 2. Powoływanie się na naruszenie wolności i praw człowieka wymaga konkretnych okoliczności, a nie ogólnego zastrzeżenia. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.