Co stanowi przepis
Art. 607h KPK dotyczy postępowania związanego z europejskim nakazem aresztowania wydanym przez polski sąd lub prokuratora. Zgodnie z § 1 właściwy sąd albo prokurator może wystąpić do organu sądowego państwa wykonania nakazu o zajęcie i przekazanie określonych kategorii przedmiotów. Chodzi o przedmioty pochodzące bezpośrednio z przestępstwa, przedmioty, które służyły lub były przeznaczone do jego popełnienia, a także rzeczy, korespondencję, przesyłki, wykazy połączeń telekomunikacyjnych oraz inne przekazy informacji lub dane przechowywane w systemie informatycznym albo na nośniku, w tym korespondencję przesyłaną pocztą elektroniczną. Paragraf 2 przewiduje, że o zajęcie i przekazanie tych dowodów i przedmiotów można wystąpić również wtedy, gdy samo wykonanie nakazu nie jest możliwe z powodu śmierci albo ucieczki osoby ściganej. Paragraf 3 nakazuje zwrot przekazanych przedmiotów państwu wykonania nakazu, jeżeli przy przekazaniu zastrzeżono zwrot albo gdy podlegają one zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi przebywającemu na terytorium tego państwa. Paragraf 4 nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału 62a Kodeksu postępowania karnego.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie w sprawach, w których polski organ wystąpił z europejskim nakazem aresztowania i jednocześnie potrzebuje materiału dowodowego lub przedmiotów znajdujących się w innym państwie członkowskim. Wniosek kieruje się do organu sądowego państwa wykonania nakazu, a więc tego, na którego terytorium przebywa osoba ścigana lub znajdują się poszukiwane rzeczy. Kluczowe jest, aby przedmioty mieściły się w katalogu z § 1: pochodziły z przestępstwa, służyły do jego popełnienia albo mogły stanowić dowód w sprawie. Wystąpienie jest dopuszczalne także wtedy, gdy samo przekazanie osoby ściganej stało się niemożliwe wskutek jej śmierci lub ucieczki, co pozwala zabezpieczyć dowody mimo niepowodzenia zasadniczego celu nakazu.
Przykład
Polski sąd wydaje europejski nakaz aresztowania wobec osoby podejrzanej o oszustwa internetowe, która przebywa w innym państwie członkowskim. Wraz z nakazem sąd występuje na podstawie art. 607h § 1 KPK o zajęcie i przekazanie laptopa oraz telefonu podejrzanego, a także zapisanej na nich korespondencji e-mail i wykazów połączeń, ponieważ mogą one stanowić dowód w sprawie. Gdyby okazało się, że osoba ścigana zbiegła i sam nakaz nie zostanie wykonany, wniosek o przekazanie dowodów pozostaje dopuszczalny na podstawie § 2. Jeżeli państwo wykonania nakazu zastrzegło zwrot laptopa albo urządzenie należy w rzeczywistości do pokrzywdzonego mieszkającego w tym państwie, po wykorzystaniu dowodowym przedmiot podlega zwrotowi zgodnie z § 3.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że zajęcie dowodów jest automatycznym skutkiem wydania europejskiego nakazu aresztowania - wymaga ono odrębnego wystąpienia. Drugim, że śmierć lub ucieczka osoby ściganej zamyka drogę do uzyskania przedmiotów, podczas gdy § 2 wyraźnie stanowi inaczej. Trzecim nieporozumieniem jest traktowanie przekazanych rzeczy jako trwale przejętych przez Polskę, choć § 3 przewiduje ich zwrot w razie zastrzeżenia lub uprawnienia pokrzywdzonego. Warto też pamiętać o § 4 i odpowiednim stosowaniu przepisów rozdziału 62a. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.